DZIAŁ 29

CHEMIKALIA ORGANICZNE

Uwagi
  1. Jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, pozycje niniejszego działu obejmują jedynie:

(a)   odrębne chemicznie zdefiniowane związki organiczne, nawet zanieczyszczone;

(b)   mieszaniny dwóch lub więcej izomerów tego samego związku organicznego (nawet zanieczyszczone), z wyjątkiem mieszanin izomerów węglowodorów alifatycznych (innych niż stereoizomery), nawet nasyconych (dział 27);

(c)   produkty objęte pozycjami od 2936 do 2939 lub etery cukrów, acetale cukrów i estry cukrów i ich sole, objęte pozycją 2940, lub produkty objęte pozycją 2941, nawet zdefiniowane chemicznie;

(d)   produkty wymienione powyżej w lit. a), b) lub c), rozpuszczone w wodzie;

(e)   produkty wymienione powyżej w lit. a), b) lub c), rozpuszczone w innych rozpuszczalnikach, pod warunkiem że ten proces rozpuszczania stanowi normalną i niezbędną metodę pakowania tych produktów wyłącznie ze względów bezpieczeństwa lub do celów transportu i że rozpuszczalnik ten nie czyni tego produktu w szczególności odpowiednim do specyficznego zastosowania raczej, niż do zastosowania ogólnego;

(f)    produkty wymienione powyżej w lit. a), b), c), d) lub e), z dodatkiem stabilizatora (włączając środek przeciwzbrylający) niezbędnego do ich zabezpieczenia lub transportu;

(g)   produkty wymienione powyżej w lit. a), b), c), d), e) lub f), z dodatkiem środka przeciwpyłowego lub substancji barwiącej, lub zapachowej, dla ułatwienia ich identyfikacji lub ze względów bezpieczeństwa, pod warunkiem że dodatki te nie czynią tego produktu w szczególności odpowiednim do specyficznego zastosowania raczej, niż do ich zastosowania ogólnego;

(h)   następujące produkty, rozcieńczone do stężeń standardowych, do produkcji barwników azowych: sole diazoniowe, sprzęgacze do tych soli oraz diazowalne aminy i ich sole.

  1. Niniejszy dział nie obejmuje:

(a)   towarów objętych pozycją 1504 lub gliceryny surowej objętej pozycją 1520;

(b)   alkoholu etylowego (pozycja 2207 lub 2208);

(c)   metanu lub propanu (pozycja 2711);

(d)   związków węgla wymienionych w uwadze 2 do działu 28;

(e)   produktów immunologicznych objętych pozycją 3002.

(f)    mocznika (pozycja 3102 lub 3105);

(g)   środków barwiących pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego (pozycja 3203), syntetycznych środków barwiących organicznych, syntetycznych produktów organicznych, w rodzaju stosowanych jako fluorescencyjne rozjaśniacze optyczne lub jako luminofory (pozycja 3204), lub barwników, lub pozostałych środków barwiących pakowanych do postaci lub w opakowania do sprzedaży detalicznej (pozycja 3212);

(h)   enzymów (pozycja 3507);

(ij)metaldehydu, heksametylenotetraaminy lub podobnych substancji pakowanych, w postaci (na przykład tabletek, pałeczek lub podobnych kształtów) do stosowania jako paliwa lub paliwa płynne, lub upłynnione paliwa gazowe, w zbiornikach stosowanych do napełniania lub uzupełniania zapalniczek, i o pojemności nieprzekraczającej 300 cm3 (pozycja 3606);

(k)produktów pakowanych jako ładunki do gaśnic przeciwpożarowych lub granatów gaśniczych objętych pozycją 3813; środków wywabiających atrament w opakowaniach do sprzedaży detalicznej, objętych pozycją 3824;

(l)elementów optycznych, na przykład winianu etylenodiaminy (pozycja 9001).

  1. Towary, które mogłyby być włączone do dwóch lub więcej pozycji niniejszego działu, należy klasyfikować do tej pozycji, która występuje ostatnia w kolejności numerycznej.
  2. W pozycjach od 2904 do 2906, od 2908 do 2911 i od 2913 do 2920 jakiekolwiek odniesienia do fluorowcopochodnych, sulfopochodnych, nitropochodnych lub nitrozopochodnych dotyczą także złożonych pochodnych, takich jak pochodne sulfofluorowcowe, nitrofluorowcowe, nitrosulfonowe lub nitrosulfofluorowcowe.

W pozycji 2929 grupy nitrowe i nitrozowe nie są uważane za „azotowe grupy funkcyjne”.

W pozycjach 2911, 2912, 2914, 2918 i 2922 „tlenowa grupa funkcyjna” ogranicza się do funkcji (charakterystycznych grup organicznych zawierających tlen) wymienionych w pozycjach od 2905 do 2920.

  1. A) Estry związków z kwasową grupą funkcyjną objętych poddziałami od I do VII i związków organicznych tych poddziałów należy klasyfikować razem z tym związkiem, który jest klasyfikowany do pozycji ostatniej w kolejności numerycznej w tych poddziałach.

B) Estry alkoholu etylowego ze związkami organicznymi z kwasową grupą funkcyjną, objętymi poddziałami od I do VII, należy klasyfikować do tej samej pozycji, co odpowiadające im związki z grupą kwasową.

C) Z zastrzeżeniem uwagi 1 do sekcji VI i uwagi 2 do działu 28:

1)    sole nieorganiczne związków organicznych, takich jak związki z funkcyjną grupą kwasową, fenolową lub enolową, lub zasad organicznych objętych poddziałami od I do X lub pozycją 2942, należy klasyfikować do pozycji właściwej dla związku organicznego;

2)    sole utworzone między związkami organicznymi objętymi poddziałami od I do X lub pozycją 2942 należy klasyfikować do pozycji odpowiedniej dla zasady lub kwasu (włącznie ze związkami z grupą funkcyjną fenolową i enolową), z których są utworzone, ostatniej w kolejności numerycznej w dziale;

3)    związki koordynacyjne inne niż produkty klasyfikowane do poddziału XI lub do pozycji 2941, należy klasyfikować do tej pozycji, która w kolejności numerycznej jest ostatnia w dziale 29, wśród właściwych dla fragmentów utworzonych przez „rozerwanie” wszystkich wiązań metali, innych niż wiązania metal-węgiel.

D) Alkoholany metali należy klasyfikować do tej samej pozycji, co odpowiednie alkohole, z wyjątkiem etanolu (pozycja 2905).

E) Halogenki kwasów karboksylowych należy klasyfikować do tej samej pozycji, co odpowiednie kwasy.

  1. Związki objęte pozycjami 2930 i 2931 są związkami organicznymi, których molekuły zawierają, dodatkowo do atomów wodoru, tlenu lub azotu, atomy innych niemetali lub metali (takich jak siarka, arsen lub ołów) bezpośrednio związane z atomami węgla.

Pozycja 2930 (organiczne związki siarki) i pozycja 2931 (pozostałe związki organiczno-nieorganiczne), nie obejmują pochodnych sulfonowanych lub fluorowcowanych (włączając pochodne złożone), które oprócz wodoru, tlenu i azotu zawierają tylko bezpośrednio związane z węglem atomy siarki lub fluorowca, które nadają im charakter pochodnych sulfonowanych lub fluorowcowanych (lub pochodnych mieszanych).

  1. Pozycje 2932, 2933 i 2934 nie obejmują epoksydów z pierścieniem trójczłonowym, nadtlenków ketonów, cyklicznych polimerów aldehydów lub tioaldehydów, bezwodników wielozasadowych kwasów karboksylowych, cyklicznych estrów alkoholi wielowodorotlenowych lub fenoli z wielozasadowymi kwasami oraz imidów kwasów wielozasadowych.

Ustalenia te dotyczą jedynie heteroatomów w pierścieniu, gdy są one wynikiem funkcji cyklizującej lub funkcji tutaj wymienionych.

  1. W pozycji 2937:

(a)   określenie „hormony” obejmuje czynniki uwalniające hormony lub stymulujące hormony, inhibitory hormonów i antagonistów hormonów (antyhormony);

(b)   wyrażenie „stosowane głównie jako hormony” stosuje się nie tylko do pochodnych hormonów i analogów strukturalnych wykorzystywanych głównie ze względu na ich działanie jako hormonów, ale także do pochodnych hormonów i analogów strukturalnych wykorzystywanych głównie jako półprodukty w syntezie produktów objętych niniejszą pozycją.

Uwagi do podpozycji
  1. W ramach dowolnej pozycji tego działu pochodne związku chemicznego (lub grupy związków chemicznych) należy klasyfikować do tej samej podpozycji, co ten związek (lub grupę związków), pod warunkiem że nie są one bardziej szczegółowo objęte inną podpozycją i że nie ma podpozycji nazwanej „pozostałe” wśród odpowiednich podpozycji.
  2. Uwaga 3 do działu 29 nie ma zastosowania do podpozycji tego działu.

 


 


UWAGA OGÓLNA

W zasadzie niniejszy dział ograniczony jest do odrębnych, chemicznie zdefiniowanych związków, podlegających postanowieniom uwagi 1. do niniejszego działu.

(A) Chemicznie zdefiniowane związki

(Uwaga 1 do działu)

Odrębny, chemicznie zdefiniowany związek jest substancją, która składa się z jednego rodzaju cząstek (np. kowalentnych lub jonowych), których skład zdefiniowany został za pomocą stałego stosunku pierwiastków i może być przedstawiony za pomocą określonego wzoru strukturalnego. W sieci krystalicznej rodzaje cząsteczek odpowiadają powtarzającej się komórce jednostkowej.

Odrębne chemicznie zdefiniowane związki, zawierające inne substancje celowo dodane podczas ich produkcji lub po jej zakończeniu (włącznie z oczyszczaniem) są wyłączone z tego działu. Zatem produkt składający się z sacharyny zmieszanej na przykład z laktozą, w celu otrzymania produktu nadającego się do stosowania jako środek słodzący, jest wyłączony z tego działu (patrz Noty wyjaśniające do pozycji 2925).

Odrębne, chemicznie zdefiniowane związki z niniejszego działu mogą zawierać zanieczyszczenia [uwaga 1(a)]. Wyjątkiem od tej reguły są sformułowania w pozycji 2940, które, w odniesieniu do cukrów, ograniczają zakres tej pozycji do chemicznie czystych cukrów.

Określenie „zanieczyszczenia” odnosi się wyłącznie do substancji, których obecność w pojedynczym związku chemicznym wynika wyłącznie i bezpośrednio z procesu wytwarzania (łącznie z procesem oczyszczania). Obecność tych substancji może być spowodowana przez jakiekolwiek czynniki związane z danym procesem, najczęściej zaś przez:

(a)Nieprzereagowane materiały wyjściowe.

(b)Zanieczyszczenia, zawarte w materiałach wyjściowych.

(c)Reagenty użyte w procesie produkcyjnym (włącznie z oczyszczaniem),

(d)Produkty uboczne.

Należy jednak zauważyć, że nie we wszystkich przypadkach substancje te uważane są za „zanieczyszczenia” dopuszczalne zgodnie z uwagą 1 (a). Gdy substancje te zostały celowo pozostawione w produkcie z zamiarem uczynienia go nadającym się bardziej do specyficznego zastosowania niż do użytku ogólnego, nie są uważane za dopuszczalne zanieczyszczenia. Na przykład wyłączony jest produkt, składający się z octanu metylu i metanolu, celowo pozostawionego w celu poprawienia jego właściwości jako rozpuszczalnika (pozycja 3814). Dla niektórych związków (np. etanu, benzenu, fenolu, pirydyny) istnieją specyficzne kryteria czystości, podane w uwagach wyjaśniających do pozycji 2901, 2902, 2907 i 2933.

Odrębne, chemicznie zdefiniowane związki z niniejszego działu mogą być rozpuszczone w wodzie. Stosownie do tych samych warunków jak te, które podane są w Uwadze ogólnej Not wyjaśniających do działu 28., niniejszy dział obejmuje także roztwory niewodne, a także związki (lub ich roztwory) z dodanymi stabilizatorami, środkami przeciwpylącymi lub substancjami barwiącymi. Na przykład, styren stabilizowany trzeciorzędowym butylopirokatecholem klasyfikowany jest do pozycji 2902. Postanowienia zawarte w Ogólnej uwadze wyjaśniającej do działu 28., dotyczące dodatku stabilizatorów, środków przeciwpylących i substancji barwiących, mają zastosowanie z odpowiednimi zmianami do związków chemicznych z niniejszego działu. Stosownie do tych samych zastrzeżeń, które dotyczą substancji barwiących, związki te mogą także zawierać dodatki substancji zapachowych (np. bromometan objęty pozycją 2903, do którego dodane zostały niewielki ilości chloropikryny).

Ponadto dział ten obejmuje mieszaniny izomerów tego samego związku organicznego, nawet zawierające zanieczyszczenia. Postanowienie to stosuje się jedynie do mieszanin związków mających tę samą funkcję chemiczną (lub funkcje), a które albo występują razem w swych naturalnych postaciach lub są otrzymywane jednocześnie w trakcie tej samej syntezy. Jednak mieszaniny izomerów węglowodorów acyklicznych (inne niż stereoizomery), nawet nasyconych, są wyłączone (dział 27).

(B) Rozróżnienie między związkami objętymi działami 28. i 29.

Organiczne związki metali szlachetnych, pierwiastki radioaktywne, izotopy, metale ziem rzadkich, itru lub skandu oraz inne związki zawierające węgiel wymienione w Części (B) Uwag ogólnych Not Wyjaśniających do działu 28. są wyłączone z działu 29. (patrz uwaga 1. do sekcji VI oraz uwaga 2. do działu 28.).

Dział 29 obejmuje związki organiczno-nieorganiczne, inne niż te, które zostały wymienione w uwadze 2. do działu 28.

(C) Produkty klasyfikowane do działu 29., nawet jeżeli nie są odrębnymi, chemicznie zdefiniowanymi związkami

Istnieją pewne wyjątki od reguły, w myśl której treść działu 29. ograniczona jest do odrębnych, chemicznie zdefiniowanych związków. Dotyczą one następujących produktów:

Pozycja 2909 - Nadtlenki ketonów.

Pozycja 2912 - Cykliczne polimery aldehydów; paraformaldehyd.

Pozycja 2919 - Laktofosforany.

Pozycja 2923 - Lecytyny i pozostałe fosfoaminolipidy.

Pozycja 2934 - Kwasy nukleinowe i ich sole.

Pozycja 2936 - Prowitaminy i witaminy (włącznie z koncentratami i mieszaninami), nawet w dowolnym rozpuszczalniku.

Pozycja 2937 - Hormony.

Pozycja 2938 - Glikozydy i ich pochodne.

Pozycja 2939 - Alkaloidy roślinne i ich pochodne.

Pozycja 2940 - Etery, estry i acetale cukrów oraz ich sole.

Pozycja 2941 - Antybiotyki.

Niniejszy dział obejmuje także sole diazoniowe (zobacz część (A) Not wyjaśniających do pozycji 2927), czynniki sprzęgające tych soli oraz aminy zdolne do diazowania i ich sole, rozcieńczone np. solami obojętnymi do stężeń standardowych. Są one przeznaczone do otrzymywania barwników azowych. Mogą być w postać cieczy lub ciała stałego.

Ten dział ponadto obejmuje pegylowane pochodne [polimery glikolu polietylenowego (lub PEG)] produktów objętych pozycją od 2936 do 2939 i 2941. Dla tych produktów pegylowana pochodna pozostaje klasyfikowana do tej samej pozycji jak jej niepegylowana postać. Jednakże, pegylowane pochodne produktów objętych wszystkimi pozostałymi pozycjami działu 29. są wyłączone (zazwyczaj pozycja 3907).

(D) Wyłączenie z działu 29. niektórych odrębnych, chemicznie zdefiniowanych związków organicznych

(Uwaga 2 do działu)

(1)Pewne odrębne, chemicznie zdefiniowane związki organiczne są zawsze wyłączone z działu 29. nawet kiedy są czyste. Oprócz tych, które ujęte są w dziale 28. (zobacz część (B) Uwag ogólnych Not wyjaśniających do tego działu), przykładowymi związkami z tej grupy są:

(a)Scharoza (pozycja 1701); laktoza, maltoza, glukoza i fruktoza (pozycja 1702).

(b)Alkohol etylowy (pozycja 2207 lub 2208).

(c)Metan i propan (pozycja 2711).

(d)Produkty immunologiczne (pozycja 3002).

(e)Mocznik (pozycja 3102 lub 3105).

(f)Środki barwiące pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego (np. chlorofil) (pozycja 3203).

(g)Syntetyczne organiczne środki barwiące (włącznie z pigmentami) oraz syntetyczne produkty organiczne w rodzaju używanych jako fluorescencyjne rozjaśniacze (np. pewne pochodne stilbenu) (pozycja 3204).

(2)Pewne inne odrębne, chemicznie zdefiniowane produkty organiczne, które w innych wypadkach klasyfikowane są do działu 29, mogą być wyłączone, gdy są prezentowane w pewnych postaciach lub zostały poddane określonej obróbce, która nie zmieniła ich składu chemicznego. Przykładami są:

(a)Produkty do użytku terapeutycznego lub profilaktycznego, prezentowane w odmierzonych dawkach, postaciach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej (pozycja 3004).

(b)Produkty w rodzaju stosowanych jako luminofory (np. salicyloaldazyna), które poddano obróbce, aby uczynić je luminescencyjnymi (pozycja 3204).

(c)Barwniki i inne środki barwiące prezentowane w postaciach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej (pozycja 3212).

(d)Preparaty perfumeryjne, kosmetyczne lub toaletowe (np. aceton) prezentowane w opakowaniach do sprzedaży detalicznej (pozycje od 3303 do 3307).

(e)Produkty odpowiednie do użytku jako kleje lub spoiwa, prezentowane do sprzedaży detalicznej jako kleje lub spoiwa, których masa netto nie przekracza 1 kg (pozycja 3506).

(f)Paliwa stałe (np. metaldehyd, heksametylenotetraamina) prezentowane w postaciach do użytku jako paliwa oraz paliwa ciekłe lub skroplone (np. ciekły butan) w pojemnikach, w rodzaju stosowanych do napełniania lub uzupełniania zapalniczek do papierosów lub podobnych zapalniczek i o pojemności nieprzekraczającej 300 cm3 (pozycja 3606).

(g)Hydrochinon i inne niezmieszane produkty do zastosowań fotograficznych, dostarczane w odmierzonych porcjach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej w postaci gotowej do użytku fotograficznego (pozycja 3707).

(h)Środki dezynfekujące, insektycydy itp. prezentowane zgodnie z opisem w pozycji 3808.

(ij)Produkty (np. tetrachlorek węgla) prezentowane jako ładunki do gaśnic przeciwpożarowych lub stanowiące ładunek do granatów gaśniczych (pozycja 3813).

(k)Środki do wywabiania atramentu (np. chloraminy objęte pozycją 2935 rozpuszczone w wodzie) w opakowaniach do sprzedaży detalicznej (pozycja 3824).

(l)Elementy optyczne np. winian etylenodiaminy (pozycja 9001).

(E) Produkty, które potencjalnie można klasyfikować do dwóch lub więcej pozycji działu 29

(Uwaga 3 do działu)

Produkty te należy klasyfikować do ostatniej w porządku numerycznym pozycji, spośród tych, które mogą mieć zastosowanie. Na przykład kwas askorbinowy może być uważany za lakton (pozycja 2932) lub za witaminę (pozycja 2936); powinien zatem być klasyfikowany do pozycji 2936. Z tych samych względów allilestrenol, który jest alkoholem cyklicznym (pozycja 2906), ale także steroidem o niezmodyfikowanej strukturze gonanu, używanym głównie z uwagi na swe działanie hormonalne (pozycja 2937), powinien być klasyfikowany w pozycji 2937.

Należy jednak zauważyć, że brzmienie ostatniego zdania tekstu pozycji 2940 wyłącza specyficznie produkty objęte pozycjami 2937, 2938 i 2939.

(F) Pochodne fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane i ich kombinacje

(Uwaga 4 do działu)

Pewne pozycje działu 29. zawierają odniesienia do pochodnych fluorowcowanych, sulfonowanych, nitrowanych lub nitrozowanych. Odniesienia te obejmują również pochodne złożone, na przykład pochodne sulfofluorowcowane, nitrofluorowcowane, nitrosulfonowane, nitrosulfofluorowcowane i inne.

Grupy nitrowa i nitrozowa nie powinny być uważane za azotowe grupy funkcyjne w rozumieniu pozycji 2929.

Pochodne fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane i nitrozowane otrzymywane są w wyniku podstawienia jednego lub więcej atomów wodoru w związku wyjściowym przez jeden lub więcej atomów fluorowca, grupę sulfonową (SO3H), nitrową (NO2) lub nitrozową (NO), lub przez jakąkolwiek ich kombinację. W tych pochodnych grupa funkcyjna (np. aldehydowa, karboksylowa, aminowa), decydująca o klasyfikacji, powinna pozostać nienaruszona.

(G) Klasyfikacja estrów, soli, związków koordynacyjnych i niektórych halogenków

(Uwaga 5 do działu)

(1)Estry.

Estry związków organicznych z kwasową grupą funkcyjną z poddziałów od I do VII ze związkami organicznymi z tych poddziałów powinny być klasyfikowane z tym związkiem, który klasyfikowany jest w pozycji występującej jako ostatnia w kolejności numerycznej w tych poddziałach.

Przykłady:

(a)Octan glikolu dietylenowego (ester otrzymywany w wyniku reakcji kwasu octowego objętego pozycją 2915 z glikolem dietylenowym objętym pozycją 2909). Pozycja 2915

(b)Benzenosulfonian metylu (ester otrzymywany w wyniku reakcji kwasu benzenosulfonowego objętego pozycją 2904 z alkoholem metylowym objętym pozycją 2905)..............................................................................................Pozycja 2905

(c)Wodoroftalan butylu (ester kwasu polikarboksylowego, w którym podstawiony został atom wodoru tylko jednej grupy COOH)....................................................Pozycja 2917

(d)Butyloftaliloglikolan butylu (ester otrzymywany w wyniku reakcji kwasu ftalowego objętego pozycją 2917 i kwasu glikolowego objętego pozycją 2918 z alkoholem butylowym objętym pozycją 2905).............................................................Pozycja 2918

Reguła ta nie może być stosowana do estrów związków o charakterze kwasowym z alkoholem etylowym, ponieważ związek ten nie jest klasyfikowany do działu 29. Takie estry należy klasyfikować razem z tymi związkami o charakterze kwasowym, których są one pochodnymi.

Przykład:

Octan etylu (ester utworzony w reakcji kwasu octowego objętego pozycją 2915 z alkoholem etylowym)...............................................................................................................Pozycja 2915

Oprócz tego zauważyć należy, że estry cukrów i ich sole klasyfikowane są do pozycji 2940.

(2)Sole.

Stosownie do uwagi 1. do sekcji VI i uwagi 2. do działu 28:

(a)Sole nieorganiczne związków organicznych, takich jak związki z grupą kwasową, fenolową lub enolową grupą funkcyjną lub zasady organiczne, objęte poddziałami I-X lub pozycją 2942, należy klasyfikować do pozycji właściwej dla związku organicznego.

Sole te mogą powstawać w wyniku reakcji:

(i)Związków organicznych z kwasową, fenolową lub enolową grupą funkcyjną z zasadami nieorganicznymi.

Przykład:

Metoksybenzoesan sodu (sól powstała w wyniku reakcji kwasu metoksybenzoesowego objętego pozycją 2918 z wodorotlenkiem sodu).......................................................................................Pozycja 2918

Sole z tej kategorii mogą także powstawać w wyniku reakcji estrów kwasów z grup opisanych powyżej z zasadami nieorganicznymi.

Przykład:

Ftalan miedziowo n-butylowy (sól powstała w wyniku reakcji wodoroftalanu butylu z pozycji 2917 z wodorotlenkiem miedzi)...................................................................................Pozycja 2917

lub  (ii)Zasad organicznych z kwasami nieorganicznymi.

Przykład:

chlorowodorek dietyloaminy (sól powstała w wyniku reakcji dietyloaminy objętej pozycją 2921 z kwasem chlorowodorowym objętym pozycją 2806).........................................................................Pozycja 2921

(b)Sole utworzone przez związki organiczne z poddziałów I-X lub objętych pozycją 2942 należy klasyfikować do pozycji odpowiedniej dla danej zasady lub kwasu (włącznie ze związkami z fenolową lub enolową grupą funkcyjną), z których zostały one utworzone, a która występuje ostatnia, w kolejności numerycznej, w dziale.

Przykłady:

(i)Octan aniliny (sól powstała w wyniku reakcji kwasu octowego objętego pozycją 2915 z aniliną objętą pozycją 2921)........Pozycja 2921

(ii)Fenoksyoctan metyloaminy (sól powstała w wyniku reakcji metyloaminy objętej pozycją 2921 z kwasem fenoksyoctowym objętym pozycją 2918)......................................................................Pozycja 2921

(3)Związki koordynacyjne.

Związki koordynacyjne metali na ogół obejmują wszystkie rodzaje, nawet posiadające ładunek, w których metal jest związany z kilkoma atomami (na ogół od 2 do 9 atomów), udostępnionymi przez jeden lub więcej ligandów. Geometria szkieletowa, uformowana przez metal i atomy, które są z nim związane, jak również kilka wiązań metalu są na ogół charakterystyczne dla danego metalu.

Związki koordynacyjne, inne niż produkty, które można zaklasyfikować do poddziału XI lub do pozycji 2941, należy uznać za podzielone na fragmenty poprzez “rozbicie” wszystkich wiązań metalu, z wyjątkiem wiązań metal-węgiel, i powinny być klasyfikowane zgodnie z tym fragmentem (do celów klasyfikacji uważa się go za rzeczywisty związek), w dziale 29, do pozycji, która jest ostatnia w kolejności numerycznej.

Do celów uwagi 5 (C) (3) do niniejszego działu określenie “fragmenty” obejmuje grupy ligandy i część (części) zawierające wiązanie metal-węgiel, które są wynikiem rozszczepienia.

Poniżej podane zostały przykłady:

Szczawianożelazian (III) potasu klasyfikowany jest do pozycji, którą objęty jest kwas szczawiowy (pozycja 2917), odpowiadający fragmentowi otrzymywanemu w wyniku rozszczepienia wiązań metalu.

29 8 rys 1a

Żelazocholinian (INN) klasyfikowany jest raczej do pozycji obejmującej cholinę (pozycja 2923), która jest klasyfikowana do pozycji jest ostatnia w kolejności numerycznej, aniżeli do pozycji obejmującej kwas cytrynowy, odpowiadający innemu fragmentowi, który można wziąć pod uwagę do celów klasyfikacji.

29 9 rys 1a

Budotytan (INN): Po rozszczepieniu wiązań metalu otrzymywane są dwa fragmenty, jeden odpowiadający etanolowi (dział 22), drugi benzoiloacetonowi (i jego funkcji enolowej), klasyfikowanemu do pozycji 2914. Z tego względu budotytan (INN) należy klasyfikować do pozycji 2914.

29 9 rys 2a

(4)Halogenki kwasów karboksylowych.

Halogenki te należy klasyfikować w tej samej pozycji co odpowiednie kwasy. Na przykład chlorek izobutyrylu klasyfikowany jest (podobnie jak odpowiadający mu kwas izomasłowy) do pozycji 2915.

(H) Klasyfikacja do pozycji 2932, 2933 i 2934

(Uwaga 7 do działu)

Pozycje 2932, 2933 i 2934 nie obejmują epoksydów z trójczłonowym pierścieniem, nadtlenków ketonów, cyklicznych polimerów aldehydów lub trialdehydów, bezwodników wielozasadowych kwasów karboksylowych, cyklicznych estrów alkoholi wielowodorotlenowych lub fenoli z kwasami wielozasadowymi lub imidów kwasów wielozasadowych, jeżeli pozycja heteroatomów w pierścieniu jest całkowicie wynikiem funkcji cyklicznej lub funkcji tutaj wymienionych.

Jeżeli oprócz wymienionych funkcji w pierwszyn zdaniu uwagi 7 do działu 29 są to pozostałe pozycje heteroatomów w pierścieniu obecne w strukturze, klasyfikacja powinna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich obecnych funkcji cyklicznych. Tak więc, na przykład, anaxiron (INN) i pradefovir (INN) powinny być klasyfikowane do pozycji 2934 jako związki heterocykliczne z dwoma lub więcej różnymi heteroatomami i nie do pozycji 2933 jako związki heterocykliczne wyłącznie z heteroatomami azotu.

(IJ) Klasyfikacja pochodnych

Klasyfikacji pochodnych związków chemicznych na poziomie pozycji należy dokonywać, stosując Ogólne reguły interpretacji. Uwaga 3. do niniejszego działu ma zastosowanie wtedy, gdy jakaś pochodna może być potencjalnie klasyfikowana do dwóch lub więcej pozycji.

W ramach jakiejkolwiek pozycji niniejszego działu pochodne należy klasyfikować na podstawie uwagi 1. do podpozycji.

(K) Układy pierścieni skondensowanych

Układ pierścieni skondensowanych, to taki układ, w którym co najmniej dwa pierścienie mają jedno i tylko jedno wspólne wiązanie i zarazem dwa i tylko dwa wspólne atomy.

Układy pierścieni skondensowanych występują w cząsteczkach związków policyklicznych (np. węglowodorów policyklicznych, związków heterocyklicznych), w których dwa pierścienie połączone są wspólnym bokiem zawierającym dwa sąsiednie atomy. Poniżej przedstawione są przykłady:

W złożonych układach pierścieniowych, w pierścieniu może wystąpić więcej niż jeden skondensowany bok. Związki policykliczne, w których dwa pierścienie mają dwa i tylko dwa wspólne atomy, nazywane są „orto-skondensowanymi”. Z drugiej strony, związki policykliczne, w których jeden pierścień ma dwa, i tylko dwa wspólne atomy z każdym z dwóch lub więcej pierścieni, tworzących pewien ciąg, nazywane są „orto i peri skondensowanymi”. Poniższe przykłady ilustrują te dwa rodzaje skondensowanych układów pierścieniowych:

3 wspólne boki

7 wspólnych boków

5 wspólnych boków

6 wspólnych atomów

 

8 wspólnych atomów

6 wspólnych atomów

Układ „orto-skondensowany”

Układy „skondensowane orto- i peri-”

Natomiast poniższy wzór jest przykładem (nieskondensowanej) chinoliny z mostkiem:

Chinolina z mostkiem

_________


 


Poddział I

WĘGLOWODORY I ICH FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE

2901-Węglowodory alifatyczne.

2901 10-Nasycone

-Nienasycone:

2901 21- -Etylen

2901 22- -Propen (propylen)

2901 23- -Buten (butylen) oraz jego izomery

2901 24- -Butadien-1,3 i izopren

2901 29- -Pozostałe

Węglowodory alifatyczne są związkami zawierającymi jedynie węgiel i wodór, niemającymi pierścieni w swej strukturze. Można je zaklasyfikować do dwóch kategorii:

(A)Nasycone węglowodory alifatyczne.

(B)Nienasycone węglowodory alifatyczne.

(A) NASYCONE WĘGLOWODORY ALIFATYCZNE

Tworzą one szereg homologiczny, który można opisać wzorem ogólnym (CnH2n+2). Występują powszechnie w przyrodzie i są głównymi składnikami ropy naftowej.

Podstawowym węglowodorem jest metan (CH4), zawierający jeden atom węgla. Jednak metan a także propan (C3H8) z trzema atomami węgla, są klasyfikowane do pozycji 2711, nawet jeżeli są substancjami czystymi.

Nasycone węglowodory alifatyczne z niniejszej pozycji obejmują:

(1)Etan (C2H6), zawierający dwa atomy węgla.

Do celów klasyfikacji do niniejszej pozycji, etan musi mieć czystość 95 % obj. lub większą. Etan o mniejszej czystości jest wyłączony (pozycja 2711).

(2)Butany (C4H10), zawierające cztery atomy węgla.

(3)Pentany, zawierające pięć atomów węgla.

(4)Heksany, zawierające sześć atomów węgla.

(5)Heptany, zawierające siedem atomów węgla.

(6)Oktany, zawierające osiem atomów węgla.

(7)Nonany, zawierające dziewięć atomów węgla.

(8)Dekany, zawierające dziesięć atomów węgla.

(9)Pentadekany, zawierające piętnaście atomów węgla.

(10)Triakontany, zawierające trzydzieści atomów węgla.

(11)Heksakontany, zawierające sześćdziesiąt atomów węgla.

Wszystkie te nasycone węglowodory są nierozpuszczalne w wodzie. W normalnej temperaturze i pod ciśnieniem węglowodory zawierające do czterech atomów węgla są gazami. Te, które zawierają od pięciu do piętnastu atomów węgla są cieczami, a węglowodory o większej liczbie atomów węgla są na ogół ciałami stałymi.

W cząsteczkach tych węglowodorów jeden lub więcej atomów wodoru może zostać zastąpiony przez grupę alkilową (np. metylową, etylową, propylową). Tak więc izobutan (2-metylopropan, trimetylometan) ma ten sam wzór sumaryczny co normalny butan.

Spośród węglowodorów z niniejszej pozycji, największe znaczenie przemysłowe i handlowe mają gazy etan i butan, które otrzymywane są z ropy naftowej i gazu ziemnego.

Do celów niniejszej pozycji, nasycone węglowodory alifatyczne muszą występować w postaci odrębnych, chemicznie zdefiniowanych związków, bez względu na to, czy zostały otrzymane w wyniku rafinacji ropy naftowej i gazu ziemnego czy też na drodze syntezy (odnośnie kryteriów czystości etanu patrz punkt (1) powyżej). Jednakże z niniejszej pozycji wyłączone są: surowy butan, surowy gaz ziemny i podobne surowe węglowodory gazowe objęte pozycją 2711.

(B) NIENASYCONE WĘGLOWODORY ALIFATYCZNE

Te nienasycone węglowodory zawierają o dwa, cztery, sześć itp. atomów wodoru mniej niż nasycone węglowodory alifatyczne o tej samej ilości atomów węgla. To pociąga za sobą obecność wiązań podwójnych lub potrójnych.

(1)Węglowodory monoetylenowe.

Tworzą one szeregi homologiczne o wzorze ogólnym (CnH2n). Występują w produktach otrzymywanych w wyniku rozkładu termicznego wielu substancji organicznych (gaz węglowy, produkty krakowania olejów ropy naftowej itp.); mogą być także otrzymywane na drodze syntezy.

(a)Substancje, rozpoczynające ten szereg homologiczny są gazami; są to:

(i)Etylen (eten) (C2H4). Bezbarwny gaz o słabej woni przypominającej eter i silnych właściwościach znieczulających. Stosowany jest do otrzymywania szerokiej gamy związków organicznych (np. tlenku etylenu, etylobenzenu, syntetycznego etanolu, polietylenu).

Niniejsza pozycja obejmuje jedynie etylen o czystości 95 % obj. lub większej. Etylen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2711).

(ii)Propen (propylen) (C3H6). Bezbarwny, łatwopalny gaz o właściwościach duszących.

Niniejsza pozycja obejmuje jedynie propen (propylen) o czystości 90 % obj. lub większej. Propylen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2711).

(iii)Buteny (butyleny) (C4H8).

Niniejsza pozycja obejmuje jedynie węglowodory w postaci odrębnych, chemicznie zdefiniowanych związków. Jednakże surowe gazowe węglowodory objęte pozycją 2711 wyłączone są z tej pozycji.

W handlu, wszystkie te produkty występują w postaci ciekłej, pod ciśnieniem.

(b)Monoetylenowe węglowodory zawierające od pięciu do piętnastu atomów węgla są cieczami. Najważniejsze z nich to:

(i)Penteny (amyleny).

(ii)Hekseny.

(iii)Hepteny.

(iv)Okteny.

(c)Węglowodory monoetylenowe zawierające więcej niż piętnaście atomów węgla są ciałami stałymi.

(2)Węglowodory polietylenowe.

Tworzą one szeregi związków mających dwa lub więcej wiązań podwójnych.

Obejmują one:

(a)Propadien (allen) (C3H4)

(b)Butadien-1,2 (1,2-butadien, metyloallen) (C4H6)

(c)Butadien-1,3 (1,3-butadien) (C4H6), bezbarwny, łatwopalny gaz oraz

(d)2-metylobutadien-1,3 (izopren) (C5H8), bezbarwna, łatwopalna ciecz.

(3)Szereg acetylenu.

Węglowodory acetylenowe zawierają albo jedno wiązanie potrójne (związki monoacetylenowe o wzorze ogólnym CnH2n-2) bądź też więcej wiązań potrójnych (związki poliacetylenowe).

Najważniejszym produktem jest acetylen (C2H2), bezbarwny gaz o charakterystycznym zapachu. Z acetylenu można otrzymać szeroką gamę produktów (np. kwas octowy, aceton, izopren, kwas chlorooctowy, etanol).

Prezentowany jest w postaci roztworu acetonowego pod ciśnieniem w specjalnych butlach stalowych wypełnionych ziemią okrzemkową, co nie zmienia jego klasyfikacji do tej pozycji (patrz uwaga 1 (e) do działu).

Innymi związkami z tego szeregu są:

(a)Propyn (allilen, metyloacetylen).

(b)Butyn (etyloacetylen).

(4)Węglowodory etylenowo-acetylenowe

Są to związki mające w swych cząsteczkach zarówno wiązania etylenowe, jak i acetylenowe. Najważniejszymi z nich są winyloacetylen (acetylen, w którym jeden atom wodoru został zastąpiony przez grupę winylową) i metylowinyloacetylen (w którym w cząsteczce acetylenu oba atomy wodoru zostały zastąpione - jeden przez grupę winylową, a drugi przez grupę metylową).

 


 


2902-Węglowodory cykliczne.

-Cykloalkany, cykloalkeny i cykloterpeny:

2902 11- -Cykloheksan

2902 19- -Pozostałe

2902 20-Benzen

2902 30-Toluen

-Ksyleny:

2902 41- -o-Ksylen

2902 42- -m-Ksylen

2902 43- -p-Ksylen

2902 44- -Mieszaniny izomerów ksylenu

2902 50-Styren

2902 60-Etylobenzen

2902 70-Kumen

2902 90-Pozostałe

Węglowodory cykliczne są związkami zawierającymi jedynie atomy węgla i wodoru, mającymi w swej strukturze co najmniej jeden pierścień. Mogą być klasyfikowane w trzech kategoriach:

(A)Cykloalkany i cykloalkeny

(B)Cykloterpeny

(C)Węglowodory aromatyczne.

(A) CYKLOALKANY I CYKLOALKENY

Są to węglowodory cykliczne o wzorze ogólnym CnH2n, w przypadku nasyconych cykloalkanów monocyklicznych, bądź też CnH2n-x (gdzie x może być 2,4,6 itp.) w przypadku cykloalkanów policyklicznych lub nienasyconych (cykloakenów).

(1)Cykloalkany monocykliczne obejmują węglowodory polimetylenowe i naftenowe, znajdujące się w niektórych gatunkach ropy naftowej, na przykład:

(a)Cyklopropan (C3H6) (gaz),

(b)Cyklobutan (C4H8), (gaz),

(c)Cyklopentan (C5H10) (ciecz),

(d)Cykloheksan (C6H12) (ciecz).

(2)Cykloalkany policykliczne obejmują:

(a)Dekahydronaftalen (C10H18), bezbarwną ciecz stosowaną jako rozpuszczalnik do farb i lakierów, środków nabłyszczających itp.

(b)Związki zawierające mostek, takie jak 1,4,4a,5,6,7,8,8a-oktahydro-egzo-1,4-endo-5,8-dimetanonaftalen (C12H16), z którego otrzymuje się pestycyd HEOD.

(c)Związki o strukturze „klatkowej”, takie jak pentacyklo [5.2.1.02,6.03,9.05,8] dekan (C10H12), którego pochodną jest dodekachloropentacyklo [5.2.1.02,6.03,9.05,8] dekan.

(3)Cykloalkeny obejmują:

(a)Cyklobuten (C4H6), gaz.

(b)Cyklopenten (C5H8), ciecz.

(c)Cykloheksen (C6H10), ciecz.

(d)Cyklooktatertraen (C8H8), ciecz.

(e)Azulen (C10H8), ciało stałe.

Jednakże niniejsza pozycja nie obejmuje syntetycznych karotenów, które objęte są pozycją 3204.

(B) CYKLOTERPENY

Węglowodory te nie różnią się ogólną strukturą chemiczną od grupy cykloalkenów i mają wzór ogólny (C5H8)n, gdzie n może wynosić 2 lub więcej. W przyrodzie występują one jako wonne, lotne ciecze. Należą do nich:

(1)Pinen, składnik olejku terpentynowego, sosnowego, cynamonowego itp.; który jest bezbarwną cieczą.

(2)Kamfen, zawarty w olejku gałki muszkatołowej i w olejku otrzymywanym z małych, przedwcześnie zerwanych pomarańczy, zwanych petit-grain itp.

(3)Limonen, znajdujący się w olejkach owoców cytrusowych; dipenten, będący mieszaniną izomerów optycznych limonenu. Surowy dipenten jest wyłączony (pozycja 3805).

Niniejsza pozycja nie obejmuje olejków eterycznych (pozycja 3301), oraz terpentyny balsamicznej, ekstrakcyjnej i siarczanowej, a ponadto innych olejków terpenowych otrzymywanych z drzew iglastych w drodze destylacji lub innej obróbki (pozycja 3805).

(C) WĘGLOWODORY AROMATYCZNE

Związki te zawierają jeden lub więcej pierścieni benzenowych, skondensowanych lub nieskondensowanych, przy czym pierścień benzenowy składa się z 6 atomów węgla i 6 atomów wodoru, tworzących 6 grup (CH), ułożonych w sześciokątny pierścień.

(I)Węglowodory, mające tylko jeden pierścień benzenowy. Grupa ta obejmuje benzen i jego homologi:

(a)Benzen (C6H6). Występuje w gazie węglowym, w niektórych gatunkach ropy naftowej i ciekłych produktach suchej destylacji wielu związków organicznych bogatych w węgiel (węgiel kamienny, lignit itp.). Jest także otrzymywany syntetycznie. W stanie czystym jest bezbarwną, ruchliwą, załamującą światło cieczą, lotną i łatwopalną, o aromatycznym zapachu. Łatwo rozpuszcza żywice, tłuszcze, olejki zapachowe, kauczuk itp. Na drodze syntezy z benzenu otrzymać można wiele produktów.

Do celów niniejszej pozycji czystość benzenu musi wynosić 95% masy lub więcej. Benzen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

(b)Toluen (metylobenzen) (C6H5.CH3). Jest to pochodna benzenu, w której jeden atom wodoru został zastąpiony grupą metylową. Otrzymywany jest w wyniku destylacji lekkich frakcji smoły węglowej, lub przez cyklizację węglowodorów acyklicznych. Toluen jest bezbarwną, ruchliwą, załamującą światło, łatwopalną cieczą o aromatycznej woni, zbliżonej do woni benzenu.

Do celów niniejszej pozycji, czystość toluenu musi wynosić 95% masy lub więcej. Toluen o mniejszej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

(c)Ksylen (dimetylobenzen) (C6H4(CH3)2). Jest to pochodna benzenu, w której dwa atomy wodoru zostały zastąpione przez dwie grupy metylowe. Istnieją trzy izomery: o-ksylen, m-ksylen i p-ksylen. Ksylen jest przezroczystą łatwopalną cieczą, otrzymywaną z lekkich frakcji smoły węglowej.

Do celów niniejszej pozycji, czystość ksylenu musi wynosić 95% masy lub więcej, uwzględniając wszystkie jego izomery. Ksylen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

(d)Pozostałe węglowodory aromatyczne z tej grupy zawierają pierścień aromatyczny i jeden lub więcej łańcuch boczny, otwarty lub zamknięty; obejmują one:

(1)Styren (C6H5CH=CH2), będący bezbarwną, oleistą cieczą stosowaną głównie w produkcji tworzyw sztucznych (polistyren) i kauczuku syntetycznego.

(2)Etylobenzen (C6H5C2H5), będący bezbarwną, łatwopalną, ruchliwą cieczą, zawartą w smole węglowej, otrzymywaną na ogół z benzenu i etylenu.

(3)Kumen (C6H5CH(CH3)2). Jest to bezbarwna ciecz, występująca w pewnych gatunkach ropy naftowej. Stosowany głównie do produkcji fenolu, acetonu, a-metylostyrenu lub też jako rozpuszczalnik.

(4)p-Cymen (CH3C6H4CH(CH3)2). Występuje powszechnie w pewnych olejkach eterycznych. Jest to bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu.

Surowy p-cymen jest wyłączony (pozycja 3805).

(5)             Tetrahydronaftalen (tetralina) (C10H12). Otrzymywany jest w wyniku katalitycznego uwodornienie naftalenu. Jest to bezbarwna ciecz o terpenowym zapachu, używana jako rozpuszczalnik itp.

(II)Węglowodory o dwóch lub więcej nieskondensowanych pierścieniach benzenowych; należą do nich:

(a)Bifenyl (C6H5C6H5). Ma postać połyskujących białych kryształów o przyjemnym zapachu. Stosowany jest w szczególności do otrzymywania chlorowanych pochodnych (plastyfikatorów), jako płyn chłodzący (czysty lub w mieszaninie z eterem bifenylowym) oraz jako moderator w reaktorach nuklearnych.

(b)Difenylometan (C6H5CH2C6H5). Węglowodór z dwoma pierścieniami benzenowymi połączonymi z grupą metylenową (CH2). Krystalizuje w postaci bezbarwnych igieł o silnym zapachu przypominającym geranium; stosowany w syntezie organicznej.

(c)Trifenylometan (CH(C6H5)3). Metan, w którego trzy atomy wodoru zastąpione zostały trzema pierścieniami benzenowymi.

(d)Terfenyle. Mieszanina izomerów terfenylu stosowana jest jako płyn chłodzący i jako moderator w reaktorach nuklearnych.

(III)Węglowodory o dwóch lub więcej pierścieniach benzenowych skondensowanych.

(a)Naftalen (C10H8). Powstaje w wyniku połączenia dwóch pierścieni benzenowych. Występuje w smole węglowej, ropie naftowej, gazie węglowym, smole z przeróbki lignitu itp. Krystalizuje w formie drobnych białych płatków o charakterystycznym zapachu.

Do celów niniejszej pozycji naftalen musi mieć temperaturę krystalizacji 79,4°C, lub wyższą. Naftalen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

(b)Fenantren (C14H10). Powstaje w wyniku połączenia trzech pierścieni benzenowych. Jest jednym z produktów destylacji smoły węglowej; drobne, bezbarwne, fluorescencyjne kryształy.

Fenantren objęty jest niniejszą pozycją jedynie wtedy, gdy jest odrębnym, chemicznie zdefiniowanym związkiem w stanie czystym lub o czystości technicznej. Surowy fenantren jest wyłączony (pozycja 2707).

(c)Antracen (C14H10). Powstaje również w wyniku połączenia trzech pierścieni benzenowych i występuje w smole węglowej. Są to bezbarwne kryształy lub żółtawy proszek, dający błękitnopurpurową fluorescencję.

Do celów niniejszej pozycji, czystość antracenu musi wynosić 90% masy lub więcej. Antracen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

Grupa ta obejmuje również następujące węglowodory:

(1)Acenaften.

(2)Metyloantraceny.

(3)Fluoren.

(4)Fluoranten.

(5)Piren.

Niniejsza pozycja nie obejmuje takich dodecylobenzenów i takich nonylonaftalenów, które są zmieszanymi alkiloarenami (pozycja 3817).

 


 


2903-Fluorowcowane pochodne węglowodorów.

-Nasycone chlorowane pochodne węglowodorów alifatycznych:

2903 11- -Chlorometan (chlorek metylu) i chloroetan (chlorek etylu)

2903 12- -Dichlorometan (chlorek metylenu)

2903 13- -Chloroform (trichlorometan)

2903 14- -Tetrachlorek węgla

2903 15- -Dichlorek etylenu (ISO) (1,2-dichloroetan)

2903 19- -Pozostałe

-Nienasycone chlorowane pochodne węglowodorów alifatycznych:

2903 21- -Chlorek winylu (chloroetylen)

2903 22- -Trichloroetylen

2903 23- -Tetrachloroetylen (perchloroetylen)

2903 29- -Pozostałe

-Fluorowane, bromowane lub jodowane pochodne węglowodorów alifatycznych:

2903 31- -Dibromek etylenu (ISO) (1,2-dibromoetan)

2903 39- -Pozostałe

-Fluorowcowane pochodne węglowodorów alifatycznych zawierające dwa lub więcej różnych fluorowców:

2903 71- -Chlorodifluorometan

2903 72- -Dichlorotrifluoroetany

2903 73- -Dichlorofluoroetany

2903 74- -Chlorodifluoroetany

2903 75- -Dichloropentafluoropropany

2903 76- -Bromochlorodifluorometan, bromotrifluorometan i dibromo-tetrafluoroetany

2903 77- -Pozostałe, perfluorowcowane tylko fluorem i chlorem

2903 78- -Pozostałe pochodne perfluorowcowane

2903 79- -Pozostałe

-Fluorowcowane pochodne węglowodorów cykloalkanowych, cykloalkenowych i cykloterpenowych:

2903 81- -1,2,3,4,5,6-heksachlorocykloheksan (HCH (ISO)), wyłącznie z lindanem (ISO, INN)

2903 82- -Aldryna (ISO), chloran (ISO) i heptachlor (ISO)

2903 83- -Mireks (ISO)

2903 89- -Pozostałe

-Fluorowcowane pochodne węglowodorów aromatycznych:

2903 91- -Chlorobenzen, o-dichlorobenzen i p-dichlorobenzen

2903 92- -Heksachlorobenzen (ISO) i DDT (ISO) (klofenotan (INN), 1,1,1-trichloro-2,2-bis(p-chlorofenylo)etan)

2903 93- - Pentachlorobenzen (ISO)

2903 94- -Heksabromobifenyle

2903 99- -Pozostałe

Są to związki otrzymane przez zastąpienie we wzorze strukturalnym węglowodoru odpowiedniej liczby atomów wodoru jednym lub więcej atomami fluorowca (fluoru, chloru, bromu, jodu) liczbowo odpowiadającej liczbie atomów wodoru.

(A) NASYCONE CHLOROWANE POCHODNE WĘGLOWODORÓW ALIFATYCZNYCH

(1)Chlorometan (chlorek metylu). Gaz bezbarwny, na ogół przedstawiany w postaci skroplonej w stalowych butlach. Stosowany jako środek chłodniczy, środek znieczulający oraz w syntezie organicznej.

(2)Dichlorometan (chlorek metylenu). Toksyczna, bezbarwna lotna ciecz; stosowany w syntezie organicznej.

(3)Chloroform (trichlorometan). Bezbarwna, lotna ciecz o charakterystycznym zapachu; stosowany jako środek znieczulający, jako rozpuszczalnik i w syntezie organicznej.

(4)Tetrachlorek węgla. Bezbarwna ciecz; stosowany w gaśnicach oraz jako rozpuszczalnik siarki, olejów, tłuszczów, lakierów, ropy naftowej, żywic itp.

(5)Chloroetan (chlorek etylu). Gaz, skraplany w specjalnych pojemnikach; stosowany jako środek znieczulający.

(6)Dichlorek etylenu (ISO) (1,2-dichloroetan). Toksyczna, bezbarwna ciecz; stosowany jako rozpuszczalnik.

(7)1,2-Dichloropropan (dichlorek propylenu). Bezbarwna, trwała ciecz, o zapachu zbliżonym do zapachu chloroformu; stosowany w syntezie organicznej oraz jako rozpuszczalnik tłuszczów, olejów, wosków, gum i żywic.

(8)Dichlorobutany.

Niniejsza pozycja nie obejmuje:

(a)Chloroparafin, jeżeli są one mieszaninami chlorowanych pochodnych; stałe chloroparafiny, mające charakter sztucznych wosków, są klasyfikowane do pozycji 3404, zaś ciekłe chloroparafiny są klasyfikowane do pozycji 3824.

(b)Produktów przygotowanych jako ładunki do gaśnic, lub granatów gaśniczych, objętych pozycją 3813.

(B) NIENASYCONE CHLOROWANE POCHODNE

WĘGLOWODORÓW ALIFATYCZNYCH

(1)Chlorek winylu (chloroetylen). Gaz o zapachu chloroformu, prezentowany w postaci ciekłej, w stalowych pojemnikach; stosowany do otrzymywania polichlorku winylu objętego pozycją 3904.

(2)Trichloroetylen. Bezbarwna ciecz o zapachu chloroformu; rozpuszczalnik do lakierów, olejów i tłuszczów; stosowany w syntezie organicznej.

(3)Tetrachloroetylen (perchloroetylen). Bezbarwna ciecz stosowana jako rozpuszczalnik do prania chemicznego.

(4)Chlorek winylidenu.

(C) FLUOROWANE, BROMOWANE LUB JODOWANE

POCHODNE WĘGLOWODORÓW ALIFATYCZNYCH

(1)Bromometan (bromek metylu). Gaz, skraplany w specjalnych pojemnikach; stosowany w gaśnicach i jako czynnik chłodniczy.

(2)Bromoetan (bromek etylu). Bezbarwna ciecz o zapachu zbliżonym do zapachu chloroformu. Używany w syntezie organicznej.

(3)Bromoform. Bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu. Stosowany jako środek uspokajający.

(4)Bromek allilu.

(5)Jodometan (jodek metylu) i jodoetan (jodek etylu). Ciecze stosowane w syntezie organicznej.

(6)Dijodometan (jodek metylenu).

(7)Jodoform. Żółty proszek lub żółte kryształy o charakterystycznym zapachu; stosowany w medycynie jako środek odkażający.

(8)Jodek allilu (3-jodopropen).

Niniejsza pozycja nie obejmuje produktów przygotowanych jako ładunki do gaśnic lub granatów gaśniczych, które objęte są pozycją 3813.

(D) FLUOROWCOWANE POCHODNE WĘGLOWODORÓW ACYKLICZNYCH ZAWIERAJĄCE DWA LUB WIĘCEJ RÓŻNYCH FLUOROWCÓW

Obrót chlorodifluorometanem, dichlorotrifluoroetanami, dichlorofluoroetanami, chlorodifluoroetanami, dichloropentafluoropropanami, bromochlorodifluorometanem, bromotrifluorometanem, dibromotetrafluoroetanami, trichlorofluorometanem, dichlorodifluorometanem, trichlorotrifluoroetanami, dichlorotetrafluoroetanami, chloropentafluoroetanem, bromochlorodifluorometanem, bromotrifluorometanem i dibromotetrafluoroetanami podlega kontroli na podstawie Protokołu montrealskiego w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową.

Niniejsza pozycja nie obejmuje produktów przygotowanych jako ładunki do gaśnic lub granatów gaśniczych, które objęte są pozycją 3813.

(E) FLUOROWCOWANE POCHODNE WĘGLOWODORÓW CYKLOALKANOWYCH, CYKLOALKENOWYCH LUB

CYKLOTERPENOWYCH

(1)1,2,3,4,5,6-Heksachlorocykloheksan (HCH (ISO)), włączając lindan (ISO, INN). Biały lub żółtawy proszek lub płatki; bardzo silny środek owadobójczy (insektycyd).

(2)Fluorowcowane pochodne cyklopropanu lub cyklobutanu.

(3)Oktachlorotetrahydro-4,7-endometylenoindan, również silny środek owadobójczy (insektycyd).

(4)Fluorowcowane pochodne węglowodorów o strukturze "klatkowej" takie, jak dodekachloropentacyklo[5.2.1.02,6.03,9.05,8]dekan.

(5)Fluorowcowane pochodne cykloterpenów, takie jak chlorokamfen, chlorek bornylu.

(F) FLUOROWCOWANE POCHODNE WĘGLOWODORÓW

AROMATYCZNYCH

(1)Chlorobenzen. Łatwopalna ciecz o lekko aromatycznym zapachu; stosowany w syntezie organicznej, a także jako rozpuszczalnik lakierów, żywic i bitumów.

(2)o-Dichlorobenzen. Bezbarwna ciecz.

(3)m-Dichlorobenzen. Bezbarwna ciecz.

(4)p-Dichlorobenzen. Białe kryształy; stosowany jest głównie jako insektycyd, odświeżacz powietrza lub jako półprodukt do wytwarzania barwników.

(5)Heksachlorobenzen (ISO) i pentachlorobenzen (ISO). Białe igły nierozpuszczalne w wodzie.

 

(6)DDT (ISO) (klofenotan (INN), 1,1,1-trichloro-2,2-bis(p-chlorofenylo)etan lub dichlorodifenylotrichloroetan). Bezbarwne kryształy lub proszek w kolorze od białego do lekko złamanego bielą. Środek owadobójczy.

(7)Chlorek benzylu. Bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu, wywołująca silne łzawienie; stosowany w syntezie organicznej.

(8)Monochloronaftaleny, a (ruchliwa ciecz) lub b (sublimujące kryształy). Mają zapach naftalenu. Stosowane w syntezie organicznej, jako plastyfikatory itp.

(9)1,4-Dichloronaftalen, błyszczące bezbarwne kryształy i oktachloronaftalen, błyszczące żółtawe kryształy, używany jako środek owadobójczy.

Ciekłe polichloronaftaleny klasyfikowane są do niniejszej pozycji, o ile nie są mieszaninami. Natomiast te w postaci stałej, będące mieszaninami o charakterze sztucznych wosków są wyłączone (pozycja 3404).

(10)Bromostyren.

(11)Heksabromobifenyle*. Typowymi przykładami są 2.2'.4.4'.5.5'-heksabromobifenyl* i 3.3'.4.4'.5.5'-heksabromobifenyl*. Od bezbarwnych do zbliżonych do białego ciała stałe.

Ta pozycja nie obejmuje mieszanin izomerów heksabromobifeyli (pozycja 3824). Ta pozycja także nie obejmuje polichlorobifenyli, które są mieszaninami chlorowanych pochodnych, te w postaci stałej mają charakter sztucznych wosków objętych pozycją 3404 i ciekłych polichlorobifenyli klasyfikowanych do pozycji 3824.

 


 


2904-Sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne węglowodorów, nawet fluorowcowane.

2904 10-Pochodne zawierające tylko grupy sulfonowe, ich sole i estry etylowe

2904 20-Pochodne zawierające tylko grupy nitrowe lub tylko nitrozowe

-Kwas perfluorooktanosulfonowy, jego sole i fluorek perfluorooktanosulfonylu:

2904 31- -Kwas perfluorooktanosulfonowy

2904 32- -Perfluorooktanosulfonian amonu

2904 33- -Perfluorooktanosulfonian litu

2904 34- -Perfluorooktanosulfonian potasu

2904 35- -Pozostałe sole kwasu perfluorooktanosulfonowego

2904 36- -Fluorek perfluorooktanosulfonylu

-Pozostałe:

2904 91- -Trichloronitrometan (chloropikryna)

2904 99- -Pozostałe

(A) POCHODNE SULFONOWANE

Są to węglowodory, w których jeden lub kilka atomów wodoru zostało zastąpionych przez tę samą liczbę grup sulfonowych (SO3H). Ogólnie nazywane są one kwasami sulfonowymi. Niniejsza pozycja obejmuje sole i estry etylowe kwasów sulfonowych (patrz uwaga 5 (B) do niniejszego działu).

(1)Sulfonowane pochodne węglowodorów acyklicznych:

(a)Kwas etylenosulfonowy.

(b)Kwas etanosulfonowy.

(2)Sulfonowane pochodne węglowodorów cyklicznych:

(a)Kwas benzenosulfonowy.

(b)Kwasy toluenosulfonowe (czasem błędnie nazywane kwasami benzylosulfono-wymi).

(c)Kwasy ksylenosulfonowe.

(d)Kwasy benzenodisulfonowe.

(e)Kwasy naftalenosulfonowe.

(B) POCHODNE NITROWANE

Są to węglowodory, w których jeden lub kilka atomów wodoru zostało zastąpionych przez tę samą ilość grup nitrowych (NO2).

(1)Nitrowane pochodne węglowodorów acyklicznych:

(a)Nitrometan.

(b)Nitroetan.

(c)Nitropropan.

(d)Trinitrometan itp.

(2)Nitrowane pochodne węglowodorów cyklicznych:

(a)Nitrobenzen (olejek mirbanowy). Połyskujące żółte kryształy lub oleista, żółtawa ciecz o zapachu gorzkich migdałów; stosowany w przemyśle perfumeryjnym, produkcji mydła, w syntezie organicznej, jako środek skażający itp.

(b)m-Dinitrobenzen. Bezbarwne igły lub płatki; stosowany do produkcji materiałów wybuchowych.

(c)Nitrotoluen (o-, m- oraz p-).

(d)2,4-Dinitrotoluen. Krystaliczna substancja stosowana do produkcji materiałów wybuchowych.

(e)2,4,6-Trinitrotoluen. Silny środek wybuchowy.

Przygotowane wybuchowe mieszaniny tych pochodnych są wyłączone (pozycja 3602).

(f)5-tert-Butylo-2,4,6-trinitrometaksylen (piżmo ksylenowe). Stosowany w przemyśle perfumeryjnym.

(g)Nitroksylen, 3-tert-butylo-2,6-dinitro-p-cymen (piżmo cymenowe), nitronaftalen itp.

(C) POCHODNE NITROZOWANE

Są to węglowodory, w których jeden lub kilka atomów wodoru zostało zastąpionych przez tę samą liczbę grup nitrozowych (NO).

(1)Nitrozobenzen

(2)Nitrozotoluen (o-, m- oraz p-).

(D) POCHODNE SULFOFLUOROWCOWANE

Są to pochodne węglowodorów, mające jedną lub więcej grup sulfonowych (SO3H) lub ich sole i estry etylowe, oraz jeden lub więcej atomów fluorowca, lub też grupę fluorowcosulfonową.

(1)Kwasy chloro-, bromo- i jodobenzenosulfonowe (o-, m- oraz p-).

(2)Kwasy chloro-, bromo- i jodobenzenodisulfonowe.

(3)Kwasy chloronaftalenosulfonowe.

(4)Chlorek p-toluenosulfonylu.

(5)Kwas perfluorooktanosulfonowy (PFOS)*. Produkcja i stosowanie PFOS, jego soli i fluorku perfluorooktonosulfonylu (PFOSF) jest kontrolowana przez Konwencję Sztokholmską w Sprawie Trwałych Zanieczyszczeń Organicznych i przez Konwencję Rotterdamska w Sprawie Procedury Zgody po Uprzednim Poinformowaniu w Międzynarodowym Handlu Niektórymi Niebezpiecznymi Substancjami Chemicznymi i Pestycydami (patrz także pozycje 2922, 2923, 2935, 3808 i 3824).

(E) POCHODNE NITROFLUOROWCOWANE

Są to pochodne węglowodorów, zawierające jedną lub więcej grup nitrowych (NO2) i jeden lub więcej atomów fluorowca.

(1)Trichloronitrometan lub chloropikryna

(2)Jodotrinitrometan (jodopikryna)

(3)Chloronitrometan

(4)Bromonitrometan

(5)Jodonitrometan

(6)Chloronitrobenzen

(7)Chloronitrotoluen

(F) POCHODNE NITROSULFONOWANE

Są to pochodne węglowodorów, zawierające jedną lub więcej grup nitrowych (NO2) i jedną lub więcej grup sulfonowych (SO3H) lub ich sole i estry etylowe.

(1)Kwas nitrobenzenosulfonowy oraz kwasy di- i trinitrobenzenosulfonowe.

(2)Kwas nitrotoluenosulfonowy oraz kwasy di- i trinitrotoluenosulfonowe.

(3)Kwasy nitronaftalenosulfonowe.

(4)Kwasy dinitrostilbenodisulfonowe.

(G) POCHODNE NITROSULFOFLUOROWCOWANE LUB INNE ZŁOŻONE POCHODNE

Są to złożone pochodne z rodzaju niewymienionych powyżej, np. takie, które zawierają jedną lub więcej grup nitrowych (NO2), sulfonowych (SO3H) lub ich soli lub estrów etylowych i jeden lub kilka atomów chlorowców. Właściwymi przykładami są sulfonowane pochodne chloronitrobenzenów, chloronitrotoluenów itp.

__________

 


 


Poddział II

ALKOHOLE I ICH FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE

 

2905-Alkohole alifatyczne i ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

-Nasycone alkohole monowodorotlenowe:

2905 11- -Metanol (alkohol metylowy)

2905 12- -Propan-1-ol (alkohol propylowy) i propan-2-ol (alkohol izopropylowy)

2905 13- -Butan-1-ol (alkohol n-butylowy)

2905 14- -Pozostałe butanole

2905 16- -Oktanol (alkohol oktylowy) i jego izomery

2905 17- -Dodekan-1-ol (alkohol laurylowy), heksadekan-1-ol (alkohol cetylowy) i oktadekan-1-ol (alkohol stearylowy)

2905 19- -Pozostałe

-Nienasycone alkohole monowodorotlenowe:

2905 22- -Alifatyczne alkohole terpenowe

2905 29- -Pozostałe

-Diole:

2905 31- -Glikol etylenowy (etanodiol)

2905 32- -Glikol propylenowy (propano-1,2-diol)

2905 39- -Pozostałe

-Pozostałe alkohole poliwodorotlenowe:

2905 41- -2-Etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diol (trimetylolopropan)

2905 42- -Pentaerytrytol

2905 43- -Mannit

2905 44- -D-sorbit (sorbitol)

2905 45- -Glicerol

2905 49- -Pozostałe

-Fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne alkoholi alifatycznych:

2905 51- -Etchlorwinol (INN)

2905 59- -Pozostałe

Alkohole alifatyczne są pochodnymi węglowodorów acyklicznych otrzymywanymi przez zastąpienie jednego lub kilku atomów wodoru przez grupy wodorotlenowe. Są to związki tlenowe, które reagują z kwasami, dając związki nazywane estrami.

Alkohole mogą być pierwszorzędowe (zawierające charakterystyczną grupę CH2OH), drugorzędowe (zawierające charakterystyczną grupę >CHOH) lub trzeciorzędowe (zawierające charakterystyczną grupę COH).

Niniejsza pozycja obejmuje alkohole alifatyczne opisane poniżej oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane, nitrozowane, sulfofluorowcowane, nitrofluorowcowane, nitrosulfonowane, nitrosulfofluorowcowane lub inne pochodne złożone (np. monochlorohydryny glicerolu i glikolu etylenowego). Związki aldehydów z wodorosiarczanami (IV)i ketonów z wodorosiarczanami (IV) klasyfikowane są jako sulfonowane pochodne alkoholi, np. addukt aldehydu octowego z wodorosiarczanem (IV) sodu, addukt formaldehydu z wodorosiarczanem (IV) sodu, addukt alkoholu walerianowego z wodorosiarczanem (IV) sodu i addukt acetonu z wodorosiarczanem (IV) sodu. Niniejsza pozycja obejmuje również alkoholany metali tych alkoholi, które są objęte tą pozycją, oraz etanolu.

Niniejsza pozycja nie obejmuje etanolu (alkoholu etylowego) nawet czystego (patrz uwagi wyjaśniające do pozycji 2207 i 2208).

(A) NASYCONE ALKOHOLE MONOWODOROTLENOWE

(1)Metanol (alkohol metylowy). Otrzymywany jest w wyniku suchej destylacji węgla lub na drodze syntezy. Czysty metanol jest ruchliwą, bezbarwną, łatwopalną cieczą o charakterystycznym zapachu; stosowany jest w syntezie organicznej, jako rozpuszczalnik, w przemyśle barwników oraz do produkcji materiałów wybuchowych, produktów farmaceutycznych itp. Nafta drzewna (surowy alkohol metylowy) otrzymywana przez suchą destylację drewna jest wyłączona (pozycja 3807).

(2)Propan-1-ol (alkohol propylowy) i propan-2-ol (alkohol izopropylowy). Produkty te są bezbarwnymi cieczami. Alkohol izopropylowy otrzymywany jest syntetycznie z propylenu. Jest stosowany do produkcji acetonu i metakrylanów, oraz jako rozpuszczalnik itp.

(3)Butan-1-ol (alkohol n-butylowy) i inne butanole (4 izomery). Bezbarwne ciecze, stosowane w syntezie organicznej oraz jako rozpuszczalniki.

(4)Pentanol (alkohol amylowy) i jego izomery. Istnieje osiem izomerów. Alkohol amylowy fermentacyjny otrzymywany jest głównie z olejów fuzlowych (określanych także jako olej zbożowy, olej melasowy, olej ziemniaczany itp., pozycja 3824), który otrzymywany jest w trakcie rektyfikacji alkoholu etylowego. Alkohole amylowe mogą być również syntetyzowane z gazowych węglowodorów uzyskiwanych podczas krakowania ropy naftowej.

(5)Heksanole i heptanole (alkohol heksylowy i heptylowy).

(6)Oktanol (alkohol oktylowy) i jego izomery.

(7)Dodekan-1-ol (alkohol laurylowy), heksadekan-1-ol (alkohol cetylowy) i oktadekan-1-ol (alkohol stearylowy).

Niniejsza pozycja nie obejmuje alkoholi tłuszczowych o czystości mniejszej niż 90 % (w przeliczeniu na masę suchego produktu) (pozycja 3823).

(B) NIENASYCONE ALKOHOLE MONOWODOROTLENOWE

(1)Alkohol allilowy.

(2)Alkohol etylopropyloallilowy (2-etylo-2-heksen-1-ol).

(3)Alkohol oleinowy.

(4)Alifatyczne alkohole terpenowe, np. fitol. Alkohole terpenowe dają się względnie łatwo przetworzyć w związki hydroaromatyczne i występują w niektórych olejkach eterycznych. Przykładami są geraniol, cytronellol, linalol, rodinol i nerol, używane w przemyśle perfumeryjnym.

(C) DIOLE I POZOSTAŁE ALKOHOLE WIELOWODOROTLENOWE

(I)Diole

(1)Gikol etylenowy (etanodiol). Bezbarwna gęsta ciecz o słabym, ostrym zapachu. Używany do produkcji nitroglikolu (materiał wybuchowy) oraz jako rozpuszczalnik lakierów, środek przeciwdziałający zamarzaniu oraz w syntezie organicznej.

(2)Glikol propylenowy (propanodiol-1,2). Ciecz bezbarwna, lepka i higroskopijna.

(II)Pozostałe alkohole wielowodorotlenowe

(1)Glicerol (propanotriol-1,2,3). Glicerol, znany także jako gliceryna, może być otrzymywany albo przez oczyszczanie surowego glicerolu (np. przez destylację lub oczyszczanie na kolumnach jonowymiennych) lub na drodze syntezy z propylenu.

Glicerol ma słodki smak. Na ogół jest bezbarwny i bez zapachu, lecz czasami może mieć lekko żółtawy odcień.

Do celów niniejszej pozycji, glicerol musi mieć czystość 95% lub większą w przeliczeniu na masę suchego produktu. Glicerol o mniejszej czystości (surowa gliceryna) jest wyłączony (pozycja 1520).

(2)2-Etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diol (trimetylolopropan). Jest stosowany w produkcji lakierów i żywic alkidowych, syntetycznych olejów schnących, pianek i powłok uretanowych.

(3)Pentaerytrytol. Biały krystaliczny proszek, do produkcji materiałów wybuchowych i tworzyw sztucznych.

(4)Mannit. Biały krystaliczny proszek lub granulki. Występuje w świecie roślinnym (sok Fraxinus ornus); otrzymywany syntetycznie. Używany jest jako łagodny środek przeczyszczający oraz do produkcji materiałów wybuchowych (heksazotan mannitu).

(5)D-sorbit (sorbitol). Biały, krystaliczny, higroskopijny proszek. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym, w produkcji kwasu askorbinowego (stosowanego w medycynie) i środków powierzchniowo czynnych oraz jako substytut glicerolu i jako zwilżacz (tzn. środek utrzymujący wilgoć).

(6)Pentanotriol, heksanotriol itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje sorbitolu objętego pozycją 3824.

(D) FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE

LUB NITROZOWANE POCHODNE ALKOHOLI ACYKLICZNYCH

(1)Hydrat chloralu (CCl3CH(OH)2) (2,2,2-trichloroetano-1,1-diol). Bezbarwne, toksyczne kryształy; stosowany jako środek nasenny oraz w syntezie organicznej.

(2)Alkohol trichloro-tert-butylowy; stosowany w medycynie.

(3)Etchlorwinol. Substancja psychotropowa - patrz lista na końcu działu 29.

 


 


2906-Alkohole cykliczne i ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

-Cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe:

2906 11- -Mentol

2906 12- -Cykloheksanol, metylocykloheksanole i dimetylocyklo-heksanole

2906 13- -Sterole i inozyty

2906 19- -Pozostałe

-Aromatyczne:

2906 21- -Alkohol benzylowy

2906 29- -Pozostałe

(A) ALKOHOLE CYKLOALKANOWE, CYKLOALKENOWE LUB CYKLOTERPENOWE I ICH FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE

(1)Mentol, alkohol drugorzędowy będący głównym składnikiem olejku mięty pieprzowej. Ma postać kryształów. Stosowany jako antyseptyk, środek miejscowo znieczulający oraz przynoszący ulgę w nieżycie nosa.

(2)Cykloheksanol, metylo- i dimetylocykloheksanole są związkami o charakterystycznym zapachu przypominającym zapach kamfory. Stosowane są jako rozpuszczalniki lakierów. Dimetylocykloheksanol stosowany jest do produkcji mydła.

(3)Sterole są alkoholami alifatycznymi, nasyconymi lub nienasyconymi, których struktura pochodzi od węglowodoru perhydro-1,2-cyklopentanofenantrenu, przy czym grupa wodorotlenowa występuje w pozycji 3, grupy metylowe w pozycjach 10 i 13, zaś w pozycji 17 występuje łańcuch boczny zawierający od 8 do 10 atomów węgla. Występują powszechnie w świecie zwierzęcym (zoosterole) i roślinnym (fitosterole). Najważniejszym z nich jest cholesterol otrzymywany głównie z bydlęcego rdzenia kręgowego i z lanoliny. Otrzymywany jest również z żółci oraz jako produkt uboczny podczas ekstrakcji lecytyny z żółtek jaj. Ma on postać błyszczących bezbarwnych tabletek, nierozpuszczalnych w wodzie.

Niniejsza pozycja nie obejmuje ergosterolu, występującego w grzybach i ziarnach żyta porażonego sporyszem, Jest on prowitaminą, z której przez działanie promieniowaniem ultrafioletowym otrzymuje się witaminę D2. Zarówno ergosterol jak i witamina D2 objęte są pozycją 2936.

(4)Inozyty składniki tkanek. Znanych jest dziewięć izomerycznych postaci inozytu. Mają postać białych kryształów. Są szeroko rozpowszechnione w świecie roślinnym i zwierzęcym.

(5)Terpineole. Bardzo ważne alkohole stosowane jako baza perfum o zapachu bzu, itp. W przyrodzie występują albo w stanie wolnym, albo w postaci estrów z wieloma olejkami eterycznymi (np. kardamonowym, pomarańczowym, kwiatu pomarańczy, petit-grain, otrzymywanym z przedwcześnie zerwanych pomarańczy, majerankowym, muszkatołowym, terpentynowym, olejkiem gwajakowca, kamforowym).

Techniczny terpineol zazwyczaj stanowi mieszaninę izomerów, lecz klasyfikowany jest do niniejszej pozycji (patrz uwaga 1 (b) do działu 29.). Jest on bezbarwną, oleistą cieczą, czasami bywa stosowany jako środek bakteriobójczy. Izomer w stanie stałym stosowany jest w medycynie i również bywa stosowany jako środek bakteriobójczy.

(6)Terpin, otrzymywany na drodze syntezy. Ma postać białych kryształów. Wodzian terpinu otrzymywany jest z terpentyny, są to bezbarwne, aromatyczne kryształy. Stosowany w medycynie, a także do produkcji terpineolu.

(7)Borneol (kamfora z Borneo); alkoholowy odpowiednik kamfory, która jest ketonem. Ma wygląd i zapach przypominający naturalną kamforę. Jest to krystaliczna biała, a czasem brązowawa masa, lotna w temperaturze pokojowej.

(8)Izoborneol. Krystaliczne płytki. Jest produktem pośrednim w konwersji a-pinenu do kamfory.

(9)Santalol, główny składnik olejku drzewa sandałowego.

(B) ALKOHOLE AROMATYCZNE I ICH FLUOROWCOWANE,

SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE

Alkohole aromatyczne zawierają grupę wodorotlenową (OH) połączoną nie z pierścieniem aromatycznym, lecz z łańcuchem bocznym.

(1)Alkohol benzylowy (fenylometanol, fenylokarbinol). Wystepuje w stanie wolnym lub zestryfikowany w olejkach jaśminowym lub tuberozowym, oraz w styraksie (żywicy ze styrakowca lekarskiego) i w balsamie jodłowym. Bezbarwna ciecz o przyjemnym aromatycznym zapachu. Stosowany w syntezie organicznej i w produkcji lakierów, barwników, syntetycznych perfum itp.

(2)2-Fenyloetanol (alkohol fenyloetylowy). Ciecz, stanowiąca główny składnik olejku różanego.

(3)3-Fenylopropanol (alkohol fenylopropylowy). Występuje w styraksie, w sumatrzańskiej żywicy benzoesowej, w olejku kasjowym i w chińskim olejku cynamonowym. Jest to gęsta bezbarwna ciecz o delikatnym zapachu hiacynta.

(4)Alkohol cynamonowy. Występuje w ciekłym styraksie i w balsamie peruwiańskim. Krystalizuje w postaci igieł, o zapachu hiacynta.

(5)Difenylometanol (difenylokarbinol, benzhydrol). Krystalizuje w postaci igieł.

(6)Trifenylometanol (trifenylokarbinol). Ma postać kryształów. Alkohol ten jest substancją wyjściową do otrzymywania ważnej grupy barwników, obejmującej aurynę, rozanilinę itp.

***

Do celów niniejszej pozycji, addukty aldehydów i ketonów z wodorosiarczynami klasyfikowane są jako sulfonowane pochodne alkoholi. Niniejsza pozycja obejmuje również alkoholany metali otrzymywane z alkoholi cyklicznych.

__________


 


Poddział III

FENOLE, FENOLOALKOHOLE I ICH FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE

2907-Fenole; fenoloalkohole.

-Monofenole:

2907 11- -Fenol (hydroksybenzen) i jego sole

2907 12- -Krezole i ich sole

2907 13- -Oktylofenol, nonylofenol i ich izomery; ich sole

2907 15- -Naftole i ich sole

2907 19- -Pozostałe

-Polifenole; fenoloalkohole:

2907 21- -Rezorcyna i jej sole

2907 22- -Hydrochinon (chinol) i jego sole

2907 23- -4,4'-Izopropylidenodifenol (bisfenol A, difenylolopropan) i jego sole

2907 29- -Pozostałe

Fenole otrzymywane są przez zastąpienie jednego lub więcej atomów wodoru w pierścieniu benzenowym przez grupę wodorotlenową (OH).

Zastąpienie jednego atomu wodoru daje fenole monowodorotlenowe (monofenole); zastąpienie dwóch lub więcej atomów wodoru daje w rezultacie fenole poliwodorotlenowe (polifenole).

Podstawienie to może dotyczyć jednego lub więcej pierścieni benzenowych; w pierwszym wypadku otrzymywane są fenole monocykliczne, w drugim - fenole policykliczne.

Grupa wodorotlenowa może także być obecna jako podstawnik w homologach benzenu; w przypadku toluenu, otrzymuje się homolog fenolu znany jako krezol, w przypadku ksylenu - otrzymuje się ksylenol.

Niniejsza pozycja obejmuje również sole i alkoholany metali otrzymane z fenoli lub fenoloalkoholi.

(A) MONOFENOLE MONOCYKLICZNE

(1)Fenol (hydroksybenzen) (C6H5OH). Otrzymywany jest przez frakcjonowaną destylację smół węglowych lub na drodze syntezy. Ma postać białych kryształów o charakterystycznym zapachu, zmieniających barwę na czerwonawą pod wpływem działania światła, a także w roztworach. Jest to produkt przeciwbakteryjny, stosowany w farmacji. Stosowany jest także do produkcji materiałów wybuchowych, syntetycznych żywic, tworzyw sztucznych, plastyfikatorów i barwników.

Do celów niniejszej pozycji fenol musi być o czystości 90 % masy lub większej. Fenol o mniejszej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

(2)Krezole (CH3C6H4OH). Fenole te, pochodne toluenu, występują w różnych proporcjach w oleju smoły węglowej.

o-Krezol jest białym krystalicznym proszkiem o charakterystycznym zapachu fenolu, rozpływającym się, brązowiejącym wraz z upływem czasu. m-Krezol jest bezbarwną lub żółtawą oleistą cieczą, silnie załamującą światło, o zapachu kreozotu; p-krezol jest bezbarwną krystaliczną masą, zmieniającą kolor na czerwonawy a następnie brązowawy pod wpływem światła; ma zapach fenolu.

Do celów niniejszej pozycji, pojedyncze krezole lub ich mieszaniny muszą zawierać 95 % masy krezolu lub więcej, biorąc pod uwagę wszystkie jego izomery. Krezole o niższej czystości są wyłączone (pozycja 2707).

(3)Oktylofenol, nonylofenol i ich izomery.

(4)Ksylenole (CH3)2C6H3OH). Są to fenolowe pochodne ksylenu. Znanych jest sześć izomerów; otrzymywane są z olejów smoły węglowej.

Do celów niniejszej pozycji, pojedyncze ksylenole lub ich mieszaniny muszą zawierać 95% masy ksylenolu lub więcej, biorąc pod uwagę wszystkie jego izomery. Ksylenole o mniejszej czystości są wyłączone (pozycja 2707).

(5)Tymol (5-metylo-2-izopropylofenol). Występuje w olejku tymiankowym. Ma postać bezbarwnych kryształów o zapachu tymianku; stosowany jest w medycynie, przemyśle perfumeryjnym, itp.

(6)Karwakrol (2-metylo-5-izopropylofenol). Izomer tymolu otrzymywany z olejku oregano; lepka ciecz o przenikliwym zapachu.

(B) MONOFENOLE POLICYKLICZNE

(1)Naftole (C10H7OH). Są to fenole otrzymane z naftalenu. Występują dwa izomery:

(a)a-Naftol. Bezbarwne, połyskujące krystaliczne igły, szare bryłki lub biały proszek o nieprzyjemnym zapachu, nieco przypominającym zapach fenolu. Jest toksyczny i stosowany jest w syntezie organicznej (barwniki itp.).

(b)b-Naftol. Błyszczące bezbarwne płatki lub krystaliczny proszek, biały lub lekko różowy, o bardzo nieznacznym zapachu fenolu. Ma takie same zastosowania jak a-naftol, jest również stosowany w medycynie i jako przeciwutleniacz do gumy.

(2)o-Fenylofenol.

(C) POLIFENOLE

(1)Rezorcyna (m-dihydroksybenzen). Diwodorotlenowy fenol. Krystalizuje w postaci tabletek lub igieł; bezbarwna, lecz pod wpływem powietrza zmienia barwę na brązowa. Słaby zapach fenolu. Stosowana do produkcji syntetycznych barwników, i materiałów wybuchowych oraz w medycynie i fotografii.

(2)Hydrochinon (chinol, p-dihydroksybenzen). Drobne, krystaliczne, połyskujące płatki. Stosowany jest do wytwarzania barwników organicznych, w medycynie i w fotografii oraz jako przeciwutleniacz, zwłaszcza do produkcji gumy.

(3)4,4'-Izopropylidenodifenol (bisfenol A, difenylolopropan). Białe płatki.

(4)Pirokatechina (o-dihydroksybenzen). Bezbarwne, błyszczące krystaliczne igły lub tabletki o słabym zapachu fenolu. Stosowana jest do wytwarzania produktów farmaceutycznych i fotograficznych itp.

(5)Heksylorezorcyna.

(6)Heptylorezorcyna.

(7)2,5-Dimetylohydrochinon (2,5-dimetylochinol).

(8)Pirogallol. Ma postać drobnych łusek lub białego krystalicznego proszku, lekkiego i pozbawionego zapachu. Pod wpływem powietrza i światła łatwo zmienia barwę na brązową; jest toksyczny. Stosowany jest do produkcji barwników, jako zaprawa farbiarska, w fotografii itp.

(9)Floroglucyna. Ma postać dużych bezbarwnych kryształów, fluoryzujących w roztworze wodnym. Używana jako odczynnik w analizie chemicznej, w medycynie, fotografii itp.

(10)Hydroksyhydrochinon (1,2,4-trihydroksybenzen). Mikroskopijne bezbarwne kryształy lub proszek, ciemniejący pod wpływem światła.

(11)Dihydroksynaftaleny (C10H6(OH)2). Grupa dziesięciu związków otrzymanych przez zastąpienie w pierścieniu cząsteczki naftalenu dwóch atomów wodoru dwoma grupami wodorotlenowymi. Niektóre z nich są stosowane w produkcji barwników.

(D) FENOLOALKOHOLE

Są to pochodne węglowodorów aromatycznych, powstałe przez zastąpienie w pierścieniu benzenu jednego atomu wodoru fenolową grupą wodorotlenową oraz innego atomu wodoru, niepołączonego z pierścieniem - alkoholową grupą wodorotlenową. Mają one tym samym charakterystyczne cechy zarówno fenoli, jak i alkoholi.

Najważniejszym jest alkohol salicylowy (saligenina) (HOC6H4CH2OH), w postaci białych kryształów, stosowany w medycynie jako środek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy.

 


 


2908-Fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne fenoli lub fenoloalkoholi.

-Pochodne zawierające tylko podstawniki fluorowcowe oraz ich sole:

2908 11- -Pentachlorofenol (ISO)

2908 19- -Pozostałe

-Pozostałe:

2908 91- -Dinoseb (ISO) i jego sole

2908 92- -4,6-Dinitro-o- krezol (DNOC (ISO)) i jego sole

2908 99- -Pozostałe

Są to pochodne fenoli lub fenoloalkoholi otrzymane w wyniku zastąpienia jednego lub więcej atomów wodoru przez fluorowiec, grupę sulfonową (SO3H), nitrową (NO2), nitrozową (NO) lub jakąkolwiek ich kombinację.

(A) POCHODNE FLUOROWCOWANE

(1)o-Chlorofenol. Ciecz o silnym zapachu.

(2)m-Chlorofenol. Bezbarwne kryształy.

(3)p-Chlorofenol. Krystaliczna masa o nieprzyjemnym zapachu.

Powyższe trzy produkty są stosowane w syntezie organicznej (np. barwników).

(4)p-Chloro-m-krezol (4-chloro-3-metylofenol). Bezwonny środek dezynfekcyjny, nieznacznie rozpuszczalny w wodzie, lecz łatwo tworzący emulsje z mydłem.

(5)Chlorohydrochinon (chlorochinol).

(B) POCHODNE SULFONOWANE

(1)Kwasy fenolosulfonowe (HOC6H4SO3H), otrzymywane przez sulfonowanie fenolu.

(2)Kwasy naftolosulfonowe, otrzymywane przez bezpośrednie sulfonowanie naftoli, lub innymi metodami syntezy. Stanowią liczną grupę związków stosowaną do produkcji barwników, która obejmuje:

(a)Kwas 1-naftolo-4-sulfonowy (kwas Neville-Winthera). Są to połyskujące przezroczyste płatki lub żółtawo-biały proszek.

(b)Kwas 2-naftolo-6-sulfonowy (kwas Schaeffera). Jest to różowawo-biały proszek.

(c)Kwas 2-naftolo-7-sulfonowy (kwas F), biały proszek.

(d)Kwas 1-naftolo-5-sulfonowy, rozpływające się kryształy.

(e)Kwas 2-naftolo-8-sulfonowy (kwas kroceinowy), żółtawo-biały proszek.

(C) POCHODNE NITROWANE

(1)o-, m- i p-Nitrofenole (HOC6H4NO2). Żółtawe kryształy; stosowane do wytwarzania barwników organicznych i produktów farmaceutycznych.

(2)Dinitrofenole (HOC6H3(NO2)2). Są one krystalicznymi proszkami, stosowanymi do produkcji materiałów wybuchowych, barwników siarkowych itp.

(3)Trinitrofenol (kwas pikrynowy) (HOC6H2(NO2)3). Połyskujące żółte kryształy, bez zapachu, toksyczne. Stosowany do leczenia oparzeń oraz jako materiał wybuchowy; jego sole znane są jako pikryniany.

(4)Dinitro-o-krezole.

(5)Trinitroksylenole.

(D) POCHODNE NITROZOWANE

(1)o-, m- oraz p-Nitrozofenole. Fakt, że nitrozofenole mogą reagować w tautomerycznej postaci chinonów oksymów nie wpływa na ich klasyfikację do niniejszej pozycji.

(2)Nitrozonaftole.

__________


 


Poddział IV

ETERY, NADTLENKI ALKOHOLOWE, NADTLENKI ETEROWE, NADTLENKI KETONOWE, EPOKSYDY Z PIERŚCIENIEM TRÓJCZŁONOWYM, ACETALE I PÓŁACETALE ORAZ ICH FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE

2909-Etery, eteroalkohole, eterofenole, eteroalkoholofenole, nadtlenki alkoholowe, nadtlenki eterowe, nadtlenki ketonowe (nawet niezdefiniowane chemicznie) oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

-Etery alifatyczne i ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne:

2909 11- -Eter dietylu (eter etylowy)

2909 19- -Pozostałe

2909 20-Etery cykloalkanowe, cykloalkenowe i cykloterpenowe i ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

2909 30-Etery aromatyczne i ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

-Eteroalkohole i ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne:

2909 41- -2,2'-Oksydietanol (glikol dietylenowy, digol)

2909 43- -Etery monobutylowe glikolu etylenowego lub glikolu dietylenowego

2909 44- -Pozostałe etery monoalkilowe glikolu etylenowego lub glikolu dietylenowego

2909 49- -Pozostałe

2909 50-Eterofenole, eteroalkoholofenole oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

2909 60-Nadtlenki alkoholowe, nadtlenki eterowe, nadtlenki ketonowe oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

(A) ETERY

Etery mogą być uważane za pochodne alkoholi lub fenoli, rodnik, w których atom wodoru grupy wodorotlenowej zastąpiony jest przez węglowodorowy (alkilowy lub arylowy). Mają one ogólny wzór (ROR'), gdzie R i R' mogą być takie same lub różne.

Etery są bardzo trwałymi, obojętnymi chemicznie substancjami.

Jeżeli rodniki należą do szeregu alifatycznego, to eter taki jest również alifatyczny; rodniki cykliczne dają etery cykliczne.

Pierwszy eter w szeregu alifatycznym jest substancją gazową, pozostałe są lotnymi cieczami o charakterystycznym zapachu eteru; wyższe etery są cieczami lub czasami ciałami stałymi.

(I)Symetryczne etery alifatyczne.

(1)Eter (di)etylowy (C2H5OC2H5). Bezbarwna ciecz, załamująca światło, o charakterystycznym ostrym zapachu; wyjątkowo lotna i bardzo łatwopalna. Używany jako środek znieczulający oraz w syntezie organicznej.

(2)Eter (di)chloroetylowy lub eter bis(2-chloroetylowy).

(3)Eter (di)izopropylowy.

(4)Eter (di)butylowy.

(5)Eter (di)pentylowy (eter diamylowy).

(II)Niesymetryczne etery alifatyczne

(1)Eter etylowo-metylowy.

(2)Eter etylowo-izopropylowy.

(3)Etery butylowo-etylowe.

(4)Etery pentylowo-etylowe.

(III)Etery cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe.

(IV)Etery aromatyczne

(1)Anizol (C6H5OCH3) (eter metylowo-fenylowy) Bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu; stosowany w syntezie organicznej (np. syntetyczne perfumy), a także jako rozpuszczalnik oraz środek przeciw robakom.

(2)Fenetol (eter etylowo-fenylowy) (C6H5OC2H5).

(3)Eter difenylowy (C6H5OC6H5). Bezbarwne krystaliczne igły o zapachu przypominającym zapach geranium; stosowany w przemyśle perfumeryjnym.

(4)1,2-Difenoksyetan (eter difenylowy glikolu etylenowego).

(5)Anetol, składnik olejku anyżowego. W temperaturze poniżej 20°C występuje w postaci drobnych kryształów, w wyższych temperaturach jest ruchliwą cieczą, o silnym zapachu olejku anyżowego.

(6)Eter dibenzylowy.

(7)Nitrofenetole, nitrowane pochodne fenetolu. o-Nitrofenetol jest żółtym olejem. p-Nitrofenetol jest substancją krystaliczną.

(8)Nitroanizole, nitrowane pochodne anizolu. o-Nitroanizol jest cieczą, m- i p-Nitroanizole są rozpływającymi się kryształami. Trinitroanizol jest bardzo silnym matriałem wybuchowym.

(9)2-tert-Butylo-5-metylo-4,6-dinitroanizol (piżmo ambrowe), żółtawe kryształy łączące w sobie zapach olejku ambretowego i naturalnego piżma.

(10)Etery b-naftylowo-metylowe i -etylowe (sztuczny olejek neroli). Bezbarwne krystaliczne proszki o zapachu zbliżonym do zapachu olejku kwiatu pomarańczowego.

(11)Etery metylowe m-krezolu i butylo-m-krezoli.

(12)Eter fenylowo-toluilowy.

(13)Eter ditoluilowy.

(14)Eter benzylowo-etylowy.

(B) ETEROALKOHOLE

Są one pochodnymi alkoholi poliwodorotlenowych lub fenoloalkoholi, w których atom wodoru fenolowej grupy hydroksylowej (w przypadku alkoholofenoli) lub jedna z alkoholowych grup wodorotlenowych (w przypadku alkoholi poliwodorotlenowych) zastąpiona została przez rodnik alkilowy lub arylowy.

(1)2,2'-Oksydietanol (glikol dietylenowy, digol). W postaci bezbarwnej cieczy; stosowany w syntezie organicznej, jako rozpuszczalnik żywic, do produkcji materiałów wybuchowych i tworzyw sztucznych.

(2)Etery monometylowe, monoetylowe, monobutylowe i inne monoalkilowe glikolu etylenowego lub glikolu dietylenowego.

(3)Etery monofenylowe glikolu etylenowego lub glikolu dietylenowego.

(4)Alkohol anyżowy.

(5)Guaietolin (INN) (monoeter 2-etoksyfenylowy glicerolu); guaifenesin (INN) (monoeter 2-metoksyfenylowy glicerolu).

(C) ETEROFENOLE I ETEROALKOHOLOFENOLE

Są one pochodnymi fenoli diwodorotlenowych lub fenoloalkoholi, w których atom wodoru grupy wodorotlenowej (w przypadku fenoloalkoholi) lub jednej z fenolowych grup wodorotlenowych (w przypadku fenoli diwodorotlenowych) zastąpiony został rodnikiem alkilowym lub arylowym.

(1)Gwajakol, występujący w smole otrzymywanej z drewna bukowego. Główny składnik kreozotu drzewnego. Ma postać bezbarwnych kryształów o charakterystycznym, aromatycznym zapachu. Po stopieniu gwajakol pozostaje w stanie ciekłym. Stosowany w medycynie i w syntezie organicznej.

(2)Sulfogwajakol (INN) (gwajakosulfonian potasu); drobny proszek, powszechnie stosowany w medycynie.

(3)Eugenol, otrzymywany z goździkowca; bezbarwna ciecz o zapachu goździków.

(4)Izoeugenol, otrzymywany syntetycznie z eugenolu. Składnik olejku muszkatołowego.

(5)Eter monoetylowy pirokatechiny (getol), występujący w olejku sosny szwedzkiej. Ma postać żrących, bezbarwnych kryształów o aromatycznym zapachu.

(D) NADTLENKI ALKOHOLOWE, NADTLENKI ETEROWE

I NADTLENKI KETONOWE

Są to związki z serii ROOH i ROOR1, w których R i R1 są rodnikami organicznymi. Przykładami są wodoronadtlenek dietylu i nadtlenek dietylu.

 

Niniejsza pozycja obejmuje również nadtlenki ketonowe (nawet zdefiniowane chemicznie), np. nadtlenek cykloheksanonu (1-hydroperoksycykloheksyl, nadtlenek 1-hydroksycyklo-heksylu).

Niniejsza pozycja wyklucza peroksyketale (pozycja 2911).

*

*    *

Niniejsza pozycja obejmuje także fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne eterów, eteroalkoholi, eterofenoli, eteroalkoholofenoli, nadtlenków alkoholowych, nadtlenków eterowych lub nadtlenków ketonowych i złożonych pochodnych (np. pochodne nitrosulfonowane, sulfofluorowcowane, nitrofluorowcowane i nitrosulfofluorowcowane).

 


 


2910-Epoksydy, epoksyalkohole, epoksyfenole i epoksyetery, z pierścieniem trójczłonowym oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

2910 10-Oksiran (tlenek etylenu)

2910 20-Metylooksiran (tlenek propylenu)

2910 30-1-Chloro-2,3-epoksypropan (epichlorohydryna)

2910 40-Dieldryna (ISO, INN)

2910 50-Endryna (ISO)

2910 90-Pozostałe

Jeżeli ze związku organicznego, mającego w cząsteczce dwie grupy wodorotlenowe (diole, glikole) odłączona zostanie jedna cząsteczka wody, powstają trwałe etery wewnętrzne.

Tak więc, przez odłączenie cząsteczki wody z glikolu etylenowego powstaje oksiran (tlenek etylenu lub epoksyetan):

Epoksyd powstały z glikolu propylenowego (tzn. glikolu etylenowego, w którym jeden atom wodoru został zastąpiony przez rodnik metylowy (CH3), znany jest jako metylooksiran (1,2-epoksypropan lub tlenek propylenu):

Epoksyd powstały z glikolu etylenowego, w którym jeden atom wodoru został zastąpiony przez rodnik fenylowy (C6H5), znany jest jako tlenek styrenu (α--epoksyetylobenzen):

Niniejsza pozycja obejmuje wyłącznie związki o trójczłonowym pierścieniu epoksydowym, np.:

(1)Oksiran (tlenek etylenu). W temperaturze pokojowej jest bezbarwnym gazem; skrapla się poniżej 12°C. Otrzymywany przez katalityczne utlenianie etylenu pochodzącego z gazów krakingowych. Stosowany jako insektycyd i fungicyd; stosowany powszechnie do konserwacji owoców i innej żywności. Stosowany również w syntezie organicznej oraz do produkcji plastyfikatorów i środków powierzchniowo czynnych.

(2)Metylooksiran (tlenek propylenu). Bezbarwna ciecz o zapachu zbliżonym do zapachu eteru; stosowany jako rozpuszczalnik azotanu celulozy, octanu celulozy, żywic oraz jako insektycyd; wykorzystywany również w syntezie organicznej (plastyfikatory i środki powierzchniowo czynne itp.).

(3)Tlenek styrenu.

Niniejsza pozycja obejmuje również:

(A)Epoksyalkohole, epoksyfenole i epoksyetery. Oprócz grupy epoksydowej posiadają one odpowiednio grupy funkcyjne: alkoholową, fenolową lub eterową.

(B)Fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne epoksydów oraz jakiekolwiek kombinacje tych pochodnych (np. pochodne nitrosulfonowane, sulfofluorowcowane, nitrofluorowcowane i nitrosulfofluorowcowane).

Pochodne fluorowcowane obejmują: 1-chloro-2,3-epoksypropan (epichlorohydrynę), bardzo lotną, nietrwałą ciecz.

Niniejsza pozycja nie obejmuje epoksydów, zawierających czteroczłonowe pierścienie (pozycja 2932).

 


 


2911-Acetale i półacetale, nawet z inną tlenową grupą funkcyjną oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

(A) ACETALE I PÓŁACETALE

Acetale mogą być uważane za dietery (na ogół hipotetycznych) wodzianów aldehydów i ketonów.

Półacetale są monoeterami, w których atom węgla, związany z eterowym atomem tlenu, jest również związany z grupą wodorotlenową.

„Acetale i półacetale z inną tlenową grupą funkcyjną” są acetalami i półacetalami zawierającymi w cząsteczce jedną lub więcej tlenowych grup funkcyjnych (np. grupę alkoholową), zdefiniowanych w poprzednich pozycjach niniejszego działu.

(1)Metylal ((CH2(OCH3)2). Eter dimetylowy hipotetycznego wodzianu aldehydu mrówkowego. Bezbarwna ciecz o zapachu zbliżonym do zapachu eteru; stosowany jako rozpuszczalnik, jako środek znieczulający oraz w syntezie organicznej.

(2)Dimetyloacetal (CH3CH(OCH3)2). Eter dimetylowy hipotetycznego wodzianu aldehydu octowego; stosowany jako środek znieczulający.

(3)Dietyloacetal (CH3CH(OC2H5)2). Jest również pochodną hipotetycznego wodzianu aldehydu octowego. Bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu, zbliżonym do zapachu eteru; stosowany jako rozpuszczalnik i jako środek znieczulający.

(4)1,1-di(tert-butyloperoksy)cykloheksan (C14H28O4).*

Niniejsza pozycja obejmuje również peroksyketale.

Niniejsza pozycja nie obejmuje poliwinyloacetali (pozycja 3905).

(B) FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE ACETALI I PÓŁACETALI

Są to związki, powstałe przez całkowite lub częściowe zastąpienie jednego lub więcej atomów wodoru przez fluorowce (np. alkoholany chloralu, acetal chloropropylowy), grupy sulfonowe (SO3H), nitrowe (NO2) lub nitrozowe (NO).

Niniejsza pozycja obejmuje również wszelkie kombinacje tych pochodnych (np. pochodne nitrofluorowcowane, nitrosulfonowane, sulfofluorowcowane i nitrosulfofluorowcowane).

__________


 


Poddział V

ZWIĄZKI Z ALDEHYDOWĄ GRUPĄ FUNKCYJNĄ

2912-Aldehydy, nawet z inną tlenową grupą funkcyjną; cykliczne polimery aldehydów; paraformaldehyd.

-Aldehydy alifatyczne bez innej tlenowej grupy funkcyjnej:

2912 11- -Metanal (formaldehyd)

2912 12- -Etanal (acetaldehyd)

2912 19- -Pozostałe

-Aldehydy cykliczne bez innej tlenowej grupy funkcyjnej:

2912 21- -Benzaldehyd

2912 29- -Pozostałe

-Aldehydoalkohole, aldehydoetery, aldehydofenole i aldehydy z inną tlenową grupą funkcyjną:

2912 41- -Wanilina (aldehyd 4-hydroksy-3-metoksybenzoesowy)

2912 42- -Etylowanilina (aldehyd 3-etoksy-4-hydroksybenzoesowy)

2912 49- -Pozostałe

2912 50-Cykliczne polimery aldehydów

2912 60-Paraformaldehyd

Są to związki powstałe przez utlenianie alkoholi pierwszorzędowych; zawierają one charakterystyczną grupę:

Są one na ogół bezbarwnymi cieczami o silnym, przenikliwym zapachu; wiele aldehydów aromatycznych łatwo ulega utlenieniu pod wpływem powietrza, tworząc kwasy.

Określenie „aldehydy z inną tlenową grupą funkcyjną” oznacza aldehydy zawierające w cząsteczce jedną lub więcej tlenowych grup funkcyjnych (np. grupę alkoholową, fenolową, eterową itp.), zdefiniowanych w poprzednich pozycjach niniejszego działu.

(A) ALDEHYDY

(I)Nasycone aldehydy alifatyczne.

(1)Metanal (aldehyd mrówkowy, formaldechyd) (HCHO). Otrzymywany jest przez katalityczne utlenianie metanolu. Bezbarwny gaz o przenikliwym zapachu, doskonale rozpuszczalny w wodzie. Roztwory wodne o stężeniu około 40% są znane jako formalina lub formol, bezbarwna ciecz o przenikliwym i duszącym zapachu. Roztwory te mogą zawierać metanol jako stablizator.

Metanal ma wiele zastosowań: w syntezie organicznej (barwniki, materiały wybuchowe, produkty farmaceutyczne, syntetyczne środki do garbowania, tworzywa sztuczne itp.), jako antyseptyk, dezodorant i środek redukujący.

(2)Etanal (aldehyd octowy) (CH3CHO). Otrzymywany przez utlenianie etanolu lub z acetylenu. Jest to ruchliwa, bezbarwna ciecz o ostrym, owocowym zapachu; żrący; bardzo lotny, łatwopalny; miesza się z wodą, alkoholem i eterem. Stosowany w syntezie organicznej do produkcji tworzyw sztucznych, lakierów oraz w medycynie jako antyseptyk.

(3)Butanal (aldehyd masłowy, normalny izomer) (CH3CH2CH2CHO). Bezbarwna ciecz, mieszająca się z wodą. alkoholem i eterem; stosowany do produkcji tworzyw sztucznych, perfum i przyspieszaczy do wulkanizacji gumy.

(4)Heptanal (heptaldehyd, enantoaldehyd) (CH3(CH2)5CHO). Otrzymywany przez destylację oleju rycynowego. Jest to bezbarwna ciecz o przenikliwym zapachu.

(5)Oktanal (kapryloaldehyd) (C8H16O); nonanal (aldehyd pelargonowy) (C9H18O); dekanal (C10H20O); undekanal (aldehyd undekanowy) (C11H22O); dodekanal (aldehyd laurylowy) (C12H24O), itp. Są one stosowane jako surowce w przemyśle perfumeryjnym.

(II)Nienasycone aldehydy alifatyczne.

(1)Propenal (aldehyd akrylowy, akroleina) (CH2=CHCHO). Wydziela się podczas spalania tłuszczów; ciecz o charakterystycznym gorzkim i drażniącym zapachu; stosowany w syntezie organicznej.

(2)2-Butenal (aldehyd krotonowy) (CH3CH=CHCHO). Występuje w pierwszych produktach destylacji surowego alkoholu; bezbarwna ciecz o przenikliwym zapachu.

(3)Cytral. Ciecz o przyjemnym zapachu, występująca w olejkach eterycznych mandarynek, cedratu, cytryny a zwłaszcza w olejku trawy cytrynowej.

(4)Cytronellal. Występuje w olejku cytronowym.

(III)Aldehydy cykloalkanowe, cykloalkenowe i cykloterpenowe.

(1)Felandral lub aldehyd tetrahydrokuminowy. Występuje w olejkach koprowym i eukaliptusowym.

(2)Cyklocytrale A i B. Otrzymywane z cytralu.

(3)Perylaldehyd. Występuje w olejku eterycznym rośliny Perilla Mankinensis.

(4)Safranal.

(IV)Aldehydy aromatyczne.

(1)Benzaldehyd (C6H5CHO). Bezbarwna ciecz, silnie załamująca światło o charakterystycznym zapachu gorzkich migdałów; stosowany w syntezie organicznej, w medycynie itp.

(2)Aldehyd cynamonowy (C6H5CH=CHCHO). Oleista żółtawa ciecz o silnym zapachu cynamonu; stosowany w przemyśle perfumeryjnym.

(3)Aldehyd a-amylocynamonowy.

(4)Aldehyd 3-p-kumenylo-2-metylopropionowy.

(5)Aldehyd fenylooctowy (C6H5CH2CHO). Ciecz o wyraźnym zapachu hiacyntów; stosowany w przemyśle perfumeryjnym.

(B) ALDEHYDOALKOHOLE, ALDEHYDOETERY, ALDEHYDOFENOLE

I ALDEHYDY Z INNĄ TLENOWĄ GRUPĄ FUNKCYJNĄ

Aldehydoalkohole są związkami, które zawierają zarówno aldehydową, jak i alkoholową grupę funkcyjną.

Aldehydoetery są to etery mające również aldehydową grupę funkcyjną (CHO).

Aldehydofenole są związkami, które zawierają zarówno fenolową grupę wodorotlenową (C6H5.OH) jak i grupę aldehydową (CHO).

Najważniejszymi aldehydoalkoholami, aldehydofenolami i aldehydoeterami są:

(1)Aldol (CH3CH(OH)CH2CHO). Otrzymywany w wyniku aldolowej kondensacji aldehydu octowego; bezbarwna ciecz, która podczas przechowywania polimeryzuje dając krystaliczną masę (paraldol). Stosowany w syntezie organicznej, do produkcji tworzyw sztucznych i do flotacji rud.

(2)Aldehyd hydroksycytronellowy (C10H20O2). Bezbarwna ciecz o konsystencji syropu o wyraźnym zapachu konwalii; stosowany w produkcji perfum jako utrwalacz zapachu.

(3)Aldehyd glikolowy (CH2(OH)CHO). Krystalizuje w postaci bezbarwnych kryształów.

(4)Wanilina (aldehyd 4-hydroksy-3-metoksybenzoesowy). Eter metylowy aldehydu 3,4-dihydroksybenzoesowego (aldehydu protokatechusowego); występuje w wanilii. Ma postać błyszczących igieł lub białego krystalicznego proszku.

(5)Etylowanilina (aldehyd 3-etoksy-4-hydroksybenzoesowy). Drobne białe kryształy.

(6)Aldehyd salicylowy (aldehyd o-hydroksybenzoesowy) (HOC6H4CHO). Bezbarwna oleista ciecz o charakterystycznym zapachu gorzkich migdałów; stosowany do produkcji syntetycznych perfum.

(7)Aldehyd 3,4-dihydroksybenzoesowy (aldehyd protokatechusowy) ((HO)2C6H3CHO). Błyszczące bezbarwne kryształy.

(8)Aldehyd anyżowy (CH3OC6H4CHO) (aldehyd p-metoksybenzoesowy). Występuje w olejkach anyżowym i koprowym; bezbarwna ciecz. Stosowany w przemyśle perfumeryjnym pod nazwą „esencji głogu” (aubepina).

(C) CYKLICZNE POLIMERY ALDEHYDÓW

(1)Trioksan (trioksymetylen). Stały polimer formaldehydu; biała, krystaliczna substancja, rozpuszczalna w wodzie, alkoholu lub eterze.

(2)Paraldehyd. Polimer etanalu; bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu, przypominającym zapach eteru, bardzo łatwopalna. Stosowany w syntezie organicznej, jako środek nasenny i dezynfekujący w medycynie itp.

(3)Metaldehyd. Jest to również polimer etanalu; biały, krystaliczny proszek nierozpuszczalny w wodzie. Niniejsza pozycja obejmuje wyłącznie metaldehyd w postaci kryształów lub proszku.

Metaldehyd przygotowany w postaci (np. tabletek, pałeczek lub w podobnych postaciach), do stosowania jako paliwo, jest wyłączony (pozycja 3606) (patrz uwaga 2 (a) do działu 36.).

(D) PARAFORMALDEHYD

Polimer ten (HO(CH2O)nH) otrzymywany jest przez odparowywanie wodnych roztworów formaldehydu. Stała, biała substancja, mająca postać płatków lub proszku o wyraźnym zapachu formaldehydu. Stosowany jest do otrzymywania tworzyw sztucznych, wodoodpornych klejów i produktów farmaceutycznych, a także jako środek dezynfekujący i konserwujący.

Niniejsza pozycja nie obejmuj związków aldehydów z wodorosiarczanami (IV), które klasyfikowane są jako sulfonowane pochodne alkoholi (pozycje od 2905 do 2911).

 


 


2913-Fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne produktów objętych pozycją 2912.

Są one otrzymywane z aldehydów przez zastąpienie jednego lub więcej atomów wodoru (innych niż atom wodoru grupy aldehydowej (CHO)) przez jeden lub więcej atomów fluorowca, grupy sulfonowe (SO3H), nitrowe (NO2) lub nitrozowe (NO) bądź przez jakąkolwiek ich kombinację.

Najważniejszą pochodną jest chloral (aldehyd trichlorooctowy) (Cl3CCHO); bezwodna ruchliwa, bezbarwna ciecz o przenikliwym zapachu; produkt stosowany jako środek nasenny.

Niniejsza pozycja nie obejmuje wodzianu chloralu (Cl3CCH(OH)2) (2,2,2,-trichloroetano-1,1-diol), który objęty jest pozycją 2905.

Niniejsza pozycja nie obejmuje związków aldehydów z wodorosiarczanami (IV), które klasyfikowane są jako sulfonowane pochodne alkoholi (pozycje od 2905 do 2911).

__________


 


Poddział VI

ZWIĄZKI Z KETONOWĄ GRUPĄ FUNKCYJNĄ I ZWIĄZKI Z CHINONOWĄ GRUPĄ FUNKCYJNĄ

2914-Ketony i chinony, nawet z inną tlenową grupą funkcyjną oraz ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

-Ketony alifatyczne bez innej tlenowej grupy funkcyjnej:

2914 11- -Aceton

2914 12- -Butanon (keton metylowo-etylowy)

2914 13- -4-Metylopentan-2-on (keton metylowo-izobutylowy)

2914 19- -Pozostałe

-Ketony cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe bez innej tlenowej grupy funkcyjnej:

2914 22- -Cykloheksanon i metylocykloheksanony

2914 23- -Jonony i metylojonony

2914 29- -Pozostałe

-Ketony aromatyczne bez innej tlenowej grupy funkcyjnej:

2914 31- -Fenyloaceton (fenylopropan-2-on)

2914 39- -Pozostałe

2914 40-Ketonoalkohole i ketonoaldehydy

2914 50-Ketonofenole i ketony z inną tlenowa grupą funkcyjną

-Chinony:

2914 61- -Antrachinon

2914 62- -Koenzym Q10 (ubidekarenon (INN))

2914 69- -Pozostałe

-Fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne:

2914 71- -Chlorodekon (ISO)

2914 79- -Pozostałe

Określenie „ketony i chinony z inną tlenową grupą funkcyjną” oznacza ketony i chinony, zawierające również jedną lub więcej tlenowych grup funkcyjnych opisanych w poprzednich poddziałach (alkoholowa, eterowa, fenolowa, aldehydowa itp., grupy funkcyjne).

(A) KETONY

Są to związki zawierające grupę (>C=O), tzw. grupę „karbonylową”, które można opisać wzorem ogólnym (RCOR'), w którym R i R' stanowią rodniki alkilowe lub arylowe (metylowy, etylowy, propylowy, fenylowy itp.).

Ketony mogą mieć dwie odmiany tautomeryczne, tzn. właściwą postać ketonową (-CO-) i postać enolową (=C(OH)-); obie postaci objęte są niniejszą pozycją.

(I)Ketony alifatyczne.

(1)Aceton (propanon) (CH3COCH3). Występuje w produktach suchej destylacji drewna (w alkoholu metylowym i w surowym occie drzewnym), lecz głównie otrzymywany jest na drodze syntezy. Bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu przypominającym zapach eteru. Stosowany jest w licznych syntezach organicznych, w produkcji tworzyw sztucznych, jako rozpuszczalnik acetylenu, acetylocelulozy, żywic itp.

(2)Butanon (keton metylowo-etylowy) (CH3COC2H5). Bezbarwna ciecz występująca w ubocznych produktach destylacji alkoholu z melasy buraczanej. Otrzymywany również przez utlenianie drugorzędowego alkoholu butylowego.

(3)4-Metylopentan-2-on (keton metylowo-izobutylowy) ((CH3)2CHCH2COCH3). Ciecz o przyjemnym zapachu; używany jako rozpuszczalnik azotanu celulozy, gum i żywic.

(4)Tlenek mezytylu. Bezbarwna ciecz powstająca przez kondensację dwóch cząsteczek acetonu.

(5)Forony. Związki powstałe przez kondensację trzech cząsteczek acetonu.

(6)Pseudojonony. Złożone ketony, ciekłe, o barwie żółtawej i zapachu fiołków; stosowane do otrzymywania jononu (sztucznego olejku fiołkowego).

(7)Pseudometylojonony. Ciecze o tych samych właściwościach, co pseudojonony, o zapachu przypominającym zapach fiołków. Stosowane w przemyśle perfumeryjnym.

(8)Diacetyl (CH3COCOCH3). Zielonkawożółta ciecz o przenikliwym zapachu przypominającym zapach chitonu. Produkt ten jest stosowany do aromatyzacji masła i margaryny.

(9)Acetyloaceton (CH3COCH2COCH3). Bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu; jest stosowany w syntezie organicznej.

(10)Acetonyloaceton (CH3COCH2CH2COCH3). Bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu; jest stosowany w syntezie organicznej.

(II)Ketony cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe.

(1)Kamfora (C10H16O). Niniejsza pozycja obejmuje zarówno kamforę naturalną, jak i syntetyczną. Kamforę naturalną otrzymuje się z drzewa Laurus Camphora, rosnącego w Chinach i Japonii. Kamforę syntetyczną otrzymuje się z pinenu (uzyskiwanego z olejku terpentynowego). Oba rodzaje kamfory są bezbarwnymi krystalicznymi masami, półprzezroczystymi, miękkimi w dotyku i mającymi charakterystyczny zapach. Kamfora naturalna i syntetyczna używana jest w medycynie jako antyseptyk, do produkcji celuloidu i jako środek przeciwmolowy.

Tak zwana „kamfora z Borneo” lub „Borneo” nie jest ketonem, lecz alkoholem i powstaje w wyniku redukcji kamfory; jest ona wyłączona z tej pozycji (pozycja 2906).

(2)Cykloheksanon (C6H10O). Otrzymywany na drodze syntezy; ciecz o zapachu przypominającym zapach acetonu. Skuteczny rozpuszczalnik acetylocelulozy i żywic naturalnych lub sztucznych.

(3)Metylocykloheksanony. Ciecze nierozpuszczalne w wodzie.

(4)Jonony (C13H20O), powstające w wyniku kondensacji cytralu z acetonem.

Obejmują one:

(a)a-jonon. Bezbarwna ciecz o silnym zapachu, przypominającym zapach fiołków.

(b)b-jonon. Bezbarwna ciecz o zapachu przypominającym zapach fiołków, mniej delikatnym niż zapach a-jononu.

Oba te związki stosowane są w przemyśle perfumeryjnym.

(5)Metylojonony. Ciecze bezbarwne do bursztynowożółtych.

(6)Fenchon (C10H16O). Występuje w olejkach koprowym i tujowym. Jest to bezbarwna ciecz o zapachu zbliżonym do zapachu kamfory; stosowany jako substytut kamfory.

(7)Iron. Występuje w olejku eterycznym otrzymywanym z korzeni pewnych odmian irysa. Oleista ciecz, bezbarwna, o zapachu zbliżonym do zapachu irysa; w dużym rozcieńczeniu ma delikatny zapach fiołków; stosowany w przemyśle perfumeryjnym.

(8)Jasmon (C11H16O). Otrzymywany z kwiatów jaśminu. Jasnożółty olejek o silnym zapachu jaśminu, stosowany w przemyśle perfumeryjnym.

(9)Karwon (C10H14O). Występuje w olejkach kminkowym, anyżowym i miętowym. Bezbarwna ciecz o silnym aromatycznym zapachu.

(10)Cyklopentanon (adipoketon) (C4H8CO). Występuje w produktach suchej destylacji drewna. Ciecz o zapachu zbliżonym do zapachu mięty.

(11)Menton (C10H18O). Występuje w olejku mięty pieprzowej i innych olejkach eterycznych. Otrzymywany syntetycznie przez utlenianie mentolu. Jest to ruchliwa, bezbarwna, silnie załamująca światło ciecz o zapachu mięty.

(III)Ketony aromatyczne.

(1)Keton metylowo-naftylowy.

(2)Benzylidenoaceton (C6H5CH=CHCOCH3). Bezbarwne kryształy o zapachu słodkiego groszku.

(3)Acetofenon (CH3COC6H5). Oleista, bezbarwna lub żółta ciecz o przyjemnym aromatycznym zapachu; stosowany w przemyśle perfumeryjnym i w syntezie organicznej.

(4)Propiofenon.

(5)Metyloacetofenon (CH3C6H4COCH3). Bezbarwna lub żółtawa ciecz o przyjemnym zapachu.

(6)Butylodimetyloacetofenon.

(7)Benzofenon (C6H5COC6H5). Bezbarwne lub lekko żółte kryształy o przyjemnym zapachu zbliżonym do zapachu eteru. Stosowany do wyrobu syntetycznych perfum oraz w syntezie organicznej.

(8)Benzantron. Ma postać żółtawych igieł.

(9)Fenyloaceton (fenylopropan-2-on). Ciecz bezbarwna do jasnożółtej. Stosowany głównie w syntezie organicznej i jako prekursor w procesie produkcji amfetamin (patrz lista prekursorów na końcu działu 29.).

(B) KETONOALKOHOLE

Są to związki, których cząsteczki zawierają zarówno alkoholową, jak i ketonową grupę funkcyjną.

(1)4-Hydroksy-4-metylopentan-2-on (alkohol diacetonowy). Bezbarwna ciecz.

(2)Acetol (acetylokarbinol) (CH3COCH2OH). Bezbarwna ciecz o przenikliwym zapachu; stosowany jako rozpuszczalnik lakierów celulozowych i żywic.

(C) KETONOALDEHYDY

Są to związki, których cząsteczki zawierają zarówno ketonową, jak i aldehydową grupę funkcyjną.

(D) KETONOFENOLE

Są to związki, których cząsteczki zawierają zarówno ketonową, jak i fenolową grupę funkcyjną.

(E) CHINONY

Są to diketony, będące pochodnymi związków aromatycznych, powstałych przez przekształcenie dwóch grup CH w grupy >C=O wraz z niezbędnym przegrupowaniem wiązań podwójnych.

(1)Antrachinon (C6H4(CO)2C6H4). Żółte igły, które po zmieleniu dają biały proszek. Stosowany do produkcji barwników.

(2)p-Benzochinon (chinon) (C6H4O2). Ma postać żółtych kryształów o przenikliwym zapachu.

(3)1,4-Naftochinon (C10H6O2). Żółte igły.

(4)2-Metyloantrachinon. Białe igły.

(5)Acenaftenochinon. Żółte igły.

(6)Fenantrachinon. Żółte igły.

(F) CHINONOALKOHOLE, CHINONOFENOLE, CHINONOALDEHYDY

I INNE CHINONY Z TLENOWA GRUPĄ FUNKCYJNĄ

Chinonoalkohole, chinonofenole i chinonoaldehydy są związkami, które niezależnie od ich chinonowych grup funkcyjnych, zawierają w swych cząsteczkach także odpowiednio grupę alkoholową, fenolową lub aldehydową.

(1)a-Hydroksyantrachinon.

(2)Chinizaryna.

(3)Chrysazyna.

(4)Koenzym Q10* (ubidecarenon (INN))

(G) FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE KETONÓW, CHINONÓW, KETONOALKOHOLI ITP., CHINONOALKOHOLI ITP.

(1)Bromokamfora (C10H15OBr). Igły o silnym zapachu, zbliżonym do zapachu kamfory. Stosowana jako środek uspokajający.

(2)4'-tert-Butylo-2',6'-dimetylo-3',5'-dinitroacetofenon (piżmo ketonowe).

(3)Kwas kamforosulfonowy.

(4)Chlorodekon (ISO)

***

Niniejsza pozycja obejmuje również kombinacje pochodnych fluorowcowanych, sulfonowanych, nitrowanych, nitrozowanych (np. pochodne sulfofluorowcowane, nitrofluorowcowane, nitrosulfonowane i nitrosulfofluorowcowane).

Organiczne środki barwiące są wyłączone z niniejszej pozycji (dział 32). Niniejsza pozycja nie obejmuje również związków ketonów z wodorosiarczanami (IV), które klasyfikowane są jako sulfonowane pochodne alkoholi (pozycje od 2905 do 2911).

_________


Poddział VII

KWASY KARBOKSYLOWE I ICH BEZWODNIKI, HALOGENKI, NADTLENKI I NADTLENOKWASY ORAZ ICH FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE

Uwagi ogólne

Niniejszy poddział obejmuje kwasy karboksylowe zawierające charakterystyczną grupę funkcyjną (COOH) nazywaną grupą karboksylową. Teoretycznie niniejsza pozycja obejmuje również ortokwasy, (RC(OH)3), ponieważ mogą być one uważane za uwodnione kwasy karboksylowe (RCOOH + H2O = RC(OH)3). W rzeczywistości jednak, ortokwasy nie występują w stanie wolnym, lecz tworzą trwałe estry (ortoestry, które uważane są za estry uwodnionych kwasów karboksylowych).

Kwasy karboksylowe mogą zawierać jedną lub więcej grup karboksylowych (odpowiednio, kwasy monokarboksylowe lub polikarboksylowe).

Jeśli z cząsteczki kwasu karboksylowego usunięta zostanie grupa wodorotlenowa (OH), pozostaje tzw. rodnik acylowy, który można zapisać wzorem (RCO), gdzie R jest rodnikiem alkilowym lub arylowym (metylowy, etylowy, fenylowy itp.). Rodniki acylowe wchodzą w skład wzorów bezwodników, halogenków, nadtlenków, nadtlenokwasów, estrów i soli.

Kwasy sulfonowe, zawierające grupę (SO3H), różnią się całkowicie od kwasów karboksylowych; są one klasyfikowane jako sulfonowane pochodne w różnych poddziałach. Niniejszy poddział obejmuje jedynie te, które są sulfonowanymi pochodnymi związków chemicznych tego poddziału

(A) BEZWODNIKI KWASOWE

Bezwodniki kwasowe powstają w wyniku usunięcia cząsteczki wody albo z dwóch cząsteczek kwasu jednozasadowego lub z jednej cząsteczki kwasu dwuzasadowego. Charakteryzują się obecnością grupy (C(O)OC(O)).

(B) HALOGENKI KWASOWE

Halogenki (np. chlorki i bromki) kwasów mają wzór ogólny (RCOX, gdzie X oznacza atom fluorowca), tzn. składają się z rodnika acylowego połączonego z atomem chloru, bromu lub innego fluorowca.

(C) NADTLENKI KWASOWE

Nadtlenki kwasowe, znane również jako nadtlenki diacylowe są związkami, w których dwa rodniki acylowe są związane przez dwa atomy tlenu; ich wzór ogólny ma postać RC(O)OOC(O)R1, gdzie R i R1 mogą być takie same lub różne.

(D)                        NADTLENOKWASY

Nadtlenokwasy mają wzór ogólny (RC(O)OOH).

(E) ESTRY KWASÓW

Estry kwasów karboksylowych otrzymywane są przez zastąpienie atomu wodoru grupy karboksylowej (COOH) przez rodnik alkilowy lub arylowy. Mogą być one opisane wzorem ogólnym (RC(O)OR1), gdzie R i R1 są rodnikami alkilowymi lub arylowymi (metylowy, etylowy, fenylowy itp.).

(F) NADTLENOESTRY

Wzór ogólny nadtlenoestrów jest to RC(O)OOR1, gdzie R i R1 oznaczają rodniki organiczne, które mogą być takie same lub różne.

(G)                        SOLE KWASÓW

Sole kwasów karboksylowych otrzymywane są przez zastąpienie atomu wodoru grupy karboksylowej (COOH) przez kation nieorganiczny, np. sodu, potasu, amonu. Można je opisać wzorem ogólnym (RC(O)OM), gdzie R jest rodnikiem alkilowym, arylowym lub alkiloarylowym, a M oznacza kation metalu lub inny kation nieorganiczny.

(H)                        FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE

LUB NITROZOWANE POCHODNE KWASÓW

W związkach fluorowcowanych, sulfonowanych, nitrowanych lub nitrozowanych opisanych powyżej w punktach od (A) do (F), tlenowe grupy funkcyjne pozostają nienaruszone, lecz jeden lub więcej atomów wodoru w grupach R lub R1 zostało zastąpionych odpowiednio przez fluorowce, grupy sulfonowe (SO3H), nitrowe (NO2) lub nitrozowe (NO) lub przez jakąkolwiek ich kombinację.

2915-Nasycone alifatyczne kwasy monokarboksylowe i ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki i nadtlenokwasy; ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

-Kwas mrówkowy, jego sole i estry:

2915 11- -Kwas mrówkowy

2915 12- -Sole kwasu mrówkowego

2915 13- -Estry kwasu mrówkowego

-Kwas octowy i jego sole; bezwodnik octowy:

2915 21- -Kwas octowy

2915 24- -Bezwodnik octowy

2915 29- -Pozostałe

-Estry kwasu octowego:

2915 31- -Octan etylu

2915 32- -Octan winylu

2915 33- -Octan n-butylu

2915 36- -Octan dinosebu (ISO)

2915 39- -Pozostałe

2915 40-Kwasy mono-, di- lub trichlorooctowe, ich sole i estry

2915 50-Kwas propionowy, jego sole i estry

2915 60-Kwasy butanowe, kwasy pentanowe, ich sole i estry

2915 70-Kwas palmitynowy, kwas stearynowy, ich sole i estry

2915 90-Pozostałe

Niniejsza pozycja obejmuje nasycone alifatyczne kwasy monokarboksylowe oraz ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki i nadtlenokwasy, estry i sole, jak również fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne (włącznie z pochodnymi złożonymi) jakiegokolwiek z tych produktów.

(I)Kwas mrówkowy (HCOOH) oraz jego sole i estry.

(a)Kwas mrówkowy występuje w przyrodzie i jest otrzymywany syntetycznie. Jest to ruchliwa bezbarwna ciecz, wydzielająca białe dymy przy kontakcie z powietrzem; ma drażniący zapach i jest żrący. Stosowany jest w farbiarstwie, garbarstwie, do koagulacji lateksu, jako antyseptyk w medycynie oraz w syntezie organicznej.

(b)Najważniejszymi solami kwasu mrówkowego są:

(1)Mrówczan sodu (HCOONa). Biały krystaliczny proszek, rozpływający się pod wpływem wilgoci z powietrza; stosowany w medycynie, w garbarstwie i w syntezie organicznej.

(2)Mrówczan wapnia ((HCOO)2Ca). Kryształy.

(3)Mrówczan glinu ((HCOO)3Al). Biały proszek stosowany w przemyśle włókienniczym jako zaprawa farbiarska i do impregnowania tkanin. Istnieje również zasadowy mrówczan, zazwyczaj w postaci roztworów wodnych.

(4)Mrówczan niklu (II) ((HCOO)2Ni). Stosowany jako katalizator w procesie uwodorniania olejów.

(c)Najważniejszymi estrami kwasu mrówkowego są:

(1)Mrówczan metylu (HCOOCH3). Bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu.

(2)Mrówczan etylu (HCOOC2H5). Bezbarwna, ruchliwa, lotna i łatwopalna ciecz o zapachu rumu.

(3)Mrówczany: benzylu, bornylu, cytronellilu, geranylu, izobornylu, linalilu, mentylu, fenyloetylu, rodinylu i terpenylu. Stosowane głównie w przemyśle perfumeryjnym.

(II)Kwas octowy (CH3COOH) oraz jego sole i estry.

(a)Kwas octowy otrzymywany jest przez suchą destylację drewna lub syntetycznie. Jest bardzo żrąca cieczą o charakterystycznym, przenikliwym zapachu esencji octowej. W niskich temperaturach zestala się w postaci bezbarwnych kryształów (lodowaty kwas octowy). Ma właściwość rozpuszczania fosforu i siarki, jak również wielu substancji organicznych.

Techniczny kwas octowy ma barwę lekko żółtawą i bardzo często ma lekki zapach pirolizowanego drewna. Stosowany w przemyśle włókienniczym, w garbarstwie, jako koagulant lateksu, oraz do produkcji octanów, syntetycznych plastyfikatorów, produktów farmaceutycznych itp.

(b)Najważniejszymi solami kwasu octowego są:

(1)Octan sodu (CH3COONa). Bezbarwne i bez zapachu kryształy albo bezwodny biały lub jasnożółty proszek. Stosowany jako utrwalacz barwników i w wielu syntezach chemicznych.

(2)Octan kobaltu ((CH3COO)2Co). Rozpływające się pod wpływem wilgoci zawartej w powietrzu fioletowo-czerwone kryształy o zapachu kwasu octowego.

(3)Octan wapnia ((CH3COO)2Ca). W stanie czystym ma postać bezbarwnych kryształów.

(4)Zasadowy octan miedzi (II) (CH3COOCuOH). Igły lub drobne krystaliczne płatki o barwie niebieskiej; pod wpływem powietrza rozkłada się zmieniając barwę na zielonkawą.

(5)Obojętny octan miedzi (II) (octan miedziowy) ((CH3COO)2Cu). Zielononiebieski proszek lub drobne kryształy; pod wpływem powietrza rozkłada się i zamienia w białawy proszek.

(6)Octan ołowiu (II) (octan ołowiawy), obojętny ((CH3COO)2Pb) lub zasadowy (np. Pb(CH3COO)2.3PbO.H2O). Sól obojętna występuje w postaci bezbarwnych lub lekko żółtych bądź niebieskich, toksycznych kryształów. Octan zasadowy jest ciężkim białym proszkiem, stosowanym w medycynie oraz jako odczynnik w analizach chemicznych.

(7)Octany litu i potasu, stosowane w medycynie; octany chromu (III) (chromowy), glinu (glinowy) i żelaza (III) (żelazowy), stosowane jako zaprawy farbiarskie.

(c)Najważniejszymi estrami kwasu octowego są:

(1)Octan metylu (CH3COOCH3). Występuje wśród produktów suchej destylacji drewna. Ciecz o owocowym zapachu; stosowany do wytwarzania sztucznych esencji owocowych oraz jako rozpuszczalnik tłuszczów, żywic, azotanu celulozy itp.

(2)Octan etylu (CH3COOC2H5). Bezbarwna, bardzo ruchliwa, niezwykle łatwopalna ciecz o owocowym zapachu; może zawierać etanol, stanowiący zanieczyszczenie. Stosowany jako rozpuszczalnik azotanu celulozy, lakierów itp., a także w medycynie jako środek przeciwskurczowy i znieczulający.

(3)Octan winylu (CH3COOCH=CH2). Bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu; jest to monomer stosowany do produkcji poli(octanu winylu) (polimery objęte pozycją 3905).

(4)Octany n-propylu i izopropylu. Stosowane do wytwarzania sztucznych esencji owocowych.

(5)Octan n-butylu. Bezbarwna ciecz; jest stosowany do wytwarzania sztucznych esencji owocowych oraz jako rozpuszczalnik.

(6)Octan izobutylu. Bezbarwna ciecz; jest stosowany do wytwarzania sztucznych esencji owocowych oraz jako rozpuszczalnik.

(7)Octan n-pentylu (octan n-amylu) i octan 3-metylobutylu (octan izoamylu). Stosowane do wytwarzania sztucznych esencji owocowych.

(8)Octan 2-etoksyetylu.

(9)Octany: benzylu, terpenylu, linalilu, geranylu, citronellilu, anizylu, paratolilu, cynamylu, fenyloetylu, bornylu i izobornylu. Wszystkie stosowane są w przemyśle perfumeryjnym.

(10)        Octany glicerolu (mono-, di- i triacetyna).

Niniejsza pozycja obejmuje również bezwodnik octowy ((CH3CO)2.O). Ma postać bezbarwnej cieczy o silnym drażniącym zapachu; jest stosowany w syntezach chemicznych.

(III)Kwasy mono-, di- i trichlorooctowe oraz ich sole i estry

(a)Kwas monochlorooctowy (ClCH2COOH). Bezbarwne kryształy.

(b)Kwas dichlorooctowy (Cl2CHCOOH). Bezbarwna ciecz.

(c)Kwas trichlorooctowy (Cl3CCOOH). Bezbarwne kryształy o przenikliwym zapachu; jest stosowany w syntezie organicznej i w medycynie.

(IV)Kwas propionowy (CH3CH2COOH) oraz jego sole i estry. Kwas propionowy jest cieczą o zapachu zbliżonym do zapachu kwasu octowego.

(V)Kwasy butanowe oraz ich sole i estry.

(a)Kwas n-masłowy (kwas butanowy) jest gęstą, oleistą cieczą o nieprzyjemnym zapachu zjełczałego tłuszczu; bezbarwny. Stosowany do odwapniania skór.

(b)Kwas izomasłowy (kwas 2-metylopropanowy).

(VI)Kwasy pentanowe oraz ich sole i estry.

(a)Kwas n-walerianowy (kwas pentanowy) jest bezbarwną, przezroczystą, oleistą cieczą o bardzo nieprzyjemnym zapachu zjełczałego tłuszczu.

(b)             Kwas izowalerianowy (kwas 3-metylobutanowy).

(c)              Kwas piwalonowy (kwas 2,2-dimetylopropanowy).

(d)             Kwas 2-metylobutanowy.

(VII)Kwas palmitynowy (CH3(CH2)14COOH) oraz jego sole i estry.

(a)Kwas palmitynowy występuje w tłuszczach w postaci glicerydu; jest to biały proszek, błyszczące kryształy lub bezbarwne płatki.

(b)Najważniejszymi jego solami są:

(1)Palmitynian wapnia, stosowany w przemyśle perfumeryjnym.

(2)Palmitynian glinu, stosowany do impregnowania materiałów tekstylnych oraz do zagęszczania olejów smarowych.

Rozpuszczalne w wodzie sole kwasu palmitynowego (np. palmitynian sodu, potasu i amonu) są mydłami, mimo to są klasyfikowane do niniejszej pozycji.

(VIII)Kwas stearynowy (CH3(CH2)16COOH) oraz jego sole i estry.

(a)Kwas stearynowy występuje w tłuszczach w postaci glicerydu; biała, bezpostaciowa i zbliżona do wosku substancja.

(b)Najważniejszymi jego solami są:

(1)Stearynian wapnia, stosowany do impregnowania materiałów tekstylnych.

(2)Stearynian magnezu, stosowany w procesie produkcji lakierów.

(3)Stearynian cynku, stosowany w medycynie, w przemyśle gumowym i tworzyw sztucznych oraz do wytwarzania ceraty.

(4)Stearynian glinu, stosowany do tych samych celów co palmitynian glinu.

(5)Stearynian miedzi, stosowany do brązowania gipsu oraz jako środek zapobiegający obrastaniu podwodnych części kadłubów statków glonami i wodorostami.

(6)Stearynian ołowiu, stosowany jako sykatywa.

Rozpuszczalne w wodzie sole kwasu stearynowego (np. stearynian sodu, potasu i amonu) są mydłami, mimo to są klasyfikowane do niniejszej pozycji.

(c)Do estrów tych zaliczane są także stearyniany etylu i butylu (używane jako plastyfikatory) oraz stearynian glikolu (używany jako zamiennik naturalnego wosku).

(IX)Innymi produktami z tej pozycji są:

(a)Chloromrówczan etylu, czasami nazywany chlorowęglanem etylu-bezbarwna, powodująca łzawienie ciecz o duszącym zapachu; jest łatwopalny. Stosowany w syntezie organicznej.

(b)Chlorek acetylu (CH3COCl); bezbarwna ciecz; pod wpływem powietrza wydziela białe, drażniące dla oczu dymy; ma silny zapach.

(c)Bromek acetylu (CH3COBr). Ta sama charakterystyka jak dla chlorku; używany w syntezie organicznej.

(d)Kwasy mono-, di- i tribromooctowe oraz ich sole i estry.

(e)             Kwasy n-heksanowy (kapronowy) i 2-etylomasłowy oraz ich sole i estry.

(f)Kwasy n-oktanowy (kaprylowy) i 2-etyloheksanowy oraz ich sole i estry.

***

Niniejsza pozycja nie obejmuje:

(a)Nadających się do spożycia roztworów kwasu octowego w wodzie, zawierających 10% masy lub więcej kwasu octowego (pozycja 2209).

(b)Soli i estrów surowego kwasu stearynowego (na ogół pozycja 3401, 3404 lub 3824).

(c)Mieszanin mono-, di- i tristearynianów glicerolu, emulgatorów tłuszczów (pozycja 3404, jeżeli mają one cechy sztucznego wosku lub pozycja 3824 w pozostałych przypadkach).

(d)Kwasów tłuszczowych o czystości mniejszej niż 90% (w przeliczeniu na suchą masę produktu) (pozycja 3823).

 


 


2916-Nienasycone alifatyczne kwasy monokarboksylowe, cykliczne kwasy monokarboksylowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki i nadtlenokwasy; ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

-Nienasycone alifatyczne kwasy monokarboksylowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy oraz ich pochodne:

2916 11- -Kwas akrylowy i jego sole

2916 12- -Estry kwasu akrylowego

2916 13- -Kwas metakrylowy i jego sole

2916 14- -Estry kwasu metakrylowego

2916 15- -Kwasy oleinowy, linolowy i linolenowy, ich sole i estry

2916 16- -Binapakryl (ISO)

2916 19- -Pozostałe

2916 20-Monokarboksylowe kwasy cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy i ich pochodne

-Aromatyczne kwasy monokarboksylowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy oraz ich pochodne:

2916 31- -Kwas benzoesowy, jego sole i estry

2916 32- -Nadtlenek benzoilu i chlorek benzoilu

2916 34- -Kwas fenylooctowy i jego sole

2916 39- -Pozostałe

Niniejsza pozycja obejmuje nienasycone alifatyczne kwasy monokarboksylowe oraz cykliczne kwasy monokarboksylowe i ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy, estry i sole, jak również fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne (włącznie z pochodnymi złożonymi) jakiegokolwiek z tych produktów.

(A) NIENASYCONE ALIFATYCZNE KWASY MONOKARBOKSYLOWE

ORAZ ICH SOLE, ESTRY I INNE POCHODNE

(1)Kwas akrylowy (CH2=CHCOOH). Bezbarwna ciecz o gryzącym zapachu. Łatwo polimeryzuje; jest monomerem kwasów poliakrylowych i innych polimerów akrylowych.

(2)Kwas metakrylowy. Polimery estrów tego kwasu wchodzą w skład tworzyw sztucznych (dział 39).

(3)Kwas oleinowy (C18H34O2). Występuje w tłuszczach i olejach w postaci glicerydu. Bezbarwna, pozbawiona zapachu ciecz; w temperaturze około 4°C krystalizuje w postaci igieł.

Rozpuszczalne w wodzie sole kwasu oleinowego (np. oleiniany sodu, potasu i amonu) są mydłami, mimo to są klasyfikowane do niniejszej pozycji.

(4)Kwas linolowy (C18H32O2). Zawarty jest w oleju lnianym w postaci glicerydu; kwas osuszający.

(5)Kwas linolenowy (C18H30O2).

(6)Kwasy heptynowy i oktynowy.

(B) CYKLOALKANOWE, CYKLOALKENOWE LUB CYKLOTERPENOWE KWASY MONOKARBOKSYLOWE ORAZ ICH SOLE, ESTRY I INNE POCHODNE

(1)Kwas cykloheksanokarboksylowy.

(2)Kwas cyklopentenylooctowy.

(C) AROMATYCZNE NASYCONE KWASY MONOKARBOKSYLOWE

ORAZ ICH SOLE, ESTRY I INNE POCHODNE

(1)Kwas benzoesowy (C6H5COOH). Występuje w niektórych żywicach i balsamach. Otrzymywany syntetycznie; krystalizuje w postaci białych igieł lub błyszczących białych płatków, w stanie czystym nie ma zapachu; środek antyseptyczny i zapobiegający gniciu.

Jego najważniejszymi solami są: benzoesan amonu, sodu, potasu i wapnia.

Jego najważniejszymi estrami są: benzoesan benzylu, naftylu, metylu, etylu, geranylu, cytronellilu, linalilu i rodinylu.

Niniejsza pozycja obejmuje też, m.in. następujące pochodne kwasu benzoesowego:

(a)Nadtlenek benzoilu. Jest to białe, ziarniste, krystaliczne ciało stałe. Stosowany w medycynie, w przemyśle gumowym i tworzyw sztucznych, do odbarwiania olejów, tłuszczów, mąki itp.

(b)Chlorek benzoilu (C6H5COCl). Białe kryształy. Bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu, wywołująca łzawienie; pod wpływem powietrza wydziela białe dymy.

(c)Kwasy nitrobenzoesowe (o-, m- i p-). (O2NC6H4COOH).

(d)Chlorki nitrobenzoilu (o-, m- i p-). (O2NC6H4COCl).

(e)Kwasy chlorobenzoesowe (ClC6H4COOH).

(f)Kwasy dichlorobenzoesowe (Cl2C6H3COOH).

(2)Kwas fenylooctowy (C6H5CH2COOH). Błyszczące, białe krystaliczne płytki o kwiatowym zapachu. Stosowany w perfumach i aromatach, w produkcji penicyliny G i fungicydów, w syntezie organicznej oraz jako prekursor w procesie produkcji amfetaminy (patrz lista prekursorów na końcu działu 29.).

Jego najważniejszymi estrami są: fenylooctan etylu, fenylooctan metylu i fenylooctan o-metoksyfenylu (fenylooctan gwajakolu).

(3)Kwasy fenylopropionowy i naftoesowy.

(D) AROMATYCZNE NIENASYCONE KWASY MONOKARBOKSYLOWE

ORAZ ICH SOLE, ESTRY I INNE POCHODNE

Kwas cynamonowy (C6H5CH=CHCOOH). Występuje w olejku cynamonowym i w balsamach Tolu i peruwiańskim. Bezbarwne kryształy.

Jego najważniejszymi solami są cynamoniany sodu i potasu.

Jego najważniejszymi estrami są cynamoniany metylu, etylu, benzylu i propylu, stosowane w przemyśle perfumeryjnym.

***

Niniejsza pozycja nie obejmuje kwasu oleinowego o czystości mniejszej niż 85 % (obliczanej w stosunku do masy suchego produktu) oraz innych kwasów tłuszczowych o czystości mniejszej niż 90 % (obliczanej w stosunku do masy suchego produktu) (pozycja 3823).

 


 


2917-Kwasy polikarboksylowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki i nadtlenokwasy; ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

-Alifatyczne kwasy polikarboksylowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy i ich pochodne:

2917 11- -Kwas szczawiowy, jego sole i estry

2917 12- -Kwas adypinowy, jego sole i estry

2917 13- -Kwas azelainowy, kwas sebacynowy, ich sole i estry

2917 14- -Bezwodnik maleinowy

2917 19- -Pozostałe

2917 20-Cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe kwasy polikarboksylowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy i ich pochodne

-Aromatyczne kwasy polikarboksylowe, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy, oraz ich pochodne:

2917 32- -Ortoftalany dioktylu

2917 33- -Ortoftalany dinonylu lub didecylu

2917 34- -Pozostałe estry kwasu ortoftalowego

2917 35- -Bezwodnik ftalowy

2917 36- -Kwas tereftalowy i jego sole

2917 37- -Tereftalan dimetylu

2917 39- -Pozostałe

Niniejsza pozycja obejmuje kwasy polikarboksylowe i ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy, estry i sole, jak również fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne (włącznie z pochodnymi złożonymi) jakiegokolwiek z tych produktów.

(A) ALIFATYCZNE KWASY POLIKARBOKSYLOWE ORAZ ICH ESTRY,

SOLE I POCHODNE

(1)Kwas szczawiowy (HOOCCOOH). Drobne kryształy, bezbarwne, przezroczyste i bez zapachu; toksyczny. Stosowany jako środek wybielający dla materiałów tekstylnych i skór, jako zaprawa farbiarska w przemyśle włókienniczym oraz w syntezie organicznej.

Jego najważniejszymi solami są szczawiany amonu, potasu, sodu, wapnia, żelaza oraz amonu-żelaza.

Jego najważniejszymi estrami są szczawiany dimetylu i dietylu.

(2)Kwas adypinowy (HOOC(CH2)4COOH). Krystalizuje w postaci bezbarwnych igieł; stosowany m.in. do produkcji niektórych tworzyw sztucznych, takich jak poliamidy.

(3)Kwas azelainowy. Krystaliczny proszek o barwie żółtawej do białej; stosowany m.in. do produkcji tworzyw sztucznych (żywice alkidowe, poliamidy, poliuretany) i w innych syntezach organicznych.

(4)Kwas sebacynowy. Białe listki; stosowany m.in. jako stabilizator tworzyw sztucznych (żywic alkidowych, poliestrów maleinowych i innych, poliuretanów); do produkcji tworzyw sztucznych.

(5)Bezwodnik maleinowy. Bezbarwna, krystaliczna masa; stosowany do produkcji tworzyw sztucznych (poliestrów) i w innych syntezach organicznych.

(6)Kwas maleinowy (HOOCCH=CHCOOH). Duże, bezwonne kryształy lub w postaci odlewanych bloków; stosowany m.in. do produkcji pewnych tworzyw sztucznych (np. poliestrów).

(7)Kwas malonowy (HOOCCH2COOH). Krystalizuje w postaci dużych bezbarwnych płatków.

Najważniejsze estry to malonian dietylu, stosowany w syntezach organicznych (np. w przemyśle farmaceutycznym do produkcji barbituranów).

(8)Kwas bursztynowy (HOOC(CH2)2COOH). Bezbarwne, bezwonne i przezroczyste kryształy. Stosowany w syntezie organicznej.

(B) CYKLOALKANOWE, CYKLOALKENOWE LUB CYKLOTERPENOWE KWASY POLIKARBOKSYLOWE ORAZ ICH ESTRY,

SOLE I INNE POCHODNE

(C) AROMATYCZNE KWASY POLIKARBOKSYLOWE ORAZ ICH ESTRY,

SOLE I INNE POCHODNE

(1)Bezwodnik ftalowy (C6H4(CO)2O). Krystalizuje w postaci półprzezroczystych białych igieł, masy krystalicznej lub białych płatków; kryształki bezwodnika ftalowego są bardzo lekkie, o dużej objętości i mają charakterystyczny zapach. Stosowany jest w syntezie organicznej (tworzyw sztucznych żywic alkidowych oraz plastyfikatorów itp.).

(2)Kwasy benzenodikarboksylowe (o-, m-, p-) (C6H4(COOH)2). Kwas orto-benzenodikarboksylowy jest zwyczajowo nazywany kwasem ftalowym (kwas orto-ftalowy). Kwas meta-benzenodikarboksylowy jest zwyczajowo nazywany kwasem izoftalowym, a kwas para-benzenodikarboksylowy jest zwyczajowo nazywany kwasem tereftalowym. Występują w postaci kryształów. Stosowane są do produkcji syntetycznych środków barwiących, tworzyw sztucznych (żywic alkidowych) oraz plastyfikatorów.

Estry obejmują ortoftalany dimetylu, dietylu, dibutylu (di-n-butylu, diizobutylu itd.), dioktylu (di-n-oktylu, diizooktylu, bis(2-etyloheksylu) itd.), dinonylu (di-n-nonylu, diizononylu itd.), didecylu (di-n-decylu itd.) lub ortoftalany dicykloheksylu i inne estry kwasu ortoftalowego, np. ftalany estrów glikolu etylenowego, jak również dimetylowego i innych estrów kwasu tereftalowego.

(3)Kwasy dichloroftalowy i tetrachloroftalowy oraz ich bezwodniki.


 


2918-Kwasy karboksylowe z dodatkową tlenową grupą funkcyjną oraz ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki i nadtlenokwasy; ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

-Kwasy karboksylowe z alkoholową grupą funkcyjną, ale bez innej tlenowej grupy funkcyjnej, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy i ich pochodne:

2918 11- -Kwas mlekowy, jego sole i estry

2918 12- -Kwas winowy

2918 13- -Sole i estry kwasu winowego

2918 14- -Kwas cytrynowy

2918 15- -Sole i estry kwasu cytrynowego

2918 16- -Kwas glukonowy, jego sole i estry

2918 17- -Kwas 2,2-difenylo-2-hydroksyoctowy (kwas benzilowy)

2918 18- -Chlorobenzylat (ISO)

2918 19- -Pozostałe

-Kwasy karboksylowe z fenolową grupą funkcyjną, ale bez innej tlenowej grupy funkcyjnej, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy i ich pochodne:

2918 21- -Kwas salicylowy i jego sole

2918 22- -Kwas o-acetylosalicylowy, jego sole i estry

2918 23- -Pozostałe estry kwasu salicylowego i ich sole

2918 29- -Pozostałe

2918 30-Kwasy karboksylowe z aldehydową lub ketonową grupą funkcyjną, ale bez innej tlenowej grupy funkcyjnej, ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy oraz ich pochodne

-Pozostałe:

2918 91- -2,4,5-T (ISO) (kwas 2,4,5-trichlorofenoksyoctowy), jego sole i estry

2918 99- -Pozostałe

Niniejsza pozycja obejmuje kwasy karboksylowe z dodatkową tlenową grupą funkcyjną oraz ich bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy, estry i sole, jak również fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne (włącznie z pochodnymi złożonymi) jakiegokolwiek z tych produktów.

Określenie „dodatkowa tlenowa grupa funkcyjna” oznacza kwasy karboksylowe, zawierające również jedną lub więcej tlenowych grup funkcyjnych, o których mowa w poprzednich poddziałach (grupę alkoholową, eterową, fenolową, aldehydową, ketonową itp.).

(A) KWASY KARBOKSYLOWE Z ALKOHOLOWĄ GRUPĄ FUNKCYJNĄ

ORAZ ICH ESTRY, SOLE I INNE POCHODNE

Mają one zarówno alkoholową grupę funkcyjną (CH2OH, >CHOH lub COH) oraz kwasową grupę funkcyjną (COOH). Każda z tych dwóch grup funkcyjnych może reagować zgodnie ze swoją naturą, a zatem jako alkohole związki te mogą tworzyć etery, estry i inne pochodne, a jako kwasy - sole, estry itp. Najważniejsze hydroksykwasy obejmują:

(1)             Kwas mlekowy (CH3CH(OH)COOH). Otrzymywany w wyniku fermentacji glukozy lub z cukru trzcinowego poddanego uprzedniemu inwertowaniu enzymem mlekowym. Bardzo higroskopijna masa krystaliczna lub gęsta, syropowata ciecz, bezbarwna lub jasnożółta. Stosowany w medycynie, w farbiarstwie i do odwapniania skór. Niniejsza pozycja obejmuje kwas mlekowy, zarówno techniczny, handlowy jak i farmaceutyczny. Kwas techniczny ma barwę od żółtej do brązowej i nieprzyjemny, bardzo kwaśny zapach. Kwasy handlowe lub farmaceutyczne na ogół zawierają co najmniej 75% kwasu mlekowego.

Główne sole to mleczany wapnia (stosowane w medycynie), strontu, magnezu, cynku, antymonu, żelaza i bizmutu.

Ich estry obejmują mleczany etylu i butylu, stosowane jako rozpuszczalniki lakierów.

Mleczan rtęci jest wyłączony (pozycja 2852).

(2)Kwas winowy (HOOCCH(OH)CH(OH)COOH). Są to przezroczyste, bezbarwne kryształy. Stosowany jest w farbiarstwie, fotografii, do produkcji proszku do pieczenia, w winiarstwie i w medycynie.

Sole kwasu winowego obejmują:

(a)Winian sodu.

(b)Winian potasu.

(c)Rafinowany wodorowinian potasu (kamień winny).

Surowy kamień winny (Argol) jest wyłączony (pozycja 2307).

(d)Winian wapnia, drobne kryształy.

Surowy winian wapnia jest wyłączony (pozycja 3824).

(e)Winian antymonu potasu (emetyk), winian potasu sodu (sól Seignette'a) i winian potasu żelaza.

Estry kwasu winowego obejmują:

(i)Winiany etylu.

(ii)Winiany butylu.

(iii)Winiany pentylu.

(3)Kwas cytrynowy. W stanie wolnym występuje w sokach owoców cytrusowych; otrzymywany również w wyniku fermentacji glukozy lub sacharozy wywołanej grzybkami citromyces. Krystalizuje w postaci dużych, bezbarwnych, przezroczystych pryzm lub krystalicznego, białego, bezwonnego proszku. Stosowany do produkcji napojów orzeźwiających, w przemyśle włókienniczym, w winiarstwie, w medycynie, do otrzymywania cytrynianów itp.

Sole kwasu cytrynowego obejmują:

(a)Cytrynian litu.

(b)Cytrynian wapnia.

Surowy cytrynian wapnia jest wyłączony (pozycja 3824).

(c)Cytrynian glinu stosowany jako utrwalacz barwników.

(d)            Cytrynian żelaza stosowany w fotografii.

Estry kwasu cytrynowego obejmują:

(i)Cytrynian trietylu

(ii)Cytrynian tributylu.

(4)Kwas glukonowy i jego sole. Kwas glukonowy przedstawiany jest zazwyczaj w postaci roztworów wodnych. Jego sól wapniowa stosowana jest np. w medycynie, do czyszczenia i jako dodatek do betonu.

(5)Kwas glukoheptonowy i jego sole, np. glukoheptonian wapnia.

(6)Kwas fenyloglikolowy (kwas migdałowy).

(7)Kwas jabłkowy (HOOCCH(OH)CH2COOH). Rozpływająca się, bezbarwna masa krystaliczna; stosowany w syntezie organicznej, w medycynie itp.

(8)2,2-Kwas difenylo-2-hydroksyoctowy (kwas benzilowy)*. Biały krystaliczny aromatyczny kwas rozpuszczalny w wielu pierwszorzędowych alkoholach; stosowany w syntezie organicznej, w medycynie i jako prekursor do produkcji bojowych środków chemicznych.

(B) KWASY KARBOKSYLOWE Z FENOLOWĄ GRUPĄ FUNKCYJNĄ

ORAZ ICH ESTRY, SOLE I INNE POCHODNE

Fenolokwasy, cykliczne (aromatyczne) kwasy, zawierające w pierścieniu zarówno grupę kwasową (COOH), jak i jedną lub więcej grup (OH). Najprostszy fenolokwas ma wzór (HOC6H4COOH).

(1)Kwas salicylowy (kwas orto-hydroksybenzoesowy) (HOC6H4COOH). Krystalizuje w postaci białych, puszystych płatków lub w postaci białego, lekkiego, bezwonnego proszku. Powszechnie stosowany w medycynie, a także w produkcji barwników azowych itp.

Najważniejszymi solami kwasu salicylowego są:

(a)             Salicylan sodu. Krystaliczny proszek lub białe, bezwonne płatki. Stosowany w medycynie.

(b)Salicylan bizmutu, bezwonny, biały proszek stosowany w medycynie.

Najważniejszymi estrami kwasu salicylowego są:

(a)Salicylan metylu. Składnik olejku wintergrynowego. Oleista, bezbarwna ciecz o silnym, trwałym, aromatycznym zapachu; stosowany w medycynie.

(b)Salicylan fenylu (salol). Krystalizuje w postaci bezbarwnych płatków o delikatnym, przyjemnym, aromatycznym zapachu. Stosowany w medycynie i jako środek odkażający.

(c)Salicylany: etylu, naftylu, butylu, amylu, benzylu, bornylu, cytronellilu, geranylu, mentylu i rodinylu.

(II)Kwas o-acetylosalicylowy (CH3C(O)OC6H4COOH). Krystaliczny, biały proszek; bezwonny; stosowany w medycynie.

(III)Kwas sulfosalicylowy (kwas salicylosulfonowy).

(IV)                     Kwas p-hydroksybenzoesowy, krystaliczny.

Najważniejszymi estrami kwasu p-hydroksybenzoesowego są:

(1)p-Hydroksybenzoesan metylu.

(2)p-Hydroksybenzoesan etylu.

(3)p-Hydroksybenzoesan propylu.

Estry te są stosowane jako środki konserwujące.

(V)Kwasy kreozotowe.

(VI)Kwasy acetylo -o-kreozotowe.

(VII)Kwas galusowy ((HO)3C6H2COOH). Otrzymywany z galasówek. Drobne, jedwabiste, błyszczące bezbarwne, lub lekko żółte, bezwonne kryształy. Stosowany do otrzymywania barwników i atramentów, w fotografii, w obróbce wybarwień taniną jako zaprawa itp.

Jego najważniejszymi solami i estrami są:

(1)Zasadowy galusan bizmutu (III). Bezpostaciowy proszek o barwie cytrynowożółtej, bezwonny, o właściwościach ściągających i absorpcyjnych; stosowany w medycynie.

(2)Galusan metylu, krystaliczny. Stosowany jako środek dezynfekcyjny i ściągający, a także w okulistyce.

(3)Galusan propylu.

(VIII)Kwasy hydroksynaftoesowe.

(IX)Kwasy hydroksyantracenokarboksylowe.

(C) KWASY KARBOKSYLOWE Z ALDEHYDOWĄ

LUB KETONOWĄ GRUPĄ FUNKCYJNĄ ORAZ ICH ESTRY,

SOLE I INNE POCHODNE

(1)             Aldehydokwasy zawierają zarówno grupę aldehydową (CHO), jak i grupę kwasową (COOH).

(2)             Ketonokwasy zawierają zarówno grupę ketonowa (>C=O), jak i grupę kwasową

(COOH).

Najważniejszym estrem tych kwasów jest acetylooctan etylu i jego sodowa pochodna.

(D) POZOSTAŁE KWASY KARBOKSYLOWE Z DODATKOWĄ

TLENOWĄ GRUPĄ FUNKCYJNĄ ORAZ ICH ESTRY,

SOLE I INNE POCHODNE

Kwas anyżowy (CH3OC6H4COOH). Otrzymywany przez utlenianie aldehydu anyżowego, anetolu bądź olejku anyżowego. Bezbarwne kryształy o lekkim zapachu anetolu; stosowany jako środek odkażający, w medycynie i do produkcji barwników.

__________

 


 


 

Poddział VIII

ESTRY KWASÓW NIEORGANICZNYCH NIEMETALI I ICH SOLE ORAZ ICH FLUOROWCOWANE, SULFONOWANE, NITROWANE LUB NITROZOWANE POCHODNE

UWAGI OGÓLNE

(A) ESTRY KWASÓW NIEORGANICZNYCH NIEMETALI

Związki te na ogół powstają w wyniku reakcji alkoholu lub fenolu z kwasami nieorganicznymi. Mają one wzór ogólny (ROX), w którym R oznacza rodnik alkoholowy lub fenolowy, zaś X jest pozostałą częścią cząsteczki kwasu nieorganicznego, zwaną resztą kwasową.

Resztą kwasową kwasu azotowego jest (NO3), kwasu siarkowego (=SO4), kwasu fosforowego (PO4), kwasu węglowego zaś (>CO3).

Niniejszy poddział nie obejmuje estrów objętych dalszymi pozycjami niniejszego działu.

(B) SOLE ESTRÓW KWASÓW NIEORGANICZNYCH NIEMETALI

Sole te mogą być otrzymywane jedynie w przypadku estrów kwasów wielozasadowych (siarkowego, fosforowego, krzemowego itp). Kwasy wielozasadowe mają więcej niż jeden kwasowy element wymienny, a gdy nie wszystkie te elementy są zestryfikowane powstają kwaśne estry.

Postępując w odpowiedni sposób, można otrzymać sole estrów nieorganicznych kwasów niemetali.

Jednakże kwasy azotowy (V) i azotowy (III) (azotawy), jako jednozasadowe, mogą tworzyć jedynie estry obojętne.

2919-Estry fosforowe i ich sole, włącznie z fosforanami kwasu mlekowego; ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne

2919 10-Fosforan (V) tris(2,3-dibromopropylu)

2919 90-Pozostałe

Kwas fosforowy, będący kwasem trójzasadowym, tworzy trzy rodzaje estrów fosforowych, odpowiednio do tego, czy zestryfikowana zostanie jedna, dwie czy też trzy z jego grup kwasowych.

Estry te i ich sole obejmują:

(1)Kwas glicerolofosforowy. Otrzymywany przez estryfikację jednej z pierwszorzędowych grup alkoholowych gliceryny resztą kwasu fosforowego.

Najważniejsze sole tych estrów stosowane są w medycynie jako środki wzmacniające, np.:

(a)Glicerolofosforan wapnia.

(b)Glicerolofosforan żelaza.

(c)Glicerolofosforan sodu.

(2)Kwas inozytoheksafosforowy i inozytoheksafosforany.

(3)Fosforan tributylu. Bezbarwna, bezwonna ciecz; stosowany jako plastyfikator.

(4)Fosforan trifenylu. Bezbarwne i bezwonne kryształy; stosowany do produkcji tworzyw sztucznych (np. celuloidu), do impregnowania papieru itp.

(5)Fosforan trikrezylu. Ciecz bezbarwna lub żółtawa; stosowany jako plastyfikator do produktów celulozowych i żywic syntetycznych, do flotacji rud itp.

(6)Fosforan triksylilu.

(7)Fosforan trigwajakolu.

(8)Laktofosforany, np. laktofosforan wapnia, nawet niezdefiniowane chemicznie.

 


 


2920-Estry pozostałych kwasów nieorganicznych niemetali (z wyłączeniem estrów halogenków wodoru) i ich sole; ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne.

-Estry tiofosforowe (fosforotioniany) i ich sole; ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne:

2920 11- -Paration (ISO) i paration-metyl (ISO) (metyloparation)

2920 19- -Pozostałe

-Estry fosforynowe i ich sole; ich fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne:

2920 21- -Fosforan (III) dimetylu (fosforan dimetylu)

2920 22- -Fosforan (III) dietylu (fosforan dietylu)

2920 23- -Fosforan (III) trimetylu (fosforan trimetylu) (trimetyloksyfosfina)

2920 24- -Fosforan (III) trietylu (fosforan trietylu)

2920 29- -Pozostałe

2920 30-Endosulfan (ISO)

2920 90-Pozostałe

Niniejsza pozycja obejmuje estry innych kwasów nieorganicznych niemetali to jest kwasów, w których anion zawiera wyłącznie pierwiastek niemetaliczny. Pozycja ta nie obejmuje:

(a)„Estrów” halogenków wodoru (na ogół pozycja 2903), oraz

(b)Estrów objętych dalszymi pozycjami niniejszego działu, (np. „estry” kwasu izocyjanowego (izocyjaniany) (pozycja 2929) i „estry” siarkowodoru (na ogół pozycja 2930).

Estry z niniejszej pozycji obejmują:

(A)Estry tiofosforowe (fosforotioniany) i ich sole, włącznie z O,O-dibutylo- i O,O-ditoliloditiofosforanami sodu.

(B)Estry fosforanu (III) i ich sole. Estry fosforanu (III) lub organofosforany (III) mają zasadniczo strukturę P(OR)3 która może być uważana jako estry kwasu fosforowego (III) H3PO3. Estry metylowe i etylowe kwasu fosforowego (V)* można przekształcić na drodze syntezy chemicznej w gazy działające na centralny układ nerwowy.

(C)Estry siarkowe i ich sole.

Estry siarkowe mogą być zarówno obojętne jak i kwaśne.

(1)Wodorosiarczan metylu (CH3OSO2OH). Oleista ciecz.

(2)Siarczan dimetylu ((CH3O)2SO2). Bezbarwna lub lekko żółta ciecz o delikatnym zapachu mięty; toksyczny, żrący, mający właściwości łzawiące i podrażniające drogi oddechowe. Stosowany w syntezie organicznej.

(3)Wodorosiarczan etylu (C2H5OSO2OH). Ciecz o konsystencji syropu.

(4)Siarczan dietylu ((C2H5O)2SO2). Ciecz o zapachu mięty.

(D)Estry kwasów azotowego (V) i azotowego (III) (azotawego).

Estry kwasu azotowego (III) (azotawego) są cieczami o aromatycznym zapachu, np. azotany (III) (azotyny) metylu, etylu, propylu, butylu i pentylu.

Estry kwasu azotowego (V) są ruchliwymi cieczami o przyjemnym zapachu; rozkładają się przy gwałtownym ogrzaniu. Obejmują one azotany metylu, etylu, propylu, butylu i pentylu.

Nitrogliceryna, tetraazotan pentaerytrytu (pentryt) i nitroglikol są klasyfikowane w niniejszej pozycji, pod warunkiem, że nie są zmieszane z innymi substancjami; jeżeli przedstawiane są w postaci gotowych materiałów wybuchowych są wyłączone (pozycja 3602).

(E)Estry kwasu węglowego i nadtlenowęglowego oraz ich sole.

Estry kwasu węglowego mogą być zarówno kwaśne, jak i obojętne.

(1)Węglan digwajakolu. Krystaliczny, lekki biały proszek o nieznacznym zapachu gwajakolu. Stosowany w medycynie oraz jako półprodukt w syntezie perfum.

(2)Ortowęglan tetraetylu (C(OC2H5)4).

(3)Węglan dietylu (C(OC2H5)2).

(4)Nadtlenodiwęglan bis (4-tert-butylocykloheksylu).

(5)Węglan tert-butyloperoksy 2-etyloheksylu.

Chlorowęglan etylu (lub też chloromrówczan etylu) jest wyłączony (pozycja 2915).

(F)Estry kwasu krzemowego i ich sole (krzemian tetraetylu itp.).

Niniejsza pozycja nie obejmuje alkoholanów ani estrów kwasowych wodorotlenków metali, np. tetra-n-butanolanu tytanu (nazywanego również tytanianem tetrabutylu) (pozycja 2905).

__________

 


 


Poddział IX

ZWIĄZKI Z AZOTOWĄ GRUPĄ FUNKCYJNYMI

UWAGI OGÓLNE

Niniejszy poddział obejmuje związki z azotową grupą funkcyjną, np. aminy, amidy, imidy, lecz nie obejmuje związków zawierających grupy nitrowe lub nitrozowe jako jedyne azotowe grupy funkcyjne.

2921-Związki z aminową grupą funkcyjną (+).

-Monoaminy alifatyczne i ich pochodne; ich sole:

2921 11- -Metyloamina, di- lub trimetyloamina oraz ich sole

2921 12- -Chlorowodorek chlorku 2-(N,N-dimetylamino)etylu

2921 13- -Chlorowodorek chlorku 2-(N,N-dietylamino)etylu

2921 14- -Chlorowodorek chlorku 2-(N,N-diizopropylamino)etylu

2921 19- -Pozostałe

-Poliaminy alifatyczne i ich pochodne; ich sole:

2921 21- -Etylenodiamina i jej sole

2921 22- -Heksametylenodiamina i jej sole

2921 29- -Pozostałe

2921 30-Cykloalkanowe, cykloalkenowe lub cykloterpenowe mono- lub poliaminy i ich pochodne; ich sole

-Monoaminy aromatyczne i ich pochodne; ich sole:

2921 41- -Anilina i jej sole

2921 42- -Pochodne aniliny i ich sole

2921 43- -Toluidyny i ich pochodne; ich sole

2921 44- -Difenyloamina i jej pochodne; jej sole

2921 45- -1-Naftyloamina (α-naftyloamina), 2-naftyloamina (β-naftyloamina) i ich pochodne; ich sole

2921 46- -Amfetamina (INN), benzfetamina (INN), deksamfetamina (INN), etilamfetamina (INN), fenkamfamina (INN), lefetamina (INN), lewamfetamina (INN), mefenoreks (INN) i fentermina (INN); ich sole

2921 49- -Pozostałe

-Poliaminy aromatyczne i ich pochodne; ich sole:

2921 51- -o-; m-; p-Fenylenodiamina, diaminotolueny i ich pochodne; ich sole

2921 59- -Pozostałe

Aminy są organicznymi związkami azotowymi posiadającymi aminową grupę funkcyjną (tzn. grupę funkcyjną otrzymaną z amoniaku przez zastąpienie jednego, dwóch lub trzech atomów wodoru przez odpowiednio jeden, dwa lub trzy rodniki alkilowe lub arylowe R (metylowy, etylowy, fenylowy itp.).

Jeżeli w cząsteczce amoniaku zastąpiony zostanie tylko jeden atom wodoru, powstaje amina pierwszorzędowa (RNH2); zastąpienie dwóch atomów wodoru daje aminę drugorzędową (RNHR); a zastąpienie trzech atomów wodoru daje aminę trzeciorzędową:

Niniejsza pozycja obejmuje nitrozoaminy, mogące reagować w postaci tautomerycznych oksymów chinonoimin.

Niniejsza pozycja obejmuje również sole (np. azotany, octany, cytryniany) i podstawione pochodne amin (np. pochodne fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane), ale nie obejmuje podstawionych pochodnych zawierających tlenowe grupy funkcyjne objętych pozycjami od 2905 do 2920 oraz ich soli (pozycja 2922). Niniejsza pozycja nie obejmuje również podstawionych pochodnych, w których jeden lub więcej atomów wodoru grupy aminowej został zastąpiony przez jeden lub więcej atomów fluorowca, grupy sulfonowe (-SO3H), nitrowe (NO2) lub nitrozowe (NO) lub jakąkolwiek ich kombinacją.

Aminy z niniejszej pozycji, które można diazować i ich sole, rozcieńczone do stężeń standardowych do celów produkcji barwników azowych, objęte są również tą pozycją.

(A) ALIFATYCZNE MONOAMINY I ICH POCHODNE; ICH SOLE

(1)Metyloamina (CH3NH2). Bezbarwny, łatwopalny gaz o silnym zapachu, zbliżonym do zapachu amoniaku; stosowana w produkcji barwników organicznych oraz w garbarstwie itp.

(2)Dimetyloamina ((CH3)2NH), podobna do metyloaminy; stosowana w syntezie organicznej oraz jako przyspieszacz wulkanizacji.

(3)Trimetyloamina ((CH3)3N), podobna do metyloaminy; stosowana w syntezie organicznej.

(4)Etyloamina.

(5)Dietyloamina.

(6)Alliloizopropyloamina.

(7)Chlorowodorek 2-(N,N-dimetyloamino)etylochlorku, chlorowodorek 2-(N,N-dietyloamino)etylochlorku i chlorowodorek 2-(N,N-diizopropyloamino)etylochlorku.

(B) ALIFATYCZNE POLIAMINY I ICH POCHODNE; ICH SOLE

(1)Etylenodiamina (H2NCH2CH2NH2). Żrąca, bezbarwna ciecz o delikatnym zapachu amoniaku; jej sole.

(2)Heksametylenodiamina (H2N(CH2)6NH2) i jej sole. Kryształy, igły lub wydłużone płytki o charakterystycznym zapachu. Działa toksycznie na skórę i powoduje oparzenia; stosowana do produkcji włókien syntetycznych (poliamidy).

(C) CYKLOALKANOWE, CYKLOALKENOWE LUB CYKLOTERPENOWE MONO- LUB POLIAMINY I ICH POCHODNE; ICH SOLE

Obejmują one cykloheksyloaminę, dimetyloaminocykloheksan itp.

(D) AROMATYCZNE MONOAMINY I ICH POCHODNE;

ICH SOLE

(1)Anilina (C6H5NH2) (fenyloamina) i jej sole. Anilina jest bezbarwną, oleistą cieczą o delikatnym, aromatycznym zapachu. Znajduje szerokie zastosowanie do produkcji barwników, produktów farmaceutycznych itp.

Do pochodnych aniliny, w większości stosowanych jako półprodukty do produkcji barwników, należą:

(a)Pochodne fluorowcowane: chloroaniliny.

(b)Pochodne sulfonowane: kwasy m- i p-aminobenzenosulfonowe (np. kwas sulfanilowy).

(c)Pochodne nitrowane: nitroaniliny itp.

(d)Pochodne nitrozowane, w których jeden lub więcej atomów wodoru (niepochodzący z grupy aminowej) zastąpiony został przez jedną lub więcej grup nitrozowych (np. nitrozoanilina, metylonitrozoanilina)

(e)Pochodne sulfofluorowcowane, nitrofluorowcowane i nitrosulfonowane.

(f)Pochodne alkilowe (N-metyloanilina i N,N-dimetyloanilina; N-etyloanilina i N,N-dietyloanilina).

(2)Toluidyny.

(3)Difenyloamina ((C6H5)2NH), amina drugorzędowa. Krystalizuje w postaci drobnych, bezbarwnych listków; stosowana w syntezie organicznej (barwniki, itp.).

(4)1-Naftyloamina (a-naftyloamina) (C10H7NH2). Krystalizuje w postaci białych igieł, może także występować jako masa krystaliczna lub płatki, białe lub brązowawe; ma przyjemny i przenikliwy zapach. Pod wpływem światła zmienia barwę na jasnofioletową. Stosowana w syntezie organicznej i we flotacji rud miedzi itp.

(5)2-Naftyloamina (b-naftyloamina) (C10H7NH2). Biały proszek lub opalizujące płatki, bezwonna; stosowana w syntezie organicznej (barwniki, itp.). Produkt ten jest rakotwórczy i należy zachować ostrożność obchodząc się z nim.

(6)Ksylidyny.

(7)Amfetamina (INN) (Amphetamine).

(E) AROMATYCZNE POLIAMINY I ICH POCHODNE;

ICH SOLE

(1)o-, m- oraz p-Fenylenodiamina (C6H4(NH2)2.

(a)o-Fenylenodiamina. Bezbarwne jednoskośne kryształy, ciemniejące pod wpływem powietrza.

(b)m-Fenylenodiamina. Bezbarwne igły, zmieniające pod wpływem powietrza barwę na czerwoną.

(c)p-Fenylenodiamina. Kryształy o barwie białej do lekko purpurowej.

(2)Diaminotolueny (CH3C6H3(NH2)2.

(3)N-Alkilofenylenodiaminy, np. N,N-dimetylo-p-fenylenodiamina.

(4)N-Alkilotoluilodiaminy, np. N,N-dietylo-3,4-toluilodiamina.

(5)Benzydyna (H2NC6H4C6H4NH2). Błyszczące, białe, krystaliczne płatki o przyjemnym zapachu. Stosowana do produkcji barwników i w chemii analitycznej.

(6)Poliaminy. Pochodne di- i trifenylometanu oraz ich homologów; ich pochodne (tetrametylo- i tetraetylodiaminodifenylometan itp.).

(7)Amino- i diaminodifenyloaminy.

(8)Diaminostilben.

Pewne substancje z niniejszej pozycji, uważane za substancje psychotropowe podlegające nadzorowi międzynarodowemu, umieszczone są w wykazie znajdującym się na końcu działu 29.

°°°

Noty wyjaśniające do podpozycji.

Podpozycje od 2921 42 do 2921 49

Pochodne węglowodorowe monoamin aromatycznych są pochodnymi otrzymanymi przez podstawienie jednego lub obu atomów wodoru azotu aminowego tylko przez grupę alkilową lub cykloalkilową. Te pochodne, w których jeden lub więcej aromatycznych pierścieni połączone są lub nie z azotem aminowym przez łańcuch alkilowy są wyłączone z tej podpozycji.

Tak więc na przykład ksylidynę należy klasyfikować do podpozycji 2921 49 jako „Pozostałe” monoaminy aromatyczne, a nie jako pochodną aniliny (podpozycja 2921 42) lub toluidyny (podpozycja 2921 43).

 


 


2922-Związki aminowe z tlenową grupą funkcyjną (+).

-Aminoalkohole, inne niż te zawierające więcej niż jeden rodzaj tlenowej grupy funkcyjnej; ich etery i estry; ich sole:

2922 11- -Monoetanoloamina i jej sole

2922 12- -Dietanoloamina i jej sole

2922 14- -Dekstropropoksyfen (INN) i jego sole

2922 15- -Trietanolamina

2922 16- -Perfluorooktanosulfonian dietanoloamonium

2922 17- -Metylodietanoloamina i etylodietanoloamina

2922 18- -2-(N,N-Diizopropylamino)etanol

2922 19- -Pozostałe

-Aminonaftole i inne aminofenole; inne niż te zawierające więcej niż jeden rodzaj tlenowej grupy funkcyjnej, ich etery i estry; ich sole:

2922 21- -Kwasy aminohydroksynaftalenosulfonowe i ich sole

2922 29- -Pozostałe

-Aminoaldehydy, aminoketony i aminochinony, inne niż te zawierające więcej niż jeden rodzaj tlenowej grupy funkcyjnej; ich sole

2922 31- -Amfepramon (INN), metadon (INN) i normetadon (INN), ich sole

2922 39- -Pozostałe

-Aminokwasy, inne niż te zawierające więcej niż jeden rodzaj tlenowej grupy funkcyjnej, i ich estry, ich sole:

2922 41- -Lizyna i jej estry; ich sole

2922 42- -Kwas glutaminowy i jego sole

2922 43- -Kwas antranilowy (kwas o-amonobenzoesowy) i jego sole

2922 44- -Tylidyna (INN) i jej sole

2922 49- -Pozostałe

2922 50-Aminoalkoholofenole, fenoloaminokwasy i pozostałe związki aminowe z tlenową grupą funkcyjną

Określenie „związki aminowe z tlenową grupą funkcyjną” oznacza związki aminowe, które oprócz aminowej grupy funkcyjnej zawierają jedną lub więcej tlenowych grup funkcyjnych zdefiniowanych w uwadze 4. do działu 29. (grupy funkcyjne alkoholowe, eterowe, fenolowe, acetalowe, aldehydowe, ketonowe itd.), jak również ich estry kwasów organicznych i nieorganicznych. Pozycja ta obejmuje zatem związki aminowe, które są pochodnymi podstawionymi amin zawierających tlenowe grupy funkcyjne objęte pozycjami od 2905 do 2920 oraz ich estry i sole.

Aminy z niniejszej pozycji, które można diazować oraz ich sole, rozcieńczone do stężeń standardowych do produkcji barwników azowych, objęte są również tą pozycją.

Barwniki organiczne są wyłączone z niniejszej pozycji (dział 32).

(A) AMINOALKOHOLE, ICH ETERY I ESTRY; ICH SOLE

Związki te zawierają jedną lub więcej alkoholowych grup funkcyjnych oraz jedną lub więcej grup aminowych związanych z atomami węgla. Związki te zawierają jako tlenową grupę funkcyjną jedynie grupy alkoholowe, eterowe lub estrowe bądź też kombinację tych grup funkcyjnych. Jakakolwiek tlenowa grupa funkcyjna znajdująca się w części związanej z macierzystym rdzeniem aminoalkoholu, jest pomijana w klasyfikacji.

 

(1)Monoetanoloamina (H2N(CH2CH2OH)). Dość lepka, bezbarwna ciecz; stosowana do wyrobu produktów farmaceutycznych, mydeł itp.

(2)Dietanoloamina (HN(CH2CH2OH)2). Bezbarwne kryształy lub jasna ciecz; stosowana do pochłaniania kwaśnych gazów, w garbarstwie do zmiękczania skór i w syntezie organicznej.

(3)Trietanoloamina (N(CH2CH2OH)3). Lepka ciecz; zasada stosowana w przemyśle mydlarskim, do wyrobu emulsji oraz do apreturowania i wykończeniowej obróbki tkanin.

(4)Perfluorooktanosulfonian dietanoloammonium. Sól amonowa perfluorooktanosulfonianu (PFOS) (patrz pozycje 2904, 2923, 2935, 3808 i 3824).

(5)Metylodietanoloamina i etylodietanoloamina.

(6)2-(N,N-Diizopropyloamino)etanol lub N,N-diizopropyloetanoloamina (((CH3)2CH)2NCH2CH2OH). Ciecz bezbarwna do lekko żółtej.”.

(7)Chlorek (2-benzyloksy-2-metylobutylo)dimetyloamoniowy. Krystaliczny biały proszek; stosowany do znieczuleń miejscowych.

(8)Meclofenoksat.

(9)Arnolol.

(10)Sarpogrelat.

(11)Aryloetanoloaminy.

(12)Tetrametylo- i tetraetylodiaminobenzhydrol.

(13)Azotan (V) aminoetylu.

(B) AMINONAFTOLE I INNE AMINOFENOLE,

ICH ETERY I ESTRY; ICH SOLE

Są to związki fenolowe, w których jeden lub więcej atomów wodoru zastąpiony został przez grupę aminową (NH2). Związki te zawierają grupy fenolowe, ich etery bądź estry, jako jedyne tlenowe grupy funkcyjne. Jakakolwiek tlenowa grupa funkcyjna znajdująca się w części związanej z macierzystym rdzeniem aminoalkoholu, jest pomijana w klasyfikacji.

(1)Kwasy aminohydroksynaftalenosulfonowe, np.:

(a)Kwas 7-amino-1-hydroksynaftaleno-3-sulfonowy (kwas gamma).

(b)Kwas 8-amino-1-hydroksynaftaleno-3,6-disulfonowy (kwas H).

(2)o-, m- oraz p-Aminofenole.

(3)Amino-o-, m- oraz p-krezole.

(4)Diaminofenole.

Etery aminofenoli obejmują:

(a)Anizydyny

(b)Dianizydyny (bianizydyny)

(c)Fenetydyny

(d)Krezydyny

(e)5-Nitro-2-propoksyanilinę (eter n-propylowy 2-amino-4-nitrofenolu).

Niniejsza pozycja obejmuje również pochodne hydroksylowe difenyloaminy i ich sole.

(C) AMINOALDEHYDY, AMINOKETONY I AMINOCHINONY;

ICH SOLE

Są to związki zawierające grupę aminową, połączoną odpowiednio z grupą aldehydową

(-CHO), ketonową (>C=O) lub chinonową (zobacz Noty wyjaśniające do pozycji 2914).

(1)Aminobenzaldehydy.

(2)Tetrametylo- i tetraetylodiaminobenzofenony.

(3)Amino- i diaminoantrachinony.

(4)Antrimidy.

(D) AMINOKWASY I ICH ESTRY; ICH SOLE

Związki te zawierają jedną lub więcej kwasowych karboksylowych grup funkcyjnych i jedną lub więcej aminowych grup funkcyjnych. Bezwodniki, halogenki, nadtlenki i nadtlenokwasy kwasów karboksylowych uważane są za kwasowe grupy funkcyjne.

Związki te zawierają jako tlenową grupę funkcyjną tylko kwasy, ich estry lub bezwodniki, halogenki, nadtlenki i nadtlenokwasy lub ich kombinację. Wszelkie tlenowe grupy znajdujące się w niemacierzystym fragmencie aminokwasu przyłączone do macierzystego aminokwasu są pomijane w klasyfikacji

Aminokwasy klasyfikowane w niniejszej pozycji wraz z ich estrami, solami i ich podstawionymi pochodnymi obejmują:

(1)Lizynę (kwas diamino-n-heksanowy). Bezbarwne kryształy. Produkt rozkładu serycyny (białka jedwabiu) i innych protein.

(2)Kwas glutaminowy. Produkt rozkładu protein. Otrzymywany z glutenu. Kryształy stosowane w medycynie lub przemyśle spożywczym.

(3)Glicynę (kwas aminooctowy; glikokol) (H2NCH2COOH). Duże, bezbarwne, regularnie ukształtowane kryształy. Stosowana w syntezie organicznej itd.

(4)Sarkozynę (CH3NHCH2COOH). Metylowa pochodna glicyny; krystalizuje w postaci słupków.

(5)Alaninę (kwas 2-aminopropionowy). Twarde igły.

(6)b-Alaninę (kwas 3-aminopropionowy); Krystaliczna.

(7)Fenyloalaninę.

(8)Walinę (kwas a-aminoizowalerianowy). Kryształy.

(9)Leucynę (kwas a-aminoizokapronowy). Otrzymywany na drodze hydrolizy białek; białe opalizujące kryształy. Izoleucyny.

(10)Kwas asparaginowy. Krystaliczny.

(11)Kwas o-aminobenzoesowy (kwas antranilowy). Otrzymywany syntetycznie; stosowany do produkcji syntetycznego indygo. Jedną z jego pochodnych jest antranilan metylu.

(12)Kwas m-aminobenzoesowy.

(13)Kwas p-aminobenzoesowy. Stosowany do produkcji barwników, syntetycznych substancji zapachowych i środków znieczulających, a także w medycynie ze względu na aktywność jako witaminy. Jego pochodne obejmują p-aminobenzoesany etylu i butylu. Chlorowodorek prokainy (chlorowodorek p-aminobenzoesanu dietyloaminoetylu), drobne bezbarwne i bezwonne kryształy, stosowane przez okulistów i stomatologów jako miejscowy środek znieczulający.

(14)Fenyloglicynę.

(15)Lisadimat.

(E) aminoalkoholofenole, aminofenolokwasy

i inne związki aminowe z tlenową grupą funkcyjną

Ta część obejmuje między innymi:

(1)Tyrozynę (p-hydroksyfenyloalaninę).

(2)Serynę (kwas a-amino-b-hydroksypropionowy). Produkt rozkładu serycyny i innych protein.

(3)Kwasy aminosalicylowe, włącznie z kwasem 5-aminosalicylowym i 4-aminosalicylowym. Proszki krystaliczne. Kwas 5-aminosalicylowy stosowany jest w syntezie nieorganicznej (np. do produkcji barwników azowych i siarkowych); sól sodowa kwasu 4-aminosalicylowego stosowana jest w medycynie do leczenia gruźlicy płuc.

(4)Medifoksaminę (N,N-dimetylo-2,2-difenoksyetyloaminę), związek aminowy z acetalową grupą funkcyjną.

(5)Propoksykainę.

***

Pewne substancje z niniejszej pozycji, uważane za substancje psychotropowe podlegające nadzorowi międzynarodowemu, umieszczone są w wykazie znajdującym się na końcu działu 29.

°°°

Noty wyjaśniające do podpozycji

Podpozycje od 2922 11 do 2922 50

Do celów klasyfikacji w podpozycji, eterowe lub organiczne, lub nieorganiczne, kwaśne estrowe grupy funkcyjne są uważane jako alkoholowe, fenolowe lub kwasowe grupy funkcyjne, w zależności od położenia tlenowej grupy funkcyjnej w stosunku do aminowej grupy funkcyjnej. W tych przypadkach powinny być brane pod uwagę tylko te tlenowe grupy funkcyjne obecne w tej części cząsteczki położonej pomiędzy aminową grupą funkcyjną i atomem tlenu z eterowej lub estrowej grupy funkcyjnej. Segment zawierający aminową grupę funkcyjną określa się jako „główny” segment. Na przykład w związku kwas 3-(2-aminoetoksy)propionowy głównym segmentem jest aminoetanol, a grupa kwasu karboksylowego nie jest brana pod uwagę do celów klasyfikacji; jako eter aminoalkoholu ten związek jest możliwy do zaklasyfikowania do podpozycji 2922 19.

Jeśli związek zawiera dwie lub więcej eterowe lub estrowe grupy funkcyjne, cząsteczka jest podzielona do celów klasyfikacji przy atomie tlenu każdej eterowej lub estrowej grupy funkcyjnej, a jedynie tlenowe grupy funkcyjne są uważane za te znajdujące się w tym samym segmencie, co aminowe grupy funkcyjne.

Jeżeli związek ma dwie lub więcej aminowe grupy funkcyjne połączone z tą samą eterową lub estrową grupą funkcyjną, jest możliwy do zaklasyfikowania do podpozycji, która jest ostatnia w kolejności numerycznej; podpozycja ta jest ustalana poprzez rozważenie eterowej lub estrowej grupy funkcyjnej albo jako alkoholowej, fenolowej, albo kwasowej grupy funkcyjnej w stosunku do każdej aminowej grupy funkcyjnej.

 


 


2923-Czwartorzędowe sole amoniowe i wodorotlenki; lecytyny i pozostałe fosfoaminolipidy, nawet niezdefiniowane chemicznie.

2923 10-Cholina i jej sole

2923 20-Lecytyny i pozostałe fosfoaminolipidy

2923 30-Perfluorooktanosulfonian tetraetyloamonium

2923 40-Perfluorooktanosulfonian didecylodimetyloamonium

2923 90-Pozostałe

Czwartorzędowe organiczne sole amoniowe zawierają jeden czterowartościowy kation azotowy R1R2R3R4N+, gdzie R1, R2, R3 i R4 mogą być tymi samymi lub różnymi rodnikami alkilowymi lub arylowymi (metylowymi, etylowymi, tolilowymi itp.).

Kation ten może być związany z jonem wodorotlenowym (OH­), dając czwartorzędowy wodorotlenek amoniowy o wzorze ogólnym R4N+OH-, odpowiadający nieorganicznemu macierzystemu wodorotlenkowi amonowemu NH4OH.

Wolna wartościowość kationu amoniowego może być wypełniona także przez inny anion (chlorek, bromek, jodek itp.), dając czwartorzędowe sole amoniowe.

Najważniejszymi solami i podstawionymi pochodnymi czwartorzędowych zasad amoniowych są:

(1)Cholina, jej sole i pochodne. Wodorotlenek hydroksyetylotrimetyloamoniowy, występujący w żółci, mózgu, żółtku jaja i wszystkich świeżych nasionach. Jest to związek, od którego pochodzą inne ważne substancje biologiczne (np. acetylocholina, metylocholina).

(2)Lecytyny i inne fosfoaminolipidy. Są to estry (fosfatydy) powstałe przez połączenie kwasów: oleinowego, palmitynowego lub innych kwasów tłuszczowych glicerynofosforowym i organiczną zasadą azotową, taką jak cholina. Na ogół są one żółtawobrązowymi woskowymi masami, rozpuszczalnymi w etanolu. Lecytyny zawarte są w żółtku jaja (owolecytyny) i w tkankach zwierzęcych i roślinnych.

Handlowa lecytyna, objęta również niniejszą pozycja, jest głównie lecytyną sojową i stanowi mieszaninę nierozpuszczalnych w acetonie fosfatydów (na ogół 60 do 70 % masy), oleju sojowego, kwasów tłuszczowych i węglowodanów. Handlowa lecytyna sojowa występuje w postaci bardziej lub mniej lepkiej cieczy o barwie brązowawej do jasnej lub też, jeżeli olej sojowy został usunięty przez ekstrakcję acetonem, w postaci żółtawych granulek.

Owolecytyna stosowana jest w medycynie. Handlowa lecytyna sojowa stosowana jest jako emulgator, środek dyspergujący w przemyśle spożywczym i paszowym, w produkcji farb, w przemyśle naftowym itp.

(3)Perfluorooktanosulfonian tetraetyloammonium i perfluorooktanosulfonian didecylodimetyloammonium. Są to czwartorzędowe sole amonowe perfluorooktanosulfonianów (PFOS) (patrz pozycje 2904, 2922, 2935, 3808 i 3824).

(4)Jodek tetrametyloamoniowy ((CH3)4NJ).

(5)Wodorotlenek tetrametyloamoniowy ((CH3)4NOH).

(6)Mrówczan tetrametyloamoniowy (HCOON(CH3)4), stosowany w medycynie.

(7)Betaina, czwartorzędowa sól wewnętrzna i chlorowodorek betainy, stosowane np. w medycynie, kosmetyce i paszach dla zwierząt.

 


 


2924-Związki z karboksyamidową grupą funkcyjną; związki z amidową grupą funkcyjną kwasu węglowego.

-Amidy alifatyczne (włącznie z karbaminianami alifatycznymi) oraz ich pochodne; ich sole

2924 11- -Meprobamat (INN)

2924 12- -Fluoroacetamid (ISO), monokrotofos (ISO) i fosfamidon (ISO)

2924 19- -Pozostałe

-Amidy cykliczne (włącznie z karbaminianami cyklicznymi) oraz ich pochodne; ich sole:

2924 21- -Ureiny i ich pochodne; ich sole

2924 23- -Kwas 2-acetamidobenzoesowy (kwas N-acetyloantranilowy) i jego sole

2924 24- -Etynamat (INN)

2924 25- -Alachlor (ISO)

2924 29- -Pozostałe

Niniejsza pozycja obejmuje amidowe pochodne kwasów karboksylowych i kwasu węglowego (ale nie amidowe pochodne innych kwasów nieorganicznych - pozycja 2929).

Amidy są związkami zawierającymi następujące grupy charakterystyczne:

(-CONH2)

((-CO)2NH)

((-CO)3N)

Amid pierwszorzędowy

Amid drugorzędowy

Amid trzeciorzędowy

Atomy wodoru grup (NH2) lub (>NH) mogą być zastąpione rodnikami alkilowymi lub arylowymi, w wyniku czego powstają N-podstawione amidy.

Niektóre amidy z niniejszej pozycji zawierają także grupę aminową dającą się diazować. Amidy te i ich sole, rozcieńczone do stężeń standardowych do produkcji barwników azowych, również są włączone do niniejszej pozycji.

Ureiny są pochodnymi mocznika, powstałymi przez zastąpienie jednego lub więcej atomów wodoru grup NH2 przez rodniki alicykliczne lub arylowe.

Ureidy otrzymywane są z mocznika przez zastąpienie jednego lub więcej atomów wodoru grupy NH2 przez grupy kwasowe.

Niniejsza pozycja nie obejmuje jednak mocznika (H2NCONH2), diamidy kwasu węglowego, który używany jest głównie jako nawóz i nawet w stanie czystym klasyfikowany jest do pozycji 3102 lub 3105.

(A) AMIDY ALIFATYCZNE

(1)Acetamid.

(2)Asparagina, monoamid kwasu asparaginowego. Otrzymywana jest przez ekstrakcję niektórych warzyw. Ma postać krystaliczną.

(3)Ureidy o łańcuchach otwartych (bromodietyloacetylomocznik, bromoizowalerylo-mocznik).

(4)Karbaminian etylu (uretan).

(5)Glutamina.

Niniejsza pozycja nie obejmuje 1-cyjanoguanidyny (dicyjanodiamid) (pozycja 2926).

(B) AMIDY CYKLICZNE

(1)Ureiny i ureidy.

Do głównych urein należą:

(i)p-Etoksyfenylomocznik (dulcyna).

(ii)Dietylodifenylomocznik (centralit).

(2)Acetanilid, metylo- i etyloacetanilid, acetylo-p-fenetydyna (fenacetyna), p-acetamidofenol i p-acetamidosalol, stosowane w medycynie.

(3)Fenyloacetamid.

(4)Pochodne N-acetoacetylowe cyklicznych amin, np. acetyloacetanilid; amidy kwasu hydroksynaftoesowego, np. 3-hydroksy-2-naftanilid; kwas diatrizowy i jego sole, stosowane w radiografii jako środki zmętniające. Niektóre z tych związków znane są w handlu jako arylidy”.

(5)Kwas 2-acetamidobenzoesowy. Kryształy bezbarwne do żółtawych, w postaci igieł, płytek lub równoległoboków. Stosowany jako prekursor metakwalonu (INN) (patrz lista prekursorów na końcu działu 29.).

(6)Alachlor (ISO). 2-Chloro-N-(2,6-dietylofenylo)-N-(metoksymetylo)acetamid. (C14H20ClNO2).

Niniejsza pozycja nie obejmuje jednak ureidów heterocyklicznych, np. malonylomocznik (kwas barbiturowy) i hydantoinę (pozycja 2933).

***

Pewne substancje z niniejszej pozycji, uważane za środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlegające nadzorowi międzynarodowemu, umieszczone są w wykazie znajdującym się na końcu działu 29.

 


 


2925-Związki z karboksyimidową grupą funkcyjną (włącznie z sacharyną i jej solami) oraz związki z iminową grupą funkcyjną.

-Imidy i ich pochodne; ich sole:

2925 11- -Sacharyna i jej sole

2925 12- -Glutetymid (INN)

2925 19- -Pozostałe

-Iminy i ich pochodne; ich sole:

2925 21- -Chlordimeform (ISO)

2925 29- -Pozostałe

(A)IMIDY

Imidy mają ogólny wzór (R=NH), gdzie R jest dizasadowym rodnikiem acylowym.

(1)Sacharyna lub 1,1-ditlenek-1,2-benzoizotiazolin-3-onu i jej sole. Sacharyna jest bezwonnym, białym krystalicznym proszkiem, mającym bardzo słodki smak; jej sole sodowa i amonowa mają mniejszą zdolność słodzącą, lecz są lepiej rozpuszczalne. Tabletki składające się wyłącznie z jednego z tych produktów klasyfikowane są do niniejszej pozycji.

Jednakże preparaty stosowane przez ludzi w dietach, złożone z mieszaniny sacharyny lub jej soli i produktów spożywczych, takich jak laktoza, są wyłączone z niniejszej pozycji i objęte są pozycją 2106 (patrz uwaga 1(b) do działu 38.). Preparaty te składające się z sacharyny lub jej soli i substancji innych niż produkty spożywcze, takie jak wodorowęglan sodu (kwaśny węglan sodowy) lub kwas winowy objęte są pozycją 3824.

(2)Imid kwasu bursztynowego stosowany w syntezie chemicznej.

(3)Ftalimid stosowany w syntezie chemicznej.

(4)Glutetimid. Substancja psychotropowa - patrz wykaz na końcu działu 29.

Organiczne pochodne imidowe kwasów nieorganicznych klasyfikowane są do pozycji 2929.

(B) IMINY

Podobnie jak imidy, również iminy zawierają charakterystyczną grupę (=NH), ale związaną z grupą organiczną inną niż grupa kwasowa: (R2C=NH).

(1)Guanidyny. W wyniku działania cyjanamidu na amoniak powstaje iminomocznik, zwany guanidyną; może być ona uważana za pochodną mocznika, w której tlen grupy (>C=O) zastąpiono grupą iminową (=NH):

H2NCONH2....................................................................................................(H2N)2C=NH mocznik                                                                        guanidyna

Guanidyna powstaje również w wyniku utleniania protein; może być również otrzymywana syntetycznie. Jest substancją krystaliczną, bezbarwną i rozpływającą się pod wpływem wilgoci.

Jej pochodne obejmują:

(a)Difenyloguanidynę. Przyspieszacz wulkanizacji kauczuku.

(b)Di-o-toliloguanidynę. Przyspieszacz wulkanizacji kauczuku.

(c)o-Tolilodiguanidynę. Przyspieszacz wulkanizacji kauczuku.

(2)Aldiminy. Mają one ogólny wzór (RCH=NR1), gdzie R i R1 są rodnikami alkilowymi lub arylowymi (metylowymi, etylowymi, fenylowymi itp.) lub czasami atomem wodoru.

Stanowią one grupę produktów określaną jako zasady Schiffa, spośród których najważniejszymi są:

(a)Etylidenoanilina.

(b)Butylidenoanilina.

(c)Aldolo-a- i b-naftyloaminy.

(d)Etylideno-p-toluidyna.

Wszystkie te produkty stosowane są w przemyśle gumowym.

(3)Iminoetery.

(4)Amidyny.

(5)2,6-Dichlorofenoloindofenol.

Niniejsza pozycja nie obejmuje cyklicznych polimerów aldimin (pozycja 2933).

 


 


2926-Związki z nitrylową grupą funkcyjną.

2926 10-Akrylonitryl

2926 20-1-Cyjanoguanidyna (dicyjanodiamid)

2926 30-Fenproporeks (INN) i jego sole; półprodukt metadonu (INN) (4-cyjano-2-dimetyloamino-4,4-difenylobutan)

2926 40-Alfa-fenyloacetyloacetonitryl

2926 90-Pozostałe

Ogólny wzór nitryli ma postać RCºN, w którym R jest rodnikiem alkilowym lub arylowym bądź czasami azotem. Mono-, di- lub trinitrile zawierają odpowiednio jedną, dwie lub trzy grupy nitrylowe (CN) w cząsteczce.

Niniejsza pozycja obejmuje:

(1)Akrylonitryl, jest to bezbarwna, ruchliwa ciecz;

Polimery i kopolimery akrylonitrylu są wyłączone; wchodzą one w skład tworzyw sztucznych (dział 39) lub syntetycznego kauczuku (dział 40).

(2)1-Cyjanoguanidynę (dicyjanodiamid). Białe, czyste kryształy.

(3)Cyjanohydrynę acetaldehydu.

(4)Acetonitryl.

(5)Adyponitryl.

(6)Aminofenyloacetonitryl.

(7)Benzonitryl.

(8)Cyjanohydrynę acetonu.

(9)Cyjanoacetamid.

(10)Cyjanopinakolinę.

(11)Hydroksyfenyloacetonitryl.

(12)Iminodiacetonitryl.

(13)Nitrobenzonitryl.

(14)Naftonitryl.

(15)Nitrofenyloacetonitryl.

(16)Fenylocyjanamid.

(17)Tricyjanotrimetyloaminę.

(18)Półprodukt metadonu (INN) - patrz lista na końcu działu 29.

(19)alfa-Fenyloacetoacetonitryl (APAAN)*. 3-Okso-2-fenylobutanonitryl.

Patrz wykaz na stronie VI-29-Wykaz I-14. III. Prekursory.

 


 


2927-Diazo-, azo- lub azoksyzwiązki.

Związki te, z których najważniejsze należą do szeregu związków aromatycznych, charakteryzują się obecnością dwóch atomów azotu połączonych ze sobą wiązaniem podwójnym.

(A) ZWIĄZKI DIAZOWE

Ta grupa produktów obejmuje:

(1)Sole diazoniowe. Są to produkty o wzorze ogólnym RN2+X, gdzie R jest rodnikiem organicznym, a X jest anionem, np.:

(a)Chlorek benzenodiazoniowy.

(b)Tetrafluoroboran benzenodiazoniowy.

Niniejsza pozycja obejmuje sole diazoniowe, nawet niestabilizowane.

Niniejsza pozycja obejmuje również sole diazoniowe rozcieńczone do stężeń standardowych (np. przez dodanie soli obojętnej, takiej jak siarczan sodu), przeznaczonych do produkcji barwników azowych.

(2)Związki o wzorze ogólnym RN2, gdzie R jest rodnikiem organicznym, np.:

(a)Diazometan.

(b)Diazooctan etylu.

(3)Związki o wzorze ogólnym:, gdzie R1 i R2 są rodnikami organicznymi a R3 jest rodnikiem organicznym lub atomem wodoru, np.:

(a)Diazoaminobenzen.

(b)N-Metylodiazoaminobenzen.(w tym przypadku R1 = R2)

(c)3,3-Difenylo-1-p-tolilotriazen.

(B) AZOZWIĄZKI

Związki te zawierają grupę R1N=N-R2, gdzie R1 i R2 są rodnikami organicznymi, których jeden atom węgla jest bezpośrednio połączony z jednym atomem azotu, np.:

(1)Azobenzen.

(2)Azotolueny.(w tym przypadku R1=R2)

(3)Azonaftaleny.

(4)2,2'-Dimetylo-2,2'-azodipropionitryl.

(5)Kwasy aminoazobenzenosulfonowe.

(6)p-Aminoazobenzen.

Rodniki R1 i R2 mogą same zawierać dalsze grupy (N=N) (związki bisazo-, trisazo- itp.).

(C) AZOKSYZWIĄZKI

Są to związki o wzorze ogólnym R1N2OR2, w których atom tlenu związany jest z jednym z dwóch atomów azotu, R1 i R2 zaś są na ogół rodnikami arylowymi.

Azoksyzwiązki są na ogół bladożółtymi substancjami krystalicznymi. Obejmują one:

(1)Azoksybenzen.

(2)Azoksytoluen.

(3)p-Azoksyanizol.

(4)p-Azoksyfenetol.

(5)Kwas azoksybenzoesowy.

(6)Kwas azoksycynamonowy.

(7)Azoksytoluidynę.

***

Związki diazowe i azowe są surowcami w produkcji barwników azowych. Dają one podstawione pochodne, które również objęte są niniejszą pozycją.

Organiczne substancje barwiące są wyłączone z niniejszej pozycji i klasyfikowane do działu 32.

 


 


2928-Pochodne organiczne hydrazyny lub hydroksyloaminy.

Niniejsza pozycja nie obejmuje samej hydrazyny i hydroksyloaminy ani też ich nieorganicznych soli (pozycja 2825), lecz obejmują jedynie ich organiczne pochodne.

Hydrazyna (H2NNH2) może dawać pochodne przez zastąpienie jednego lub więcej atomów wodoru, np. (RHNNH2) i (RHNNHR1), gdzie R i R1 oznaczają rodniki organiczne.

Hydroksylamina (H2NOH) może również dawać liczne pochodne przez podstawienie jednego lub więcej atomów wodoru.

Nitrozofenole, które są formami tautomerycznymi oksymów chinonów i nitrozoamin, będące formami tautomerycznymi oksymów chinonoimin, są wyłączone z niniejszej pozycji (patrz Noty wyjaśniające do pozycji 2908 i 2921).

Organiczne pochodne hydrazyny i hydroksyloaminy obejmują:

(1)Fenylohydrazynę.

(2)Tolilohydrazynę.

(3)Metylofenylohydrazynę.

(4)Bromofenylohydrazynę.

(5)Benzylofenylohydrazynę.

(6)Naftylohydrazynę.

(7)Fenylohydroksyloaminę.

(8)Nitrozofenylohydroksyloaminę.

(9)Dimetyloglioksym.

(10)Fenyloglukosazon.

(11)Fenyloglioksym.

(12)Fenylohydrazon acetaldehydu.

(13)Acetaldoksym.

(14)Acetofenoksym.

(15)Acetoksym.

(16)Semikarbazon benzaldehydu.

(17)Benzaldoksym.

(18)Benzylidenoacetoksym.

(19)Kwasy hydroksamowe.

(20)Difenylokarbazyd.

(21)Semikarbazyd (karbamoilohydrazynę).

(22)Fenylosemikarbazyd (1-karbamoilo-2-fenylohydrazynę).

(23)Czwartorzędowe sole i zasady hydrazoniowe.

(24)Hydrazydy kwasów karboksylowych.

(25)Hydrazydyny.

 


 


2929-Związki z inną azotową grupą funkcyjną.

2929 10-Izocyjaniany

2929 90-Pozostałe

Niniejsza pozycja obejmuje:

(1)Izocyjaniany.

Ta grupa substancji chemicznych obejmuje mono- i polifunkcyjne izocyjaniany. Izocyjaniany zawierające dwie lub więcej grup funkcyjnych, takie jak metylenodifenyloizocyjanian (MDI), diizocyjanian heksametylenu (HDI), diizocyjanian toluenu (TDI) oraz dimer diizocyjanianu toluenu stosowane są w szerokim zakresie do produkcji poliuretanów.

Pozycja ta nie obejmuje poli(metylenofenyloizocyjanianu) (surowy MDI lub polimeryczny MDI) (pozycja 3909).

(2)Izonitryle (izocyjanki).

(3)Azydki kwasów karboksylowych.

(4)Podstawione organiczne pochodne amidów kwasów nieorganicznych (innych niż kwasu węglowego) i podstawione organiczne pochodne imidów kwasów nieorganicznych.

(5)Cyklaminian wapnia (cykloheksylosulfoaminian wapnia).

(6)Amid kwasu oktametylopirofosforowego (OMPA).

(7)Dimetylonitrozoaminę.

(8)Metylotrinitrofenylonitroaminę (tetryl) itp. Stosowana jako materiał wybuchowy.

(9)Nitroguanidynę. Materiał wybuchowy.

__________


 


Poddział X

ZWIĄZKI ORGANICZNO-NIEORGANICZNE, ZWIĄZKI HETEROCYKLICZNE, KWASY NUKLEINOWE I ICH SOLE ORAZ SULFONAMIDY

UWAGI OGÓLNE

Związki organiczno-nieorganiczne, objęte pozycjami 2930 i 2931, są związkami organicznymi, których cząsteczki - oprócz atomów wodoru, tlenu lub azotu - zawierają atomy metali lub innych niemetali (takich jak siarka, arsen, ołów, żelazo itp.) związane bezpośrednio z węglem.

Pozycja 2930 (organiczne związki siarki) i pozycja 2931 (pozostałe związki organiczno-nieorganiczne) nie obejmują pochodnych sulfonowanych ani fluorowcowanych (włącznie z pochodnymi złożonymi), które - oprócz atomów wodoru, tlenu i azotu - zawierają jedynie atomy siarki lub fluorowców połączone bezpośrednio z atomami węgla, które nadają im charakter pochodnych sulfonowanych lub fluorowcowanych (lub pochodnych złożonych).

Pozycje od 2932 do 2934 obejmują związki heterocykliczne.

Określenie „heterocykliczne” oznacza związki organiczne utworzone z jednego lub więcej pierścieni i zawierające w tym pierścieniu (pierścieniach), oprócz atomów węgla, atomy innych pierwiastków, takich jak tlen, azot lub siarka. W ten sposób zostały utworzone następujące grupy związków heterocyklicznych:

(A) PIERŚCIENIE PIĘCIOCZŁONOWE

(1)Zawierające jeden heteroatom:

(a)Tlenu: grupa furanu (pozycja 2932).

(b)Siarki: grupa tiofenu (pozycja 2934).

(c)Azotu: grupa pirolu (pozycja 2933).

(2)Zawierające dwa heteroatomy:

(a)Jeden atom tlenu, jeden atom azotu: grupy oksazolu i izoksazolu (pozycja 2934).

(b)Jeden atom siarki, jeden atom azotu: grupa tiazolu (pozycja 2934).

(c)Dwa atomy azotu: grupy imidazolu i pirazolu (pozycja 2933).

(3)Zawierające trzy lub więcej heteroatomów:

(a)Jeden atom tlenu, dwa atomy azotu: grupa furazanu (pozycja 2934).

(b)Trzy atomy azotu: grupa triazolu (pozycja 2933).

(c)Cztery atomy azotu: grupa tetrazolu (pozycja 2933).

(B) PIERŚCIENIE SZEŚCIOCZŁONOWE

(1)Zawierające jeden heteroatom:

(a)Tlenu: grupa piranu (pozycja 2932).

(b)Siarki: grupa tiapiranu (pozycja 2934).

(c)Azotu: grupa pirydyny (pozycja 2933).

(2)Zawierające dwa heteroatomy:

(a)Jeden atom tlenu, jeden atom azotu: grupa oksazyny (pozycja 2934).

(b)Jeden atom siarki, jeden atom azotu: grupa tiazyny (pozycja 2934).

(c)Dwa atomy azotu: grupy pirydazyny, pirymidyny, pirazyny i piperazyny (pozycja 2933).

(C) INNE, BARDZIEJ ZŁOŻONE ZWIĄZKI HETEROCYKLICZNE

Powstają one w wyniku kondensacji pięcio- lub sześcioczłonowych związków heterocyklicznych z innymi pierścieniami karbokcyklicznymi.

Przykłady obejmują następujące grupy:

(a)Kumaron (pozycja 2932).

(b)Benzopiran (pozycja 2932).

(c)Ksanten (pozycja 2932).

(d)Indol (pozycja 2933).

(e)Chinolinę i izochinolinę (pozycja 2933).

(f)Akrydynę (pozycja 2933).

(g)Benzotiofen (tionaften) (pozycja 2934).

(h)Indazol (pozycja 2933).

(ij)Benzimidazol (pozycja 2933).

(k)Fenazynę (pozycja 2933).

(l)Fenoksazynę (pozycja 2934).

(m)Benzoksazol (pozycja 2934).

(n)Karbazol (pozycja 2933).

(o)Chinazolinę (pozycja 2933).

(p)Benzotiazol (pozycja 2934).

Do celów pozycji od 2932 do 2934, w odniesieniu do związków zawierających więcej niż jeden pierścień heterocykliczny, jeżeli jedynie jeden z pierścieni heterocyklicznych jest nazwany w określony sposób w pozycjach od 2932 do 2934, składnik powinien być klasyfikowany do tej podpozycji. Jednakże, jeżeli dwa lub więcej pierścieni heterocyklicznych jest nazwanych w określony sposób na poziomie podpozycji, związek powinien być klasyfikowany do tej określonej podpozycji, która znajduje się na ostatnim miejscu w porządku numerycznym.

***

2930-Organiczne związki siarki.

2930 20-Tiokarbaminiany i ditiokarbaminiany

2930 30-Tiuram (mono-, di- lub tetrasulfidy)

2930 40-Metionina

2930 60-2-(N,N-dietyloamino)etanotiol

2930 70-Bis(2-hydroksyetylo)sulfide (tiodiglikol (INN))

2930 80-Aldikarb (ISO), kaptafol (ISO) i metamidofos (ISO)

2930 90-Pozostałe

Niniejsza pozycja obejmuje związki siarki, których cząsteczki mają atom(y) siarki bezpośrednio związane z atomem (atomami) węgla (patrz uwaga 6. do niniejszego działu). Obejmuje ona związki, których cząsteczki oprócz atomu (atomów) siarki zawierają inne atomy niemetali lub metali związane bezpośrednio z atomem (atomami) węgla.

(A) DITIOWĘGLANY (KSANTOGENIANY)

Są to diestry lub sole monoestrów kwasu ditiowęglowego, opisywane ogólnym wzorem (ROC(S)SR1), gdzie R jest rodnikiem organicznym, a R1 jest atomem metalu (sodu, potasu itp.) lub grupą organiczną.

(1)Etyloditiowęglan (etyloksantogenian) sodu. Jest substancją amorficzną. Stosowany jest do produkcji syntetycznego indygo i do flotacji rud.

(2)Etyloditiowęglan (etyloksantogenian) potasu. Ma postać oleistych, żółtawych kryształów. Stosowany jest jako środek do flotacji rud cynku i ołowiu oraz jako środek przeciwpasożytniczy i przeciwzarodnikowy.

(3)Metylo-, butylo-, pentylo- i benzyloditiowęglany (ksantogeniany).

(B) TIOKARBAMINIANY, DITIOKARBAMINIANY

I SIARCZKI TIURAMU

(1)Tiokarbaminiany, obejmują sole i estry kwasu tiokarbamowego (H2NCOSH lub H2NCSOH) (nieistniejącego w stanie wolnym), w których atomy wodoru grupy NH2 mogą być podstawione grupami alkilowymi lub arylowymi.

(2)Ditiokarbaminiany, obejmują sole i estry kwasu ditiokarbamowego, w którym atomy wodoru grupy NH2 mogą być podstawione grupami alkilowymi lub arylowymi. Sole metali i podstawionego kwasu ditiokarbaminowego (np. dibutyloditiokarbaminian cynku) stosowane są jako przyspieszacze wulkanizacji w przemyśle gumowym.

(3)Mono-, di- i tetrasiarczki tiuramu. Pochodne alkilowe (np. disiarczek tetraetylotiuramu) są stosowane jako przyspieszacze wulkanizacji.

(C)           SIARCZKI (LUB TIOETERY)

Mogą być one uważane za etery, w których atom tlenu jest zastąpiony atomem siarki.

(ROR1)..............................................................(RSR1)

eter                                                                    siarczek

(1)Metionina. Ma postać białych płytek lub proszku. Jest aminokwasem. Stanowi istotny komponent w żywieniu człowieka, niesyntetyzowany przez organizm.

(2)Siarczek dimetylu, siarczek difenylu. Bezbarwne ciecze o bardzo nieprzyjemnym zapachu.

(3)Bis(2-hydroksyetylo)siarczek lub tiodiglikol (INN); ciecz stosowana jako rozpuszczalnik do barwników do drukowania tekstyliów.

(4)Tioanilina lub siarczek 4,4'-diaminodifenylu.

(D)           TIOAMIDY

(1)Tiomocznik (H2NCSNH2). Jest to diamid kwasu tiowęglowego, a tym samym jest to siarkowy analog mocznika. Ma postać błyszczących, białych kryształów. Jest stosowany w fotografii, jako środek pomocniczy w farbiarstwie oraz do otrzymywania półproduktów w przemyśle barwników i w przemyśle farmaceutycznym.

(2)Tiokarbanilid (difenylotiomocznik). Ma postać bezbarwnych, krystalicznych tabletek lub bezpostaciowego białego proszku. Jest stosowany do otrzymywania półproduktów w przemyśle barwników (barwniki siarkowe, indygo) oraz syntetycznych produktów farmaceutycznych; stosowany także jako przyspieszacz wulkanizacji kauczuku i do flotacji rud.

(3)Di-o-tolilotiomocznik. Ma postać białego proszku, nierozpuszczalnego w wodzie; stosowany jako przyspieszacz wulkanizacji kauczuku.

(E) TIOLE (MERKAPTANY)

Te związki siarki odpowiadają alkoholom lub fenolom, w których atomy tlenu zostały zastąpione atomami siarki.

(ROH).……………………………..……………(RSH)

alkohol lub fenol                                                          merkaptan

(1)Tioalkohole, podobnie jak alkohole, mogą być pierwszorzędowe, drugorzędowe lub trzeciorzędowe odpowiednio (CH2SH), (>CHSH) lub (CSH).

Są to na ogół bezbarwne lub żółtawe ciecze o nieprzyjemnym zapachu.

(a)Metanotiol (merkaptan metylowy).

(b)Etanotiol (merkaptan etylowy).

(c)Butanotiol (merkaptan butylowy).

(d)Pentanotiol (merkaptan pentylowy).

(2)Tiofenole:

(a)Tiofenol (C6H5SH).

(b)Kwas o-merkaptobenzoesowy, czasami określany jako kwas tiosalicylowy.

(F) TIOALDEHYDY

Są to związki o wzorze ogólnym (RCSH).

(G) TIOKETONY

Są to związki o wzorze ogólnym (RCSR1).

(H) TIOKWASY

Są to związki o wzorze ogólnym (RCOSH lub RCSOH, bądź też RCSSH).

Przykładem tych związków jest kwas ditiosalicylowy (HOC6H4CSSH), lecz nazwa ta jest często stosowana w stosunku do disiarczku di(o-karboksyfenylu).

(IJ) KWASY SULFINOWE, SULFOTLENKI I SULFONY

Mają one odpowiednio ogólne wzory (RSO2H), (RSOR1) i (RSO2R1). Przykładem tych związków jest sulfonal, mający postać bezbarwnych kryształów; stosowany w medycynie.

(K) IZOTIOCYJANIANY

Są to związki, mające wzór ogólny (RN=CS).

Mogą być uważane za „estry” kwasu izotiocyjanowego. Należą do nich izotiocyjanian etylu; izotiocyjanian fenylu; izotiocyjanian allilu (lub syntetyczny olejek gorczyczny).

 


 


2931-Pozostałe związki organiczno-nieorganiczne.

2931 10-Tetrametyloołów i tetraetyloołów

2931 20-Związki tributylocyny

-Pozostałe pochodne fosfoorganiczne:

2931 31- -Metylofosfonian dimetylu

2931 32- -Propylofosfonian dimetylu

2931 33- -Etylofosfonian dietylu

2931 34- -Metylofosfonian 3-(trihydroksysililo)propylo sodu

2931 35- -2,4,6-Tritlenek 2,4,6-tripropylo-1,3,5,2,4,6-trioksatrifosfinanu

2931 36- -Metylofosfonian (5-etylo-2-metylo-2oksydo-1,3,2-dioksafosfinan-5-ylo)metylu-metylu

2931 37- -Metylofosfonian bis[(5-etylo-2-metylo-2oksydo-1,3,2-dioksafosfinan-5-ylo)metylu]

2931 38- -Sól kwasu metylofosfonowego i (aminoiminometylo)mocznik (1:1)

2931 39- -Pozostałe

2931 90-Pozostałe

(1)Tetrametyloołów (Pb(CH3)4) i tetraetyloołów (Pb(C2H5)4). Są to lotne ciecze, w stanie czystym bezbarwne, podczas gdy produkty techniczne są żółte; toksyczny; bardzo skuteczne środki przeciwstukowe.

(2)Związki tributylocyny.

(3)Związki fosforoorganiczne.

Są to związki organiczne zawierające co najmniej jeden atom fosforu bezpośrednio połączony z atomem węgla.

Grupa ta obejmuje:

(a)Metylofosfonian dimetylu *, propylofosfonian dimetylu i etylofosfonian dietylu.

(b)Metylofosfonian 3-(trihydroksysililo)propylo sodu.

(c)2,4,6-Tritlenek 2,4,6-tripropylo-1,3,5,2,4,6-trioksatrifosfinanu.

(d)Sól kwasu metylofosfonowego i (aminoiminometylo)mocznik (1:1).

(e)Fluorometylofosfonian O-izopropylu (sarin).

(f)Fluorometylofosfonian O-pinakolu (soman).

(4)Związki krzemoorganiczne. Są to odrębne, chemicznie zdefiniowane związki, w których atom krzemu jest bezpośrednio powiązany, z co najmniej jednym atomem węgla rodnika organicznego. Związki te obejmują organiczne silany i siloksany; w niektórych przypadkach produkty te są polimeryzowane w celu otrzymania polimerów krzemoorganicznych. Silany obejmują chlorosilany (np. dimetylodichlorosilan), alkoksysilany (np. metylotrimetoksysilan), silany alkilu lub arylu (np. difenylosilanodiol, tetrametylosilan) i inne wielofunkcyjne silany (amino, nitrylo, epoksy, oksymo, acetoksy itp.). Siloksany obejmują heksametylodisiloksan, oktametylotrisiloksan, oktametylocyklotetrasiloksan, dekametylocyklopentasiloksan i dodekametylocykloheksasiloksan. Pozycja ta obejmuje również heksametylodisilazan oraz disilany organiczne.

Niniejsza pozycja nie obejmuje nieorganicznych związków krzemu, które na ogół można klasyfikować do działu 28 (np. tetrachlorek krzemu (SiCl4) do pozycji 2812 lub trichlorosilan (SiHCl3) do pozycji 2853). Estry kwasu krzemowego i ich sole są klasyfikowane do pozycji 2920. Nieprzypadkowe mieszaniny odrębnych, chemicznie zdefiniowanych związków krzemoorganicznych klasyfikowane są do innej pozycji nomenklatury, na ogół do pozycji 3824. Ponadto pozycja ta nie obejmuje produktów niezdefiniowanych chemicznie, zawierających w cząsteczce więcej niż jedno wiązanie krzem-tlen-krzem oraz zawierających organiczne grupy połączone z atomami krzemu bezpośrednimi wiązaniami krzem-węgiel. Są to silikony objęte pozycją 3910.

(5)Karbonylek żelaza, karbonylek niklu itp.

(6)Związki arsenoorganiczne.

(a)Kwas metyloarsonowy (CH3AsO(OH)2) i jego sole. Krystalizuje w postaci płatków i tworzy krystaliczne sole, takie jak metyloarsonian sodu (bezbarwna substancja, stosowana w medycynie).

(b)Kwas kakodylowy i jego sole. Zawierają one rodnik (As(CH3)2) znany jako kakodyl. Stosowany jest w medycynie.

Kwas kakodylowy występuje w postaci bezbarwnych, bezwonnych kryształów. Główną jego solą jest kakodylan sodu. Ma postać krystalicznego, białego proszku.

(c)Kwas p-aminofenyloarsonowy (H2NC6H4AsO(OH)2) i jego sole. Krystalizuje w postaci błyszczących, białych igieł. Główną jego solą jest p-aminofenyloarsonian sodu, bezwonny, biały krystaliczny proszek. Stosowany jest w medycynie, w szczególności przeciwko śpiączce.

(d)Kwasy aminohydroksyfenyloarsonowy, ich pochodne formylowe i acetylowe oraz ich sole.

(e)Arsenobenzen (C6H5As=AsC6H5) i jego pochodne. Są to związki analogiczne do związków azowych, ale zamiast grupy azowej (N=N) zawierające grupę arsenową (As=As).

(7)Kwas o-jodozobenzoesowy.

(8)Alkile metali, fulereny metali i metaloceny.

Niniejsza pozycja nie obejmuje organicznych związków siarki, których cząsteczki zawierają atom(y) siarki bezpośrednio związany(e) z atomem(ami) węgla (patrz uwaga 6. do niniejszego działu). Nie obejmuje ona związków, których cząsteczki, oprócz atomu(ów) siarki bezpośrednio związanych z atomem(ami) węgla, zawierają inne atom(y) niemetalu lub metalu związane bezpośrednio z atomem(ami) węgla (np. fonofos (ISO) (pozycja 2930).

Niniejsza pozycja nie obejmuje również związków rtęcioorganicznych, które mogą zawierać jeden lub więcej atomów rtęci, w szczególności grupę (―HgX), w której X jest pozostałością kwasu organicznego lub nieorganicznego (pozycja 2852).

 


 


2932-Związki heterocykliczne tylko z heteroatomem(-ami) tlenu (+).

-Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień furanowy (nawet uwodorniony):

2932 11- -Tetrahydrofuran

2932 12- -Aldehyd 2-furylowy (furoaldehyd, furfural)

2932 13- -Alkohol furfurylowy i alkohol tetrahydrofurfurylowy

2932 14- -Sukraloza

2932 19- -Pozostałe

2932 20-Laktony

-Pozostałe:

2932 91- -Izosafrol

2932 92- -1-(1,3-Benzodioksol-5-ilo)propan-2-on

2932 93- -Piperonal

2932 94- -Safrol

2932 95- -Tetrahydrokannabinole (wszystkie izomery)

2932 99- -Pozostałe

Do związków heterocyklicznych, objętych tą pozycją, należą:

(A)Związki zawierające nieskondensowany pierścień furanowy (nawet uwodorniony) w strukturze.

Niniejsza część obejmuje między innymi:

(1)Tetrahydrofuran. Bezbarwna ciecz.

(2)Aldehyd 2-furylowy (furoaldehyd furfural). Otrzymywany jest w wyniku destylacji otrębów zbożowych z kwasem siarkowym. Jest to bezbarwna ciecz o charakterystycznym, aromatycznym zapachu; pod wpływem powietrza zmienia barwę na żółtą, a następnie brązową. Stosowany jest do oczyszczania olejów mineralnych, do produkcji żywic syntetycznych, jako rozpuszczalnik azotanu celulozy i lakierów, jako insektycyd itp.

(3)Alkohol furfurylowy. Jest to bezbarwna ciecz, ciemniejąca pod wpływem powietrza. Gwałtownie reaguje ze stężonymi kwasami mineralnymi. Stosowany jest jako rozpuszczalnik azotanu celulozy oraz do produkcji lakierów i wodoodpornych powłok ochronnych.

(4)Alkohol tetrahydrofurfurylowy. Bezbarwna ciecz.

(5)Sukraloza* (1,6-Dichloro-1,6-dideoksy-β-D-fruktofuranozylo-4-chloro-4-deoksy-α-D-galaktopiranozyd). Bezwonny, biały do prawie białego krystaliczny proszek. Sztuczny środek słodzący stosowany głównie do żywności i leków, w szczególności do leczenia i diecie pacjentów z cukrzycą.

(6)Furan.

(B)Laktony.

Związki te mogą być uważane za wewnętrzne estry kwasów karboksylowych, posiadających grupy alkoholowe lub fenolowe, utworzone przez eliminację wody. Cząsteczki te mogą zawierać jedną lub więcej grup estrowych w pierścieniu. Odpowiednio do liczby grup estrowych w pierścieniu są one określane jako mono-, di, trilaktony itp. Jednakże cykliczne estry alkoholi polihydroksylowych z wielozasadowymi kwasami są wyłączone (patrz uwaga 7. do niniejszego działu).

Laktony są związkami dość trwałymi, lecz charakteryzowane są z uwagi na łatwość, z jaką pierścień laktonowy ulega otwarciu pod wpływem alkaliów.

Niniejsza część obejmuje między innymi:

(a)Kumarynę (1,2-benzopiron). Jest to lakton kwasu ortokumarynowego. Krystalizuje w postaci białych płatków. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym, w medycynie oraz do aromatyzacji masła, oleju rycynowego, leków itp. Kumaryna jest również inhibitorem kiełkowania roślin.

(b)Metylokumaryny. Mają postać zbliżoną do kumaryny i również są stosowane w przemyśle perfumeryjnym.

(c)Etylokumaryny.

(d)Dikumarol (dikumarynę). Substancja krystaliczna. Stosowana w chirurgii jako antykoagulant krwi.

(e)7-Hydroksykumarynę (umbeliferon). Ma ona postać białych kryształów. Pochłania promieniowanie ultrafioletowe, dlatego jest stosowana w kremach i emulsjach do opalania.

(f)Dihydroksykumaryny (eskuletinę i dafnetinę). Mają one postać kryształów rozpuszczalnych w gorącej wodzie.

Glikozydy dihydroksykumaryn (eskulina i dafnina) są objęte pozycją 2938.

(g)Nonalakton. Ma postać bezbarwnej lub żółtawej cieczy. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym.

(h)             Undekalakton. Ma podobny wygląd i te same zastosowania, co nonalakton.

(ij)Butyrolakton (lakton kwasu hydroksymasłowego). Bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu. Rozpuszczalny w wodzie. Jest półproduktem w syntezie organicznej i rozpuszczalnikiem żywic syntetycznych. Stosowany do produkcji środków do usuwania plam z farb i w przemyśle naftowym.

(k)Propionolakton. Ciecz rozpuszczalna w wodzie. Stosowany jest jako środek dezynfekujący, sterylizujący i bakteriobójczy.

(l)Glukuronolakton (lakton kwasu glukuronowego). Ma postać białych kryształów, bardzo dobrze rozpuszczalnych w wodzie. Stosowany jest w medycynie i jako stymulator wzrostu.

(m)D-Glukonolakton (-lakton kwasu glukonowego). Ma postać rozpuszczalnych kryształów. Stosowany jako środek zakwaszający w artykułach żywnościowych.

(n)Pantolakton. Ma postać rozpuszczalnych kryształów. Używany jest do oczyszczania kwasu pantotenowego.

(o)Santoninę. Jest to wewnętrzny ester kwasu santonowego, ekstrahowanego z santoniki - suszonych, nierozwiniętych pąków kwiatów Artemisia cina. Ma postać bezwonnych, bezbarwnych kryształów. Bardzo skuteczny środek przeciw pasożytom przewodu pokarmowego.

(p)             Fenoloftaleinę. Otrzymywana przez kondensacje bezwodnika ftalowego z fenolem, ma postać bezbarwnego lub żółtawo-białego bezwonnego krystalicznego proszku, rozpuszczalnego w etanolu. Reaguje z alkaliami, dając wiśniowo-czerwone zabarwienie, znikające po zakwaszeniu roztworu. Stosowana jest jako odczynnik chemiczny i jako środek przeczyszczający.

Grupa ta obejmuje jodofenoloftaleinę - żółty proszek, również stosowany jako środek przeczyszczający.

Niniejsza pozycja nie obejmuje, jednakże:

(i)Pochodnych sodowych tetrahalogenków ftaleiny (pozycja 2918).

(ii)Fluoresceiny (rezorcyno-ftaleiny) (pozycja 3204).

(q)Tymoloftaleinę. Ma postać białych kryształów; używana również jako odczynnik analityczny i w medycynie.

(r)Kwas izoaskorbinowy. Ma postać ziarnistych kryształów.

Należy jednak podkreślić, że niniejsza pozycja wyłącza kwas askorbinowy (pozycja 2936).

(s)Kwas dehydrooctowy. Ma postać bezbarwnych kryształów, nierozpuszczalnych w wodzie.

(t)Ambretolid. Bezbarwna ciecz o zapachu piżma. Stosowany w przemyśle perfumeryjnym.

(u)Diketen. Jest to bezbarwna, niehigroskopijna ciecz.

(v)3,6-Dimetylo-1,4-dioksano-2,5-dion.

(C)Pozostałe związki heterocykliczne, tylko z atomem (-ami) tlenu.

Niniejsza część obejmuje między innymi:

(1)Benzofuran (kumaron). Występuje w olejach lekkich, otrzymywanych w procesie destylacji smoły węglowej. Ma postać bezbarwnej cieczy, używanej do produkcji tworzyw sztucznych (żywice kumaronowe) itp.

(2)1,3-Dioksolan.

(3)1,4-Dioksan (ditlenek dietylenu), stosowany jako rozpuszczalnik.

(4)1,3-Dioksan.

(5)Safrol. Otrzymywany z olejku sasafrasowego. Ma postać bezbarwnej cieczy, żółknącej pod wpływem powietrza. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym oraz jako prekursor metylenodioksyamfetaminy i metylenodioksymetamfetaminy (patrz wykaz prekursorów na końcu działu 29).

(6)             Izosafrol. Otrzymywany z safrolu. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym oraz jako prekursor metylenodioksyamfetaminy i metylenodioksymetamfetaminy (patrz wykaz prekursorów na końcu działu 29).

(7)             Tetrahydrokannabinole.

(8)Piperonal (aldehyd piperonylowy lub heliotropina) (CH2O2C6H3CHO). Ma postać białych kryształów lub płatków o zapachu heliotropu. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym, do aromatyzowania likierów oraz jako prekursor metylenodioksyamfetaminy i metylenodioksymetamfetaminy (patrz wykaz prekursorów na końcu działu 29.).

(9)Kwas piperonylowy.

(10)1-(1,3-Benzodioksol-5-ilo)propan-2-on. (3,4-metylenodioksyfenyloaceton). Ma postać kryształów o barwie białej do żółtawej. Stosowany jest jako prekursor metylenodioksyamfetaminy i metylenodioksymetamfetaminy (patrz wykaz prekursorów na końcu działu 29).

Dibromofluoresceinę wodorortęci należy klasyfikować do pozycji 2852.

***

Niektóre substancje z niniejszej pozycji, uważane za środki odurzające lub substancje psychotropowe, objęte kontrolą międzynarodową, są umieszczone w wykazie znajdującym się na końcu działu 29.

Niniejsza pozycja nie obejmuje:

(a)Nadtlenków ketonów (pozycja 2909).

(b)Epoksydów z pierścieniem trójczłonowym (pozycja 2910).

(c)Cyklicznych polimerów aldehydów (pozycja 2912) lub tioaldehydów (pozycja 2930).

(d)Bezwodników wielozasadowych kwasów karboksylowych i cyklicznych estry polihydroksylowych alkoholi lub fenoli z wielozasadowymi kwasami (pozycja 2917).

Noty wyjaśniające do podpozycji

Podpozycja 2932 29

Laktony, zawierające w tym samym pierścieniu dodatkowy heteroatom, inny niż atom tlenu grupy laktonowej (np. dilakton), nie powinny być klasyfikowane do podpozycji obejmujących laktony. W takich wypadkach, w celu dokonania klasyfikacji należy uwzględnić ów dodatkowy heteroatom. Tak więc, np. kwas anhydrometylenocytrynowy powinien być klasyfikowany do podpozycji 2932 99, a nie do pozycji 2932 29.

Jeżeli grupa estrowa jest częścią dwóch lub więcej pierścieni, a jeden z nich nie zawiera dodatkowego heteroatomu (innego niż atom tlenu grupy laktonowej), to daną cząsteczkę należy uważać za lakton.

Aby laktony mogły być klasyfikowane do podpozycji 2932 29, muszą mieć różne grupy laktonowe przedzielone co najmniej jednym atomem węgla na każdym końcu. Jednakże niniejsza podpozycja nie obejmuje tych produktów, w których atomy węgla oddzielające i sąsiadujące z grupami laktonowymi tworzą grupy: okso (karbonylową) (>C=O), iminową (>C=NH) lub tiokso (>C=S).

 


 


2933-Związki heterocykliczne tylko z heteroatomem(-ami) azotu (+).

-Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień pirazolowy (nawet uwodorniony):

2933 11- -Fenazon (antypiryna) i jego pochodne

2933 19- -Pozostałe

-Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień imidazolowy (nawet uwodorniony):

2933 21- -Hydantoina i jej pochodne

2933 29- -Pozostałe

-Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień pirydynowy (nawet uwodorniony):

2933 31- -Pirydyna i jej sole

2933 32- -Piperydyna i jej sole

2933 33- -Alfentanyl (INN), anilerydyna (INN), bezytramid (INN), bromazepam (INN), difenoksyna (INN), difenoksylat (INN), dipipanon (INN), fentanyl (INN), ketobemidon (INN), metylfenidat (INN), pentazocyna (INN), petydyna (INN), półprodukt A petydyny (INN), fencyclidyna (INN) (PCP), fenoperydyna (INN), pipradrol (INN), pirytramid (INN), propiram (INN) i trimeperydyna (INN); ich sole

2933 39- -Pozostałe

-Związki zawierające w strukturze układ pierścieniowy chinolinowy lub izochinolinowy (nawet uwodorniony), nieskondensowany dalej:

2933 41- -Leworfanol (INN) i jego sole

2933 49- -Pozostałe

-Związki zawierające w strukturze pierścień pirymidynowy (nawet uwodorniony) lub pierścień piperazynowy:

2933 52- -Malonylomocznik (kwas barbiturowy) i jego sole

2933 53- -Allobarbital (INN), amobarbital (INN), barbital (INN), butalbital (INN), butobarbital, cyklobarbital (INN), metylfenobarbital (INN), pentobarbital (INN), fenobarbital (INN), sekbutabarbital (INN), sekobarbital (INN) i winylbital (INN); ich sole

2933 54- -Pozostałe pochodne malonylomocznika (kwasu barbiturowego); ich sole

2933 55- -Loprazolam (INN), meklokwalon (INN), metakwalon (INN) i zipeprol (INN); ich sole

2933 59- -Pozostałe

-Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień triazyny (nawet uwodorniony):

2933 61- -Melamina

2933 69- -Pozostałe

-Laktamy:

2933 71- -6-Heksanolaktam (epsilon-kaprolaktam)

2933 72- -Klobazam (INN) i metyprylon (INN)

2933 79- -Pozostałe laktamy

-Pozostałe:

2933 91- -Alprazolam (INN), kamazepam (INN), chlordiazepoksyd (INN), klonazepam (INN), klorazepan, delorazepam (INN), diazepam (INN), estazolam (INN), loflazepan etylu (INN), fludiazepam (INN), flunitrazepam (INN), flurazepam (INN), halazepam (INN), lorazepam (INN), lormetazepam (INN), mazindol (INN), medazepam (INN), midazolam (INN), nimetazepam (INN), nitrazepam (INN), nordazepam (INN), oxazepam (INN), pinazepam (INN), prazepam (INN), pyrowaleron (INN), temazepam (INN), tetrazepam (INN) i triazolam (INN); ich sole:

2933 92- -Azynofost-metylowy (ISO)

2933 99- -Pozostałe

Związkami heterocyklicznymi, objętymi niniejszą pozycją, są:

(A)Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień pirazolowy (nawet uwodorniony).

Niniejsza część obejmuje, między innymi:

(1)Fenazon (antypiryna, dimetylofenylopirazolon). Ma postać krystalicznego proszku lub płatków, bezbarwnych i pozbawionych zapachu. Stosowany w medycynie jako środek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy.

(2)Aminofenazon (4-dimetyloamino-2,3-dimetylo-1-fenylo-5-pirazolon) (amidopiryna, dimetyloaminoanalgezyna) i jego sole. Ma postać bezbarwnych kryształów w kształcie liścia. Wykazuje silniejsze właściwości przeciwgorączkowe i przeciwbólowe niż analgezyna.

(3)1-Fenylo-3-pirazolidon.

(B)Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień imidazolowy (nawet uwodorniony).

Niniejsza część obejmuje, między innymi:

(1)Hydantoinę i jej podstawione pochodne (np. nitrohydantoinę, metylohydantoinę i fenylohydantoinę). Otrzymuje się ją w wyniku kondensacji kwasu glikolowego z mocznikiem.

(2)Lizydynę. Ma postać higroskopijnych białych kryształów. Stosowana w medycynie oraz jako rozpuszczalnik kwasu moczowego.

(C)Związki zawierające w strukturze pierścień pirydynowy (nawet uwodorniony).

Niniejsza część obejmuje, między innymi:

(1)Pirydynę. Występuje ona w smole węglowej, oleju kostnym itp. Jest cieczą bezbarwną lub jasnożółtą o silnym, nieprzyjemnym zapachu. Stosowana jest w syntezie organicznej, w przemyśle gumowym, do barwienia i drukowania tkanin, jako środek skażający alkohol, w medycynie itp.

Do celów klasyfikacji do niniejszej pozycji, pirydyna musi mieć czystość 95% masy lub większą. Pirydyna o mniejszej czystości jest wyłączona (pozycja 2707).

(2)Pochodne pirydyny obejmują między innymi:

(a)Metylopirydynę (pikolinę), 5-etylo-2-metylopirydynę (5-etylo-2-pikolinę) oraz 2-winylopirydynę.

Do celów klasyfikacji do niniejszej pozycji, pochodne te muszą mieć czystość 90% masy lub większą (w przypadku metylopirydyny należy uwzględnić łącznie wszystkie izomery). Pochodne o niższej czystości są wyłączone (pozycja 2707).

(b)Kwasy pirydynokarboksylowe.

Obejmują one kwas pirydyno-g-karboksylowy (kwas izonikotynowy). Ma postać bezbarwnych kryształów. Powstaje w wyniku utleniania g-pikoliny lub w drodze syntezy. Jego hydrazyd jest stosowany w leczeniu gruźlicy.

Jednakże kwas pirydyno-b-karboksylowy, znany jako kwas nikotynowy, jest wyłączony (pozycja 2936).

(c)Amid dietylowy kwasu pirydyno-b-karboksylowego. Jest to oleista ciecz, niemal bezbarwna. Stosowany w medycynie do stymulacji krążenia krwi i oddychania.

(d)Heksanikotynian mezo-inozytolu.

(3)Pochodne piperydyny obejmują:

(a)Kwas 1-metylo-4-fenylopiperydynokarboksylowy.

(b)Ester etylowy kwasu 1-metylo-3-fenylopiperydyno-3-karboksylo-wego.

(c)Ester etylowy kwasu 1-metylo-4-fenylopiperydyno-4-karboksylo-wego (petydyna).

(d)Ketobemidon (INN) (1-[4-(m-hydroksyfenylo)-1-metylo-4-pipery-dylo]propan-1-on).

(D)Związki zawierające układ pierścieni chinolinowy lub izochinolinowy (nawet uwodorniony), nieskondensowany dalej.

Chinolina, izochinolina i ich pochodne, układy dwupierścieniowe składające się z pierścienia benzenowego skondensowanego z pierścieniem pirydynowym. Chinolina i izochinolina występują w smole węglowej, lecz również mogą być otrzymywane syntetycznie. Są to bezbarwne ciecze, silnie załamujące światło, o charakterystycznym, nieprzyjemnym i przenikliwym zapachu. Stosowane są w syntezie organicznej (np. barwników, leków).

Pochodne te obejmują, między innymi:

(1)Metylochinolinę.

(2)Izobutylochinolinę.

(3)Izopropylochinolinę.

(4)Tetrahydrometylochinolinę.

(5)3-, 4-, 5-, 6-, 7- i 8-Hydroksychinolinę i jej sole. Powstają one w wyniku wprowadzenia grupy hydroksylowej do jednego z pierścieni cząsteczki chinoliny.

Grupa ta obejmuje kompleksowe związki metali z 8-hydroksychinoliną.

(6)Kwas fenylochinolinokarboksylowy (kwas fenylocynchonowy). Ma postać bezbarwnych igieł lub żółtawo-białego proszku. Środek przeciwko dnie i gośćcowi.

(7)Oktawerynę (INN) (6,7-dimetoksy-1-(3,4,5-trietoksyfenylo)izochinolinę).

(8)N-Metylomorfinan.

(9)3-Hydroksy-N-metylomorfinan.

(E)Związki zawierające w strukturze pierścień pirymidynowy (nawet uwodorniony) lub pierścień piperazynowy.

Niniejsza część obejmuje między innymi:

(1)Malonylomocznik (kwas barbiturowy) i jego pochodne. Pochodne barbiturowe są ważną grupą związków pirymidynowych. Tworzą one rozpuszczalne w wodzie sole sodowe. Zarówno alkilowe pochodne barbiturowe, jak i ich sole są stosowane w medycynie jako środki nasenne i uspokajające. Reprezentatywne związki z tej grupy to: barbital (INN) (dietylomalonylomocznik), fenobarbital (INN) (etylofenylomalonylomocznik), amobarbital (INN) (etyloizoamylomalony-lomocznik), secobarbital (INN) (allilu1-metylobutylomalonylomocznik) i cyklobarbital (INN) (kwas 5-cyklohekso-1-enylo-5-etylobarbiturowy).

(2)Sól sodową tiopentonu (sól sodową pentiobarbitalu), cykliczny tioureid. Ma ona postać żółtawo-białego, rozpuszczalnego w wodzie higroskopijnego proszku o nieprzyjemnym zapachu. Jest stosowana w medycynie jako środek znieczulający.

(3)Piperazynę (dietylenodiaminę) Jest to krystaliczna biała masa, higroskopijna, o swoistym zapachu. Jest stosowana w medycynie jako środek przeciw podagrze (dnie).

(4)2,5-Dimetylopiperazynę. Jest to bezbarwna, oleista ciecz lub pasta, stosowana jako rozpuszczalnik kwasu moczowego.

(F)Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień triazyny (nawet uwodorniony).

Niniejsza część obejmuje między innymi:

(1)Melaminę (triaminotriazynę). Ma ona postać białych, błyszczących kryształów. Jest stosowana do produkcji tworzyw sztucznych.

(2)Trimetylenotrinitoaminę (heksogen). Jest to materiał wybuchowy, mający postać krystalicznego, białego proszku, wrażliwy na wstrząsy.

(3)Kwas cyjanurowy (formy ketonową i enolową).

(4)Metenaminę (INN) (heksametylenotetraaminę), jej sole i pochodne. Ma ona postać regularnie ukształtowanych białych kryształów, bardzo dobrze rozpuszczalnych w wodzie. Stosowana jest w medycynie jako rozpuszczalnik kwasu moczowego (środek odkażający drogi moczowe), w produkcji żywic syntetycznych, jako przyspieszacz wulkanizacji kauczuku, jako środek przeciw fermentacji itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje pastylek i tabletek metenaminy (INN) do zastosowań medycznych (pozycja 3004) i metenaminy dostarczanej w postaci (np. tabletek, pałeczek lub podobnych postaci), do stosowania jako paliwo (pozycja 3606).

(G)Laktamy.

Związki te można uważać za wewnętrzne amidy, analogiczne do laktonów. Otrzymywane są z aminokwasów przez eliminację wody. Cząsteczki laktamów mogą zawierać w pierścieniu jedną lub więcej grup amidowych. Odpowiednio do liczby obecnych grup amidowych są one nazywane mono-, di-, trilaktamami itp.

Niniejsza pozycja obejmuje również laktymy, które są enolowymi tautomerami laktamów (będącymi ich ketonowymi izomerami).

Niniejsza część obejmuje między innymi:

(1)6-Heksanolaktam (e-kaprolaktam). Ma on postać białych, rozpuszczalnych w wodzie kryształów. Wydziela opary o ostrym zapachu. Stosowany jest do produkcji tworzyw sztucznych i sztucznych włókien.

(2)Izatynę (laktam kwasu izatynowego). Ma ona postać żółtawo-brązowych kryształów. Stosowana jest do produkcji barwników i w medycynie.

(3)2-Hydroksychinolinę (karbostyryl), laktam kwasu o-aminocynamonowego.

(4)3,3-Di(p-acetoksyfenylo)oksindol (diacetylodihydroksydifenyloizatynę). Ma ona postać białego krystalicznego proszku, nierozpuszczalnego w wodzie. Stosowana jest jako środek przeczyszczający.

(5)1-Winylo-2-pirolidon. Żółtawy krystaliczny proszek o przyjemnym zapachu. Stosowany jest do produkcji poliwinylopirolidonu (klasyfikowanego do działu 39.) oraz w medycynie.

(6)Primidon (INN) (5-etylo-5-fenyloperhydropirymidyno-4,6-dion). Ma postać białych, rozpuszczalnych w wodzie kryształów.

(7)1,5,9-Triazacyklododekano-2,6,10-trion.

Niniejsza pozycja nie obejmuje betainy (trimetyloglicyny, trimetyloglikokolu), wewnątrzcząsteczkowej czwartorzędowej soli amoniowej (pozycja 2923).

(H)Pozostałe związki heterocykliczne, zawierające jedynie heteroatom(y) azotu.

Niniejsza część obejmuje między innymi:

(1)Karbazol i jego pochodne. Powstaje on w wyniku skondensowania dwóch pierścieni benzenowych z pierścieniem pirolowym. Występuje w ciężkich frakcjach olejów otrzymywanych ze smoły węglowej; jest również otrzymywany syntetycznie. Ma postać błyszczących krystalicznych płatków. Stosowany do produkcji barwników i tworzyw sztucznych.

(2)Akrydynę i jej pochodne. Akrydyna powstaje w wyniku skondensowania dwóch pierścieni benzenowych z pierścieniem pirydyny. W małych ilościach występuje w smole węglowej, ale może być również otrzymywana syntetycznie. Stosowana jest do produkcji barwników i niektórych leków.

Niniejsza pozycja obejmuje następujące pochodne akrydyny (inne niż te, które wchodzą w skład barwników):

(a)Proflawinę (wodorosiarczan (VI) 3,6-diaminoakrydyniowy), mającą postać czerwonawobrązowego krystalicznego proszku.

(b)Mleczan 2,5-diamino-7-etoksyakrydyny, mający postać żółtego proszku.

Obie pochodne mają właściwości dezynfekujące i bakteriobójcze.

(3)Indol. Występuje w smole węglowej, lecz zazwyczaj jest otrzymywany syntetycznie. Ma postać drobnych, krystalicznych listków, bezbarwnych lub bardzo jasnożółtych, pod wpływem światła lub powietrza zmieniających barwę na czerwoną. Zanieczyszczony - ma wyraźny odór fekalii, lecz w stanie czystym ma silny zapach kwiatowy. Stosowany jest w produkcji syntetycznych perfum i w medycynie.

(4)b-Metyloindol (skatol). Krystalizuje w postaci bezbarwnych płatków, zanieczyszczony ma odór fekalii.

(5)Merkaptobenzimidazol.

(6)Ftalhydrazyd (hydrazyd kwasu ftalowego).

(7)Etylenoiminę (azyrydynę) i jej N-podstawione pochodne.

(8)Porfiryny (pochodne porfiny).

(9)Azynofos-metylowy (ISO) (O,O-Dimetylo S-[(4-okso-1,2,3-benzotriazyno-3(4H)-ilo)metylo]ditiofosforan (V)) (C10H12N3O3PS2).

Jednakże porfiryna (alkaloid) klasyfikowana jest do pozycji 2939.

***

Niektóre substancje, objęte niniejszą pozycją, uważane za środki odurzające lub substancje psychotropowe podlegające międzynarodowej kontroli, ujęte są w wykazie podanym na końcu działu 29.

Niniejsza pozycja nie obejmuje imidów kwasów wielozasadowych.

°°°

Noty wyjaśniające do podpozycji

Podpozycje 2933 11, 2933 21 i 2933 54

Fenazon (podpozycja 2933 11), hydantoina (pozycja 2933 21) oraz kwas barbiturowy (podpozycja 2933 52) są produktami charakteryzowanymi przez swą heterocykliczną strukturę. Pochodne tych produktów, klasyfikowane do odpowiednich podpozycji powinny również mieć zachowaną strukturę związku macierzystego. Zatem, w porównaniu ze związkami macierzystymi, pochodne te generalnie:

(a)mają niezmodyfikowane grupy funkcyjne (np. grupy okso-);

(b)zachowują ilość i położenie wiązań podwójnych;

(c)zachowują podstawniki (np. w przypadku fenazonu grupę fenolową i dwie grupy metylowe); oraz

(d)mają dodatkowe podstawniki jedynie atomów wodoru (np. atom wodoru w pierścieniu pirymidynowym kwasu barbiturowego podstawiony grupą alkilową).

Jednakże sole otrzymane z formy enolowej związku macierzystego należy uważać za pochodne formy ketonowej

Podpozycja 2933 79

Laktamy, zawierające w tym samym pierścieniu dodatkowy heteroatom, inny niż atom azotu grupy laktamowej (np. dilaktamy), nie powinny być klasyfikowane do podpozycji obejmującej laktamy. W takich wypadkach w celu dokonania klasyfikacji należy uwzględnić ów dodatkowy heteroatom. Tak więc np. oksazepam (INN) powinien być klasyfikowany do podpozycji 2933 91, a nie do pozycji 2933 79.

Jeżeli grupa amidowa jest częścią dwóch lub więcej pierścieni, a jeden z nich nie zawiera dodatkowego heteroatomu (innego niż atom azotu grupy laktamowej), to daną cząsteczkę należy uważać za laktam.

Laktamy muszą mieć różne grupy laktamowe, przedzielone co najmniej jednym atomem węgla na każdym końcu, aby mogły być zaklasyfikowane do podpozycji 2933 79. Niniejsza podpozycja nie obejmuje jednak produktów, w których atomy węgla oddzielające i sąsiadujące z grupami laktamowymi tworzą grupę karbonylową (okso) (=C=O), grupę iminową (=C=NH), bądź grupę tiokso (=C=S). Zatem, np. kwas barbiturowy jest wyłączony z podpozycji 2933 79 (podpozycja 2933 52).

 


 


2934-Kwasy nukleinowe i ich sole, nawet niezdefiniowane chemicznie; pozostałe związki heterocykliczne.

2934 10-Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień tiazolowy (nawet uwodorniony)

2934 20-Związki zawierające w strukturze benzotiazolowy układ pierścieniowy (nawet uwodorniony), nieskondensowany dalej

2934 30-Związki zawierające w strukturze fenotiazynowy układ pierścieniowy (nawet uwodorniony), nieskondensowany dalej

-Pozostałe:

2934 91- -Aminoreks (INN), brotizolam (INN), klotiazepam (INN), kloksazolam (INN), dekstromoramid (INN), haloksazolam (INN), ketazolam (INN), mezokarb (INN), oksazolam (INN), pemolina (INN), fendymetrazyna (INN), fenmetrazyna (INN) i sufentanil (INN); ich sole

2934 99- -Pozostałe

Niniejsza pozycja obejmuje kwasy nukleinowe i ich sole. Są to złożone związki, które, połączone z białkami, tworzą nukleoproteiny występujące w jądrach komórek zwierzęcych i roślinnych. Związki te są połączeniami kwasów fosforowych z cukrami i zasadami pirymidynowymi lub purynowymi. Na ogół mają postać białych proszków, rozpuszczalnych w wodzie.

Kwasy, lub znacznie częściej ich sole (np. zarodki krystalizacji sodu lub miedzi), są stosowane jako środki wzmacniające i stymulujące układ nerwowy oraz jako rozpuszczalniki kwasu moczowego.

Do związków heterocyklicznych, objętych niniejszą pozycją, należą:

(A)Związki zawierające w strukturze nieskondensowany pierścień tiazolowy (nawet uwodorniony).

Określenie „tiazol” obejmuje zarówno 1,3-tiazol, jak i 1,2-tiazol (izotiazol).

(B)Związki zawierające benzotiazolowy układ pierścieniowy (nawet uwodorniony), dalej nieskondensowany.

Określenie „benzotiazol” obejmuje zarówno 1,3-benzotiazol, jak i 1,2-benzotiazol (benzizotiazol).

Niniejsza część obejmuje między innymi:

(1)Merkaptobenzotiazol. Ma on postać drobnego białożółtawego proszku. Stosowany jest jako przyspieszacz w przemyśle gumowym.

(2)Disiarczek dibenzotiazolilu. Stosowany jako przyspieszacz w przemyśle gumowym.

(3)Ipsapiron (INN) (1,1-ditlenek 2-[4-(4-pirymidyno-2-ilopiperazyno-1-ilo)butylo]1,2-benzotiazol-3(2H)-onu). Stosowany jako środek przeciwlękowy.

(4)Dehydrotio-p-toluidyna (4-(6-metylo-1,3-benzotiazol-2-ilo)anilina).

(C)Związki zawierające układ pierścieniowy fenotiazyny (nawet uwodorniony), dalej nieskondensowany.

Niniejsza część obejmuje między innymi:

Fenotiazynę (tiodifenyloaminę). Ma ona postać żółtawych płatków lub zielono-szarego proszku. Stosowana jest do produkcji barwników itp.

(D)Pozostałe związki heterocykliczne.

Niniejsza część obejmuje między innymi:

(1)Sultony. Mogą być uważane za wewnętrzne estry kwasów hydroksysulfonowych. Obejmują one sulfonoftaleiny, np.:

(a)Czerwień fenolową (fenolosulfonoftaleinę). Stosowana w medycynie i jako wskaźnik w analizie chemicznej.

(b)Błękit tymolowy (tymolosulfonoftaleinę). Stosowany jako odczynnik.

(c)1,3-Propanosulton.

(2)Sultamy. Mogą być uważane za wewnętrzne amidy kwasów aminosulfonowych. Obejmują one kwas naftosultamo 2,4-disulfonowy, otrzymywany z kwasu peri, stosowanego do produkcji kwasu SS (kwasu 8-amino-1-naftolo-5,7-disulfonowego lub kwasu 1-amino-8-naftolo-2,4-disulfonowego).

(3)Tiofen. Występuje w smole z węgla kamiennego lub brunatnego; otrzymywany również syntetycznie. Jest to ruchliwa, bezbarwna ciecz o zapachu zbliżonym do zapachu benzyny.

(4)Furazolidon (INN) (3-(5-nitrofurfurylidenoamino)oksazolidyn-2-on).

(5)Kwas adenozynotri- lub pirofosforowy.

(6)Chlorowodorek 3-metylo-6,7-metylenodioksy-1-(3,4-metylenodioksybenzylo)izochinoliny.

(7)3-Metylo-6,7-metylenodioksy-1-(3,4-metylenodioksyfenylo)izochinolinę.

Niniejsza pozycja nie obejmuje zarodków krystalizacji rtęci odpowiadających opisowi w pozycji 2852 oraz cyklicznych polimery tioaldehydów (pozycja 2930).

 

***

Niektóre substancje, objęte niniejszą pozycją, uważane za środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlegające międzynarodowej kontroli, są ujęte w wykazie podanym na końcu działu 29.

 


 


2935-Sulfonamidy.

2935 10-N-metyloperfluorooktanosulfonoamid

2935 20-N-etyloperfluorooktanosulfonoamid

2935 30-N-etylo-N-(2-hydroksyrtylo) perfluorooktanosulfonoamid

2935 40-N-(2-hydroksyrtylo)-N-metyloperfluorooktanosulfonoamid

2935 50-Pozostałe perfluorooktanosulfonoamidy

2935 90-Pozostałe

Sulfonamidy mają wzór ogólny (R1SO2NR2R3) gdzie R1 jest rodnikiem organicznym o zmiennej złożoności, posiadającym atom węgla bezpośrednio przyłączony do grupy SO2, i R2 oraz R3 są albo: wodorem, innym atomem lub rodnikiem nieorganicznym, albo rodnikiem organicznym, o zmiennej złożoności (zawierającym podwójne wiązania lub pierścienie). Wiele tych związków jest stosowanych w medycynie jako skuteczne środki bakteriobójcze. Są to między innymi:

(1)N-Alkiloperfluorooktanosulfonoamidy.* Przykładami są N-metyloperfluorooktanosulfonoamid lub N-etylo-N-(2-hydroksyetylo) perfluorooktanosulfonoamid. Te produkty chemiczne rozkładają się do postaci perfluorooktanosulfonianu (PFOS) (patrz również pozycje 2904, 2922, 2923, 3808 i 3824).

(2)o-Toluenosulfonamid.

(3)Kwas o-sulfamoilobenzoesowy.

(4)p-Sulfamoilobenzyloamina.

(5)p-Aminobenzenosulfonamid (H2NC6H4SO2NH2) (sulfanilamid).

(6)p-Aminobenzenosulfonacetamid.

(7)Cytrynian sildenafilu.

(8)Sulfapirydyna (INN) lub p-aminobenzenosulfonamidopirydyna.

(9)Sulfadiazyna (INN) lub p-aminobenzenosulfonamidopirymidyna.

(10)Sulfamerazyna (INN) lub p-aminobenzenosulfonamidometylopirymidyna.

(11)Sulfatiomocznik (INN) lub p-aminobenzenosulfonamidotiomocznik.

(12)Sulfatiazol (INN) lub p-aminobenzenosulfonamidotiazol.

(13)Chlorowane sulfonamidy, nawet atomem chloru związanym bezpośrednio z atomem azotu (np. sulfonochloramidy lub N-chlorosulfonamidy znane jako „chloraminy”; „chlorotiazyd” lub 1,1-ditlenek 6-chloro-7-sulfamoilobenzo-1,2,4-tiadiazyny; 1,1-ditlenek 6-chloro-3,4-dihydro-7-sulfamoilobenzo-1,2,4-tiadiazyny).

Pozycja ta nie obejmuje związków, w których wszystkie wiązania S-N jednej lub więcej grup sulfonamidowych stanowią część pierścienia. Są to inne heterocykliczne związki (sultamy) objęte pozycją 2934.

__________


 


PODDZIAŁ XI

PROWITAMINY, WITAMINY I HORMONY

UWAGI OGÓLNE

Niniejszy poddział obejmuje substancje aktywne, tworzące grupę związków o dość złożonej budowie chemicznej, mające istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania i harmonijnego rozwoju organizmów zwierzęcych i roślinnych.

Mają one głównie działanie fizjologiczne i są stosowane w medycynie lub w przemyśle z uwagi na ich swoiste cechy charakterystyczne.

Dla potrzeb niniejszego poddziału określenie „pochodne” odnosi się do związków chemicznych, które mogą być otrzymane ze związku wyjściowego (objętego daną pozycją), a który zachowuje istotne cechy charakterystyczne związku macierzystego, łącznie z jego podstawową strukturą chemiczną.

2936-Prowitaminy i witaminy, naturalne i syntetyczne (włącznie z naturalnymi koncentratami), ich pochodne stosowane głównie jako witaminy, oraz miszaniny wymienionych substancji, nawet w dowolnym rozpuszczalniku (+).

-Witaminy i ich pochodne, niezmieszane:

2936 21- -Witaminy A i ich pochodne

2936 22- -Witamina B1 i jej pochodne

2936 23- -Witaminy B2 i jej pochodne

2936 24- -D- lub DL- kwas pantotenowy (witamina B3 lub witamina B5) i jego pochodne

2936 25- -Witamina B6 i jej pochodne

2936 26- -Witamina B12 i jej pochodne

2936 27- -Witamina C i jej pochodne

2936 28- -Witamina E i jej pochodne

2936 29- -Pozostałe witaminy i ich pochodne

2936 90-Pozostałe, włącznie z naturalnymi koncentratami

Witaminy są substancjami aktywnymi, zazwyczaj o złożonej budowie chemicznej, które są otrzymywane ze źródeł zewnętrznych i mają istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmów ludzi i zwierząt. Ludzki organizm nie potrafi syntetyzować witamin i dlatego muszą one być mu dostarczane ze źródeł zewnętrznych w postaci gotowej lub niemal gotowej (prowitaminy). Witaminy działają skutecznie we względnie małych ilościach i mogą być uważane za egzogenne biokatalizatory, których brak lub niedobór powoduje zaburzenia metaboliczne lub „choroby powodowane ich niedoborem”.

Niniejsza pozycja obejmuje:

(a)Prowitaminy i witaminy zarówno naturalne, jak i otrzymane syntetycznie oraz ich pochodne stosowane głównie jako witaminy.

(b)Koncentraty witamin naturalnych (np. witaminy A lub witaminy D). Są to wzbogacone postacie tych witamin. Koncentraty mogą być stosowane jako takie (np. dodawane do pasz zwierzęcych) lub mogą być poddawane obróbce w celu wyodrębnienia witamin.

(c)Mieszaniny witamin, prowitamin lub koncentratów, takich jak np. naturalnych koncentratów witaminy A i D w różnych proporcjach, do których są dodawane następnie dodatkowe ilości witaminy A lub D.

(d)Produkty opisane powyżej, rozcieńczone jakimkolwiek rozpuszczalnikiem (np. oleinianem etylu, 1,2-propanodiolem, etanodiolem, olejami roślinnymi).

Produkty objęte niniejszą pozycją mogą być stabilizowane dla celów konserwacji lub transportu:

-przez dodanie środków przeciwutleniających,

-przez dodanie środków przeciwzbrylających (np. węglowodanów),

-przez powleczenie odpowiednią substancją (np. żelatyną, woskami lub tłuszczami) nawet nieuplastycznioną, lub

-przez adsorpcję na odpowiedniej substancji (np. kwasie krzemowym),

pod warunkiem że dodane ilości lub obróbka w żadnym wypadku nie wykraczają poza minimum niezbędne do celów konserwacji lub transportu, oraz że ów dodatek lub obróbka nie zmieniają podstawowego charakteru produktu, tylko czynią go bardziej odpowiednim do specyficznych zastosowań, niż do użytku ogólnego.

Wykaz produktów, które w rozumieniu pozycji 2936 należy klasyfikować

jako prowitaminy lub witaminy

Niniejszy wykaz nie jest wyczerpujący w żadnej z poniższych grup. Wymienione produkty są jedynie przykładami.

(A) PROWITAMINY

Prowitaminy D.

(1)Nienapromieniowany ergosterol lub prowitamina D2. Ergosterol występuje w sporyszu kłosów żyta, w drożdżach piwnych, w grzybach i innych pleśniach. Substancja ta nie ma działania witaminy. Ma postać białych płatków, żółknących pod wpływem powietrza. Nierozpuszczalna w wodzie, za to rozpuszczalna w alkoholu i benzenie.

(2)Nienapromieniowany 7-dehydrocholesterol lub prowitamina D3. Występuje w skórze zwierząt. Ekstrahowany jest z tłuszczów łojowych lub z produktów ubocznych w produkcji lecytyny. Ma postać płytek nierozpuszczalnych w wodzie, lecz rozpuszczalnych w rozpuszczalnikach organicznych.

(3)Nienapromieniowany 22,23-dihydroergosterol lub prowitamina D4.

(4)Nienapromieniowany 7-dehydro-b-sitosterol lub prowitamina D5.

(5)Nienapromieniowany octan ergosterylu.

(6)Nienapromieniowany octan 7-dehydrocholesterylu.

(7)Nienapromieniowany octan 22,23-dihydroergosterylu.

(B) WITAMINY A ORAZ ICH POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witaminy A (witaminy wzrostu lub zapobiegające kurzej ślepocie) są istotne dla normalnego rozwoju organizmu, zwłaszcza skóry, kości i siatkówki. Pomagają utrzymać normalną odporność tkanek nabłonka na zakażenia i są niezbędne w procesach reprodukcji i laktacji. Są rozpuszczalne w lipidach, z reguły nierozpuszczalne w wodzie.

(1)Witamina A1 w postaci alkoholu (akseroftol, retinol (INN)).

Witamina A1 w postaci aldehydu (retinen-1, retinal).

Witamina A1 w postaci kwasu (tretinoina (INN), kwas retinowy).

Witamina A1 w postaci alkoholu lub estrów kwasów tłuszczowych występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego (ryby morskie, produkty mleczne, jaja). Ekstrahuje się ją przede wszystkim ze świeżego oleju z rybiej wątroby, lecz także może być otrzymywana syntetycznie. Ma postać żółtego ciała stałego, które w temperaturze pokojowej może być olejem, lecz w niższej temperaturze tworzy żółte kryształy. Ponieważ pod wpływem powietrza ulega rozkładowi, często jest stabilizowana przez dodanie inhibitorów utleniania.

(2)Witamina A2 w postaci alkoholu (3-dehydroakseroftol, 3-dehydroretinol).

Witamina A2 w postaci aldehydu (retinen-2, 3-dehydroretinal).

Witamina A2 nie jest tak rozpowszechniona w przyrodzie, jak witamina A1. Ekstrahuje się ją z ryb słodkowodnych. Alkohol ten nie krystalizuje, natomiast aldehyd występuje w postaci pomarańczowych kryształów.

(3)Octan, palmitynian i inne estry kwasów tłuszczowych witaminy A. Produkty te są otrzymywane z syntetycznej witaminy A; wszystkie są wrażliwe na utlenianie. Octan jest żółtym proszkiem, zaś palmitynian żółtą cieczą, która w stanie czystym może krystalizować.

(C) WITAMINA B1 ORAZ JEJ POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witamina B1 zapobiega zapaleniu nerwów i odgrywa istotną rolę w zapobieganiu chorobie beri-beri. Odgrywa ważną rolę w metabolizmie węglowodanów. Stosuje się ją w terapii zapaleń wielonerwowych, zaburzeń trawienia i w celu utrzymania dobrego apetytu. Jest rozpuszczalna w wodzie i mało odporna na działanie wysokiej temperatury.

(1)Witamina B1 (tiamina (INN), aneuryna). Występuje w większości tkanek zwierzęcych i roślinnych (np. plewy ziarna zbożowego, drożdże piwne, wieprzowina, wątroba, produkty mleczne, jaja itp.). Na ogół jest otrzymywana syntetycznie. Ma postać białego, krystalicznego proszku odpornego na działanie powietrza.

(2)Chlorowodorek tiaminy. Ma postać białego, krystalicznego proszku. Jest substancją higroskopijną, o małej trwałości.

(3)Monoazotan tiaminy. Ma postać białego, dość trwałego, krystalicznego proszku.

(4)Sól 1,5-tiaminy (sól 1,5-aneuryny, naftaleno-1,5-disulfonian aneuryny).

(5)Chlorowodorek salicylanu tiaminy (chlorowodorek salicylanu aneuryny).

(6)Bromowodorek salicylanu tiaminy (bromowodorek salicylanu aneuryny).

(7)Jodotiamina.

(8)Chlorowodorek jodotiaminy.

(9)Jodowodorek jodotiaminy.

(10)Ortofosforowy ester witaminy B1 lub ortofosforan tiaminy oraz mono- i dichlorowodorek oraz monofosforan tego estru.

(11)Ester nikotynowy witaminy B1.

(D) WITAMINA B2 ORAZ JEJ POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witamina B2 jest witamina odżywczą i wzrostową. Odgrywa ważną rolę biologiczną jako czynnik niezbędny w metabolizmie węglowodanów. Jest rozpuszczalna w wodzie i odporna na działanie wysokiej temperatury.

(1)Witamina B2 (ryboflawina (INN), laktoflawina). Występuje łącznie z witaminą B1 w wielu produktach żywnościowych i innych. Może być ekstrahowana z pozostałości destylacyjnych i fermentacyjnych oraz z wątroby wołowej, lecz na ogół jest otrzymywana syntetycznie. Ma postać pomarańczowych kryształów, dość wrażliwych na działanie światła.

(2)Ester 5'-ortofosforowy ryboflawiny lub 5'-ortofosforan ryboflawiny i jego sole: sodowa i dietanoloaminowa. Produkty te są łatwiej rozpuszczalne w wodzie niż ryboflawina.

(3)(Hydroksymetylo)ryboflawina lub metyloloryboflawina.

(E) KWAS D- LUB DL-PANTOTENOWY (ZNANY RÓWNIEŻ

JAKO WITAMINA B3 LUB B5) I JEGO POCHODNE, STOSOWANE

GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Związki te odgrywają pewną rolę w zapobieganiu siwieniu włosów, w rozwoju skóry oraz w metabolizmie tłuszczów i węglowodanów. Są ważne dla prawidłowego funkcjonowania gruczołów i wątroby, a także układu pokarmowego i oddechowego. Rozpuszczalne w wodzie.

(1)Kwas D- lub DL-pantotenowy [N-(a,g-dihydroksy-b,b-dimetylobutyrylo)-b-alanina]. Witamina ta, znana jako witamina B3 lub B5, występuje we wszystkich komórkach i tkankach (np. w wątrobie i nerkach ssaków, w owocni ryżu, w drożdżach piwnych, mleku, surowej melasie itp.). Na ogół otrzymywana jest syntetycznie. Ma postać żółtego, lepkiego oleju. Trudno rozpuszczalna w wodzie i większości rozpuszczalników organicznych.

(2)D- lub DL-pantotenian sodowy.

(3)D- lub DL-pantotenian wapniowy. Ma postać białego proszku, rozpuszczalnego w wodzie. Jest to najbardziej rozpowszechniona postać witaminy B3.

(4)Alkohol pantotenylowy lub pantotenol (D- lub DL-). [a,g-dihydroksy-N-3-hydroksypropylo-b,b-dimetylobutyramid]. Jest to lepka ciecz, rozpuszczalna w wodzie.

(5)Eter etylowy D-pantotenolu (D-a,g-dihydroksy-N-3-etoksypropylo-b,b-dimetylobutyramid). Lepka ciecz, rozpuszczalna w wodzie i łatwo rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych.

(F) WITAMINA B6 ORAZ JEJ POCHODNE, STOSOWANE GŁÓWNIE

JAKO WITAMINY

Witamina B6 chroni przed chorobami skóry. Odgrywa pewną rolę w układzie nerwowym, żywieniu oraz w metabolizmie aminokwasów, białek i tłuszczów. Stosowana jest do łagodzenia nudności występujących w okresie ciąży lub w stanach pooperacyjnych. Rozpuszczalna w wodzie i dość wrażliwa na światło.

(1)Pirydoksyna (INN) lub adermina (pirydoksol) (3-hydroksy-4,5-bis(hydroksymetylo)-2-metylopirydyna).

Pirydoksal (4-formylo-3-hydroksy-5-hydroksymetylo-2-metylopirydyna).

Pirydoksamina (4-aminometylo-3-hydroksy-5-hydroksymetylo-2-metylopirydyna).

Te trzy postaci witaminy B6 występują w drożdżach piwnych, trzcinie cukrowej, plewach ziaren zbóż, otrębach ryżowych, olejku z kiełków pszenicy, oleju lnianym oraz w wątrobie, mięsie i tłuszczu ssaków i ryb. Witamina B6 jest niemal wyłącznie otrzymywana syntetycznie.

(2)Chlorowodorek pirydoksyny.

Ortofosforan pirydoksyny.

Tripalmitynian pirydoksyny (ester tripalmitynowy pirydoksyny).

Chlorowodorek pirydoksalu.

Dichlorowodorek pirydoksaminy.

Fosforan pirydoksaminy.

Są to zwykłe formy witaminy B6. Ma ona postać bezbarwnych kryształów lub płatków.

(3)Ester ortofosforowy pirydoksyny i jego sól sodowa.

Ester ortofosforowy pirydoksalu i jego sól sodowa.

Ester ortofosforowy pirydoksaminy i jego sól sodowa.

(G) WITAMINA B9 ORAZ JEJ POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witamina B9 jest niezbędna do rozwoju komórek krwi i skuteczna w leczeniu anemii złośliwej. Występuje w szpinaku i roślinach zielonych, w drożdżach piwnych oraz w wątrobie zwierząt, lecz na ogół otrzymywana jest syntetycznie.

(1)Witamina B9 (kwas foliowy (INN) lub kwas pteroiloglutaminowy) oraz jej sole: sodowa i wapniowa.

(2)Kwas folinowy (INNM) (kwas 5-formylo-5,6,7,8-tetrahydropteroiloglutaminowy).

(H) WITAMINA B12 (CYJANOKOBALAMINA (INN))

ORAZ INNE KOBALAMINY [HYDROKSOKOBALAMINA (INN),

METYLOKOBALAMINA, AZOTYNOKOBALAMINA,

SIARCZYNOKOBALAMINA ITP.] I ICH POCHODNE

Witamina B12 jest skuteczniejsza w leczeniu anemii złośliwej niż witamina B9. Ma ona dużą masę cząsteczkową i zawiera atom kobaltu. Występuje w różnych formach w wątrobie i mięsie ssaków i ryb, w jajach i mleku. Otrzymuje się ją ze zużytej brzeczki antybiotykowej, melasy z buraka cukrowego, serwatki itp. Ma postać ciemnoczerwonych kryształów, rozpuszczalnych w wodzie.

(IJ) WITAMINA C ORAZ JEJ POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witamina C jest środkiem zapobiegającym szkorbutowi i zwiększa odporność na infekcje. Jest rozpuszczalna w wodzie.

(1)Witamina C (kwas L- lub DL-askorbinowy (INN)) - kwas askorbinowy występuje w wielu produktach spożywczych pochodzenia roślinnego (owoce, zielone jarzyny, ziemniaki itp.) bądź zwierzęcego (wątroba, śledziona, nadnercza, mózg, mleko itp.). Można ją otrzymać przez ekstrakcję soku cytrynowego, papryki zielonej i czerwonej, zielonych liści anyżu oraz z pozostałości po obróbce włókien agawy. Obecnie jest otrzymywana niemal wyłącznie syntetycznie. Ma ona postać białego, krystalicznego proszku, dość trwałego wobec suchego powietrza. Jest silnym środkiem redukującym.

(2)Askorbinian sodowy.

(3)Askorbinian wapniowy i askorbinian magnezowy.

(4)L-askorbinocynchonian strontowy (L-askorbo-2-fenylochinolino-4-karboksylan strontowy).

(5)Askorbinian sarkozyny.

(6)Askorbinian L-argininy.

(7)Palmitynian askorbylu. Jest to forma witaminy C rozpuszczalna w lipidach, stosowana również jako emulgator i antyutleniacz tłuszczów i olejów.

(8)Podfosforynoaskorbinian wapniowy.

(9)Askorboglutaminian sodowy.

(10)Askorboglutaminian wapniowy.

(K) WITAMINY D ORAZ ICH POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witaminy z grupy D mają działanie przeciwkrzywiczne. W organizmie regulują gospodarkę fosforem i wapniem i uczestniczą w rozwoju zębów i kości. Są rozpuszczalne w tłuszczach. Otrzymuje się je w wyniku aktywacji lub napromieniowania różnych prowitamin D, które są sterolami i pochodnymi steroli normalnie wytwarzanych i przetwarzanych przez organizm.

(1)Witamina D2 i jej pochodne o zbliżonej aktywności.

(a)Witamina D2 lub aktywowany lub napromieniowany ergosterol (kalciferol, ergokalciferol). Ma ona postać białego krystalicznego proszku, żółknącego pod wpływem powietrza, światła lub ciepła. Jest nierozpuszczalna w wodzie, natomiast rozpuszczalna w tłuszczach. Występuje w ziarnie kakaowym i rybiej wątrobie. Na ogół jest otrzymywana przez aktywację lub napromieniowanie prowitaminy D2.

(b)Octan i inne estry kwasów tłuszczowych witaminy D2.

(2)Witamina D3 i jej pochodne o zbliżonej aktywności.

(a)Witamina D3 lub aktywowany lub napromieniowany 7-dehydrocholesterol (cholekalciferol). Ma postać białego krystalicznego proszku. Pod wpływem powietrza ulega powolnemu rozkładowi. Jest nierozpuszczalna w wodzie, zaś rozpuszczalna w tłuszczach. Może być ekstrahowana z oleju rybiego lub oleju z rybiej wątroby, lecz na ogół jest otrzymywana przez aktywację lub napromieniowanie prowitaminy D3. Wykazuje większą aktywność niż witamina D2.

(b)Aktywowany lub napromieniowany octan 7-dehydrocholesterylu i inne estry kwasów tłuszczowych witaminy D3.

(c)Związek addycyjny: witamina D3-cholesterol.

(3)Witamina D4 lub aktywowany lub napromieniowany 22,23-dihydroergosterol. Ma postać białych płatków. Jej biologiczna aktywność jest mniejsza niż witaminy D2.

(4)Witamina D5 lub aktywowany lub napromieniowany 7-dehydro-b-sitosterol.

(L) WITAMINA E ORAZ JEJ POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witamina E jest stosowana przeciwko bezpłodności i odgrywa ważną rolę w układach nerwowym i mięśniowym. Rozpuszczalna w tłuszczach.

(1)Witamina E lub (D- lub DL-) a-tokoferol; b- i g-tokoferol. Tokoferol występuje w rozmaitych produktach roślinnych i zwierzęcych (np. nasiona kakao i bawełny, oleje roślinne, liście warzyw strączkowych, liście sałaty, lucerna, produkty mleczne). Jest ona ekstrahowana głównie z oleju z kiełków pszenicy. Racemiczne izomery otrzymywane są syntetycznie. Witamina E ma postać bezbarwnego oleju, nierozpuszczalnego w wodzie, lecz rozpuszczalnego w alkoholu, benzenie i tłuszczach. Odporna na działanie wysokiej temperatury, i pod warunkiem, że nie jest wystawiania na działanie światła i tlenu. Jej przeciwutleniające właściwości sprawiają, że znajduje ona zastosowanie jako inhibitor dla tłuszczów i produktów spożywczych.

(2)Octan a-tokoferylu i wodorobursztynian a-tokoferylu; bursztynian a-tokoferylopoli(oksyetylenu) znany również jako bursztynian a-tokoferyloglikolu polietylenowego.

(3)Disodowy fosforan a-tokoferylu.

(4)Diaminooctan tokoferylu.

(M) WITAMINA H ORAZ JEJ POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witamina H jest niezbędna do wzrostu niektórych mikroorganizmów. Jest niezbędna dla zdrowia skóry, mięśni i układu nerwowego. Rozpuszczalna w wodzie i odporna na działanie wysokiej temperatury.

(1)Witamina H lub biotyna. Występuje w żółtku jaj, w nerkach i wątrobie, w mleku, drożdżach piwnych, melasie itp. Otrzymywana jest syntetycznie.

(2)Ester metylowy biotyny.

(N) WITAMINY K ORAZ ICH POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witaminy K są czynnikami przeciwkrwotocznymi. Powodują przyspieszenie koagulacji krwi dzięki utrzymywaniu zawartości protrombiny i zwiększeniu oporu kapilarnego.

(1)Witamina K1

(a)Fitomenadion (INN), fillochinon, fitonadion lub 3-fitylomenadion (2-metylo-3-fitylo-1,4-naftochinon). Jest ekstrahowana z wysuszonej lucerny. Występuje także w liściach orzecha i kasztanowca, kiełkach owsa i jęczmienia, kapuście, kalafiorze, szpinaku, pomidorach, oleju roślinnym itp. Otrzymywana jest również syntetycznie. Ma postać żółtego oleju, rozpuszczalnego w tłuszczach. Odporna na działanie ciepła, lecz nieodporna na działanie światła słonecznego.

(b)Tlenek (epoksyd) witaminy K1 (2,3-tlenek 2-metylo-3-fitylo-1,4-naftochinonu lub 2-metylo-3-fitylo-2,3-epoksy-2,3-dihydro-1,4-naftochinon).

(c)Dihydrofillochinon (3-dihydrofitylo-2-metylo-1,4-naftochinon).

(2)Witamina K2 lub farnochinon (3-difarnezylo-2-metylo-1,4-naftochinon). Ekstrahowana jest z mączki otrzymywanej z zepsutych sardynek. Wykazuje mniejszą aktywność niż witamina K1. Są to żółte kryształy bardzo wrażliwe na działanie światła.

(O) WITAMINA PP ORAZ JEJ POCHODNE

STOSOWANE GŁÓWNIE JAKO WITAMINY

Witamina PP zapobiega pelagrze, odgrywa istotną rolę w procesie wzrostu, utlenianiu, oddychaniu komórkowym i metabolizmie białek i węglowodanów.

(1)Kwas nikotynowy (INN) (kwas pirydyno-b-karboksylowy, niacyna). Występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego (np. wątroba, nerki, świeże mięso ssaków i niektórych gatunków ryb) oraz roślinnego (drożdże piwne, kiełki zbożowe, owocnie itp.). Otrzymywany syntetycznie. Ma postać bezbarwnych kryształów, rozpuszczalnych w alkoholu i tłuszczach. Jest względnie trwały w wysokich temperaturach i odporny na utlenianie.

(2)Nikotynian sodowy.

(3)Nikotynian wapniowy.

(4)Nikotynamid (INN) amid kwasu nikotynowego, niacynamid). Pochodzenie, właściwości i zastosowanie są takie same jak kwasu nikotynowego. Otrzymywany jest syntetycznie. Rozpuszczalny w wodzie i trwały w wysokich temperaturach.

(5)Chlorowodorek nikotynamidu.

(6)Nikotynomorfolid.

WYŁĄCZENIA

Niniejsza pozycja wyłącza:

(1)Produkty wymienione poniżej, które mimo iż niekiedy nazywane są witaminami, nie mają aktywności biologicznej witamin lub mają właściwości witamin, o znaczeniu drugorzędnym w stosunku do ich innych zastosowań:

(a)mezoinozytol, myoinozytol, i-inozytol lub mezoinozyt (pozycja 2906), używany w wypadkach zaburzeń pokarmowych i wątrobowych (w szczególności w postaci heksafosforanu wapniowego lub magnezowego).

(b)Witaminę H1: kwas p-aminobenzoesowy (pozycja 2922), powodujący wzrost i neutralizujący antybakteriostatyczne działanie niektórych sulfonamidów.

(c)Cholinę lub bilineurynę (pozycja 2923), która stabilizuje metabolizm tłuszczów.

(d)Witaminę B4: adeninę lub 6-aminopurynę (pozycja 2933), stosowaną w polekowych przypadkach hematologicznych oraz w terapii nowotworów.

(e)Witaminę C2 lub P: cytrynę, hesperydynę, rutozyd (rutynę), eskulinę (pozycja 2938), stosowaną jako środek zapobiegający krwotokom i rozwijający opór kapilarny.

(f)Witaminę F: kwas linolowy ( a- i b-), kwas linolenowy, kwas arachidonowy (pozycja 3823) stosowany w leczeniu zapalenia skóry oraz schorzeń wątroby.

(2)Syntetyczne substytuty witamin:

(a)Witaminę K3: menadion, menafton, metylonafton lub 2-metylo-1,4naftochinon; sól sodową pochodnej wodorosiarczynowej 2-metylo-1,4-naftochinonu (pozycja 2914); menadiol lub 1,4-dihydroksy-2-metylonaftalen (pozycja 2907).

(b)Witaminę K6: 1,4-diamino-2-metylonaftalen (pozycja 2921).

(c)Witaminę K5: chlorowodorek 4-amino-2-metylo-1-naftolu (pozycja 2922).

(d)Cysteinę, substytut witaminy B (pozycja 2930).

(e)Ftiokol: 2-hydroksy-3-metylo-1,4-naftochinon, substytut witaminy K (pozycja 2941).

(3)Sterole inne niż ergosterol: cholesterol, sitosterol, stigmasterol i sterole otrzymywane podczas wytwarzania witaminy D2 (tachysterol, lumisterol, toksysterol, suprasterol) (pozycja 2906).

(4)Leki objęte pozycją 3003 lub 3004.

(5)Ksantofil, karotenoid pochodzenia naturalnego (pozycja 3203).

(6)Prowitaminy A (a-, b- i g-karoteny i kryptoksantynę) z uwagi na ich zastosowanie jako substancji barwiących (pozycja 3203 lub 3204).

°°°

Noty wyjaśniające do podpozycji

Podpozycje 2936 90

Podpozycja ta obejmuje między innymi mieszaniny dwóch lub większej liczby pochodnych witamin. W związku z tym, na przykład mieszanina eteru etylowego D-pantotenolu i dekspantenolu, otrzymana w reakcji syntezy chemicznej, tj. w wyniku reakcji D-pantolaktonu, amino-3-propanolu-1 oraz 3-etoksypropyloaminy w określonym stosunku, powinna być klasyfikowana do podpozycji 2936 90 jako „Pozostałe”, a nie jako niezmieszane pochodne D- lub DL-kwasu pantotenowego (podpozycja 2936 24).

 


 


2937-Hormony, prostaglandyny, tromboksany i leukotrieny, naturalne lub syntetyczne; ich pochodne i analogi strukturalne, włącznie z polipeptydami o zmodyfikowanym łańcuchu, stosowane głównie jako hormony. (+)

-Hormony polipeptydowe, hormony proteinowe i hormony glikoproteinowe, ich pochodne i analogi strukturalne:

2937 11- -Somatotropina, jej pochodne i analogi strukturalne

2937 12- -Insulina i jej sole

2937 19- -Pozostałe

-Hormony sterydowe, ich pochodne i analogi strukturalne:

2937 21- -Kortyzon, hydrokortyzon, prednizon (dehydrokortyzon) i prednizolon (dehydrohydrokortyzon)

2937 22- -Fluorowcowane pochodne hormonów kory nadnerczy

2937 23- -Estrogeny i progestogeny

2937 29- -Pozostałe

2937 50-Prostaglandyny, tromboksany i leukotrieny, ich pochodne i analogi strukturalne

2937 90-Pozostałe

Pozycja ta obejmuje:

(I)Hormony naturalne, będące aktywnymi substancjami wytwarzanymi w żywych tkankach ludzkich lub zwierzęcych, których bardzo małe ilości mogą hamować lub stymulować funkcjonowanie poszczególnych narządów poprzez bezpośrednie oddziaływanie lub kontrolę syntezy lub wydzielania drugorzędnych lub trzeciorzędnych hormonalnych systemów. Główną definiującą cechą hormonów jest ich łączenie się ze stereo-specyficznym receptorem molekularnym dla wywołania reakcji dokrewnych. Wydzielanie tych substancji, zwykle przez gruczoły endokryniczne, regulowane jest przez system współczulny i przywspółczulny. Hormony przenoszone są przez krew, limfę lub inne płyny obecne w organizmie. Mogą one także powstawać w gruczołach, które są wewnątrz- i zewnątrz wydzielnicze lub w różnych tkankach komórkowych. Dla reakcji hormonalnej nie jest potrzebny transport hormonów we krwi. Reakcje pojawiają się po uwolnieniu hormonów do płynów śródmiąższowych wraz z łączeniem się z receptorami w pobliskich komórkach (kontrola około wydzielnicza) lub z receptorami na komórkach, które uwolniły hormon (kontrola autowydzielnicza).

(II)Naturalne prostaglandyny, tromboksany i leukotrieny, związki wydzielane przez organizm, które zachowują się jak miejscowo działające hormony. Prostaglandyny są grupą hormonów lub substancji hormonopodobnych, które są syntetyzowane przez tkanki, w których działają (lub działają w miejscowym środowisku komórkowym) poprzez łączenie się ze specyficznymi receptorami komórkowymi i działają jako ważne modulatory aktywności komórkowej w wielu tkankach. Te trzy pokrewne rodziny chemiczne (pochodne kwasu arachidonowego) mają „działanie podobne do hormonów”.

(III)Naturalne hormony, prostaglandyny, tromboksany i leukotryny reprodukowane w drodze syntezy (łącznie z procesami biotechnologicznymi), to jest mające tę samą strukturę chemiczną co substancje naturalne.

(IV)Pochodne hormonów naturalnych lub reprodukowanych syntetycznie, prostaglandyny, tromboksany i leukotrieny, takie jak sole, fluorowcowane pochodne, acetale cykliczne, estry, itp. włącznie z pochodnymi mieszanymi (np. estry fluorowcowanych pochodnych) pod warunkiem, że są one używane głównie jako hormony.

(V)Analogi hormonów, prostoglandyn, tromboksanów i leukotrienów. Termin „analogi” odnosi się do chemikaliów mających bliski strukturalny związek z macierzystym związkiem, jednakże których nie uważa się za pochodne. Obejmują one związki, które strukturalnie przypominają związki naturalne, lecz miały jeden lub więcej atomów w strukturze zastąpionych innymi atomami.

(a)             Analogi hormonów polipeptydowych utworzone są przez dodanie, wydzielenie, zastąpienie lub zamianę pewnych aminokwasów w naturalnym łańcuchu polipeptydowym. Somatrem (INN), analog hormonu wzrostu, somatotropiny, jest wynikiem dodania końcowego (granicznego) aminokwasu do naturalnej cząsteczki somatotropiny. Ornipressin (INN), analog naturalnej argipresiny (INN) i lypresiny (INN) jest rezultatem zastąpienia środkowego aminokwasu w cząsteczce argipresiny lub lypresiny. Syntetyczne gandoliberiny, buserelin (INN), nafarelin (INN), fertirelin (INN), leuprorelin (INN) i lutrelin, analogi gonadorelinu (INN) są rezultatem zastąpienia określonych aminokwasów w polipeptydowym łańcuchu naturalnego gonadorelinu. Giraktyda (INN), analog kortykotropiny (INN) ma tę samą strukturę co pierwsze 18 aminokwasów naturalnej kortykotropiny, przy zastąpionym pierwszym aminokwasie. Metreleptin (INN), analog leptyny jest rekombinantem pochodnej metionylowej ludzkiej leptyny. Saralasin (INN), który zawiera trzy różne aminokwasy w porównaniu z cząsteczką angiotensyny II, należy uważać za strukturalny analog angiotensyny II, chociaż z antagonistycznymi rezultatami (pierwszy jest czynnikiem podciśnieniowym, a drugi czynnikiem nadciśnieniowym).

(b)             Analogi hormonów sterydowych muszą mieć strukturę gonanową, którą można zmienić przez zmniejszenie lub rozszerzenie pierścienia lub przez zastąpienie niektórych atomów w pierścieniu innymi (heteroatomami). Domoprednat (INN) i oksandrolon (INN) są dwoma przykładami tego rodzaju analogów. Rodzina analogów i pochodnych, która zachowuje podstawową strukturę opisanego gonanu, zawiera dużą liczbę substancji stosowanych jako inhibitory i antagoniści (antyhormony) hormonów. Przykładami są cyproteron (INN) - antyandrogen, danazol (INN) - antygonadropina, epostan (INN), który hamuje produkcję progesteronu.

(c)              Analogi prostaglandyn, tromboksanów i leukotrienów mogą być utworzone poprzez zastąpienie atomów w łańcuchu lub utworzenie bądź likwidację pierścieni. W tiluproście (INN), analogu prostaglandyny, atomu tlenu i węgla zastąpione zostały atomami azotu i siarki i jeden pierścień jest zamknięty.

(VI)Naturalne mieszaniny hormonów lub ich pochodnych lub sterydów, które uważa się, że posiadają efekt hormonalny (np. naturalna mieszanka hormonów kortykosteroidu lub sprzężonych estrogenów). Celowe mieszanki lub preparaty są wyłączone (zwykle pozycja 3003 lub 3004).

Czynniki uwalniające hormony (czynniki pobudzające hormony), inhibitory hormonów, antagoniści hormonów (antyhormony) są również objęte tą pozycją (patrz uwaga 8. do niniejszego działu). Pozycja ta obejmuje także pochodne i analogi strukturalne hormonów, pod warunkiem, że ich bazą są hormony naturalne lub reprodukowane w drodze syntezy oraz, że działają one poprzez mechanizmy podobne do mechanizmów hormonów.

Poniżej podajemy wykaz produktów objętych tą pozycją, podanych według struktury chemicznej. Wykaz nie jest wyczerpany.

o

o   o

Wykaz produktów, które należy klasyfikować jako produkty objęte pozycją 2937([*])

(A) HORMONY POLIPEPTYDOWE, HORMONY PROTEINOWE I HORMONY GLIKOPROTEIDOWE, ICH POCHODNE

I ANALOGI STRUKTURALNE

Ta część obejmuje, między innymi:

(1)             Somatrotropinę, jej pochodne i strukturalne analogi. Somatotropina (hormon wzrostu, GH STH (hormon somatotroficzny)). Rozpuszczalna w wodzie proteina, która przyspiesza wzrost tkanek i bierze udział w regulowaniu innymi fazami metabolizmu proteinowego. Wydzielana jest przez komórki somatotroficzne przedniego płata przysadki. Wydzielanie regulowane jest przez czynnik uwalniający (hormon wzrostu - hormon podwzgórzowy) oraz przez czynnik hamujący, somatostatynę. Ludzki hormon wzrostu (hGH) jest pojedynczym łańcuchem polipetydowym 191 aminokwasów wytworzonych prawie wyłącznie w drodze rekombinacyjnej technologii DNA. Ta część obejmuje również pochodne i analogi, takie jak: somatrem (INN) (hGH metionylu), hGH acetylowany, hGH desamidu oraz somenopor (INN) i antagonistów, np. pegvisomant (INN).

(2)             Insulina i jej sole. Insulina jest polipeptydem zawierającym 51 grup aminokwasów i produkowana jest w trzustce w wysepkach Langerhans´a wielu zwierząt. Insulinę ludzką można otrzymać w drodze ekstrakcji z trzustki, modyfikacja insuliny bydlęcej lub świńskiej lub biotechnologicznych procesów wykorzystujących bakterie lub drożdże do produkcji rekombinowanej insuliny ludzkiej. Insulina jest czynnikiem wspomagającym komórkowy wychwyt krążącej glukozy i innych substancji odżywczych, jak również ich magazynowania w postaci glikogen i tłuszczu. Czysta insulina jest białym, niehigroskopijnym, bezpostaciowym proszkiem lub błyszczącymi kryształkami; rozpuszczalna w wodzie. Stosowana klinicznie przy leczeniu cukrzycy. Sole insuliny obejmują wodorochlorek insuliny.

(3)             Kortykotropina (INN) (ACTH hormon adrenokortykotropiczny), adrenokortykotropina). Polipeptyd rozpuszczalny w wodzie. Pobudza zwiększoną produkcję sterydów korowo-nadnerczowych. Giraktyda (INN) jest odpowiednikiem kortykotropiny.

(4)             Hormon laktogeniczny (LTH, galaktyn, hormon galaktogenowy, hormon luteotropowy, mammotropina, prolaktyna). Polipeptyd, który może być krystalizowany. Aktywuje wydzielanie mleka i wpływa na czynność corpus luteum.

(5)             Tyrotropina (INN) (hormon tyreotropowy, TSH hormon dotarczycowy). Glykoproteina, która ingeruje w czynność gruczołu tarczycy we krwi i usuwanie jodu. Ma wpływ na wzrost i czynność.

(6)             Hormon folikulotropowy (FSH). Glykoproteina rozpuszczalna w wodzie. Aktywuje czynności seksualne.

(7)             Hormon luteinizujący (LH, ICSH (hormon stymulujący komórki śródmiąższowe), luteinostymulina). Glykoproteina, rozpuszczalna w wodzie Stymuluje funkcje seksualne poprzez stymulowanie wydzielania sterydów, owulację i rozwój komórek śródmiąższowych.

(8)             Gonadotropina kosmówkowa (INN) (HCG (gonadotropina komórkowa ludzka)). Powstaje w łożysku; jest glykoproteiną ekstrahowaną z moczu kobiet w ciąży. Białe kryształki, stosunkowo niestałe w roztworze wodnym. Stymulują dojrzałość.

(9)             Gonadotriopina serum (INN) (końska gonadotropina kosmówkowa (eCG). Jest glikoproteidem stymulującym pracę gruczołów produkowanym w łożysku i endometrium ciężarnych klaczy. Pierwotnie zwana serum gonadotropina ciężarnych klaczy.

(10)        Oksytocina (INN) (α-hypofamina). Polipeptyd, rozpuszczalny w wodzie wywołuje skurcze macicy i wydzielanie mleka z sutków. Pozycja ta obejmuje również analogi: karbetocina (INN), demoksytocina (INN) itd.

(11)        Wazopresyny: argipresyna (INN) i lypresyna (INN), ich pochodne i strukturalne analogi. Wazopresyny są polipeptydami, które podnoszą ciśnienie krwi i powodują wzrost zatrzymania wody w nerkach. Pozycja ta obejmuje również analogi polipetydowe, takie jak: terlipresyna (INN), demopresina (INN) itd.

(12)        Kalcytonina (INN) (TCA kalcytonina). Hipokalcemiczny i hipofosforowy polipetyd.

(13)        Glukagon (INN) (HGF (czynnik hyperglikemiczno- glikogenolityczny) Polipeptyd, który ma właściwości podwyższające stężenie glukozy we krwi.

(14)        Tyroliberin (TRF TRH). Ten polipeptyd stymuluje wydzielanie tyrotropiny.

(15)        Gonadorelina (INN) (gonadoliberyn, hormon uwalniający gonadotropinę. LRF GnRH). Ten polipeptyd pobudza wydzielanie hormonu folikulotropowego i luteinotropowego w przysadce. Objęte są także analogi polipeptydów: buserilinę (INN) goserilinę (INN), fertirelinę (INN) sermerelinę (INN) itp.

(16)        Somatostatyna (INN) SS, SRIH, SRIF). Ten polipeptyd hamuje uwalnianie hormonu wzrostu i TSH z przysadki i ma działanie neurotroficzne.

(17)        Hormon przedsionkowy natriuretyczny (ANH, ANF) hormon polipeptydowy wydzielany z przedsionków serca. Gdy przedsionek serca jest rozciągnięty przez zwiększoną ilość krwi, pobudzone jest wydzielanie ANH. ANH z kolei podnosi wydalanie sól i wody i zmniejsza ciśnienie krwi.

(18)        Endotelin, hormon polipeptydowy wydzielany przez komórki sródbłonkowe w całym układzie naczyniowym. Chociaż endotelin uwalniany jest do krążenia krwi działa miejscowo w sposób około wydzielniczy w celu zaciśnięcia przyległych mięśnia gładkiego naczyniowego oraz zwiększenia ciśnienia krwi.

(19)        Inhibin i aktiwin, hormony w tkankach gonadowych.

(20)        Leptyna, hormon polipeptydowy wytwarzany w tkance tłuszczowej, uważany jest za oddziałujący na receptory w mózgu w celu regulacji masy ciała i poziomu tkanki tłuszczowej. Niniejsza pozycja obejmuje również metreleptin (INN), rekombinant metionylo-pochodnej leptyny, który wykazuje podobną aktywność, i który uważany jest za analog leptyny

(B)                      HORMONY STERYDOWE; ICH POCHODNE I ANALOGI STRUKTURALNE

(1)Hormony kortykosterydowe, wydzielane w strefie korowej gruczołów nadnerczowych, odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu metabolizmu ciała. Znane są także jako hormony kory nadnerczy i dzielą się na dwie grupy w zależności od ich czynności fizjologicznej: (i) glukokortykoidy, które regulują metabolizm białka i węglowodanów oraz (ii) mineralokortykoidy, które powodują zatrzymanie sodu i wody przez organizm i przyspieszają wydalanie potasu. Właściwości mineralokortykoidów są stosowane w leczeniu niedoborów nerek i chorobie Addisona. Obejmują one następujące hormony kortykoidów, pochodnych i analogów:

(a)             Kortizon (INN). Glukokortykoid, który reguluje metabolizm białka i węglowodanów oraz wykazuje antyzapalne działanie miejscowe.

(b)             Hydrokortizon (INN) (kortizol). Glukokortykoid, o działaniu podobnych do skutków kortizonu.

(c)              Prednison (INN) (dehydrokortizon) Glukokortykoid. Pochodny kortizonu.

(d)             Prednisolon (INN) (dehydrohydrokortizon). Glukokortykoid, Pochodny hydrokortizonu.

(e)             Aldosteron (INN) mineralokortykoid.

(f)               Kortodokson (INN).

Niektóre pochodne są modyfikowane po to, by zmniejszyć efekt przeciwzapalnego działania hormonu kory nadnercza. Są to głównie pochodne kortizonu (INN) hydrokortizonu (INN), predniosonu (INN) i prednisolonu (INN), które stosowane są jako środki przeciwzapalne i antyreumatyczne.

(2)Fluorowcowane pochodne hormonów kortykosterydowych, to steroidy, w których atom wodoru zwykle na 6- lub 9- miejscu w pierścieniu gonanowym zastąpiony jest atomem chloru lub fluoru (np. deksametazon (INN) oraz, które w dużym stopniu podnoszą glukokortykoidowy i przeciwzapalny skutek kortykoidów, z których pochodzą. Te pochodne są często dalej modyfikowane i sprzedawane w postaci estrów, acetonidów (np. acetonid fluocinolonu (INN) itp.).

(3)Estrogeny i progestogeny. Są to dwie główne grupy hormonów płciowych wydzielanych przez męskie i żeńskie narządy płciowe. Można je również uzyskać w drodze syntezy. Hormony te zwane są również progestynami (hormonami ciałka żółtego) i gestogenami.

Estrogeny są żeńskimi hormonami płciowymi wytwarzanymi przez jajniki, jądra, nadnercza, łożysko, i inne tkanki produkujące sterydy. Charakteryzują się zdolnością do spowodowania rui u ssaków płci żeńskiej. Estrogeny odpowiedzialne są za rozwój cech żeńskich i są stosowane w leczeniu menopauzy lub do przygotowywania leków antykoncepcyjnych. Obejmują następujące estrogeny, pochodne i analogi:

(a)             Estron (INN). Główny estrogen ludzki.

(b)             Estradiol (INN). Ważny estrogen naturalny.

(c)              Estriol (INN). Estrogen naturalny.

(d)             Etynyl estradiolu (INN). Ważny estrogen syntetyczny, który jest aktywny po podaniu doustnym i stosowany jako główny składnik estrogeniczny w kombinacji doustnych środków antykoncepcyjnych.

(e)             Mestranol (INN). Eterowa pochodna estradiolu etynylu. Stosowany jako doustny środek antykoncepcyjny.

Progestogeny są klasą sterydów nazwanych z powodu efektów ich oddziaływania sprzyjających ciąży, które są istotne dla zainicjowania i kontynuacji ciąży. Te żeńskie hormony płciowe przygotowują macicę do ciąży i jej utrzymania. Wiele progesteronów stosuje się jako składniki leków antykoncepcyjnych, ponieważ hamują owulację. Obejmują one:

(a)             Progesteron (INN). Progestin o pierwszorzędnym znaczeniu u ludzi oraz produkt pośredni w biosyntezie estrogenów, androgenów i kortykosterydów. Produkowany jest przez corpus luteum po uwolnieniu jajeczka oraz w nadnerczu, łożysku i jądrach.

(b)             Pregnandiol. Naturalnie występujący progestin o znacznie mniejszej aktywności biologicznej niż progesteron.

(4)Inne hormony sterydowe.

Androgeny są główną grupą hormonów płciowych nieujętych powyżej, które produkowane są głównie przez jądra i w mniejszym stopniu przez jajniki, nadnercza i łożysko. Androgeny odpowiedzialne są za rozwój cech męskich. Androgeny wpływają na metabolizm tzn. wykazują działanie anaboliczne. Testosteron (INN) jest jednym z najważniejszych androgenów.

Ta część obejmuje również sterydy syntetyczne, stosowane w celu spowalniania hormonów lub przeciwdziałania efektom działania hormonów takie jak: antyestrogeny, antyandrogeny i antyprogestogeny (antyprogestyny, antyestageny) Antyprogestyny steroidalne są antagonistami progestynu, który znalazł wiele zastosowań w leczeniu niektórych chorób. Wśród przykładów tej grupy są onapriston (INN) i aglepriston (INN).

Najważniejsze z tych steroidów w handlu międzynarodowym podane są poniżej. Produkty podane są w porządku alfabetycznym zgodnie z nazwą skróconą, ze wskazaniem ich głównej funkcji hormonalnej. Jeśli istnieje szereg nazw, nazwą stosowaną jest nazwa z kategorii międzynarodowych niezastrzeżonych nazw dla preparatów farmaceutycznych (INN) publikowanych przez Światową Organizację Zdrowia lub nazwa z kategorii międzynarodowych niezastrzeżonych nazw zmodyfikowanych (INNM). Podane nazwy chemiczne są zgodne z przepisami IUPAC 1957 dla Nomenklatury Sterydów.

*

**

Wykaz steroidów stosowanych głównie

dla ich funkcji hormonalnych

Nazwa skróconaGłówna funkcja

Nazwa chemiczna                                                    hormonalna

AdrenosteronAndrogen

Androst-4-en-3,11,17-trion

Aldosteron (INN)Kortykosteryd

11β, 21-Dihydroksy-3,20 dioksopregna-4-en 18-al

Allyloestrenol (INN)Progestogen

17α-Allyloester-4-en17 β-ol

(Brak nazwy skróconej)Półprodukt androgenu

5α-Androstan-3,17-dion

Androstanolon (INN)Androgen

17β-Hydroksy-5α-androstan-3-on

AndrostenediolePółprodukt anabolika

Androst-5-en-3β, 17β-diol

Androst-5-en-3β, 17α -diol

(Brak nazwy skróconej)Półprodukt androgenu

Androst-4-en-3,17-dion

AndrosteronAndrogen

3α -Hydroksy-5α-androstan-17-on

Betametazon (INN)Kortykosteryd

9α-Fluoro-11β, 17α-21-trihydroksy-16β,-metylopregna-1,4-

dien-3-20-dion

Bolasteron (INNAnabolik

17β-Hydroksy-7α-dimetyloandrost-4-en-3-on

Chlormadinon (INN)Progestogen

6-Chloro-17α-hydroksypregna-4,6-dien-3,20-dion

Chloroprednison (INN)Kortykosteryd

6α -Chloro-17α, 21-dihydroksypregna-1,4,-dien-3,11, 20-trion

Klokortolon (INN)Kortykosteryd

9α -Chloro-6α-fluoro-11α, 21-dihydroksy-16α-metylopregna-1,4-

dien-3, 20-dion

KlostebolAnabolik

4-Chloro-17α-hydroksyandrost-4en-3-on

KortykosteronKortykosteryd

11β,21-Dihydroksypregna-4-en-3,20-dion

Kortyzolpatrz Hydrokortizon

Kortyzon (INN)Kortykosteryd

17α, 21-Dihydroksypregna-4-en-3,11, 20-trion

11-Dehydrokortykosteron (INN)Kortykosteryd

21-Hydroksypregna-4-en-3,11, 20-trion

Dezoksykortykosteron – patrz Desoksykorton

Dezoksykorton (INN)Kortykosteryd

21-Hydroksypregna-4-en-3,11, 20-dion

Deksametason (INN)Kortykosteryd

9α-Fluoro-11β,17α, 21-trihydroksy 16α –metylopregna-1,4-

dien-3,20-dion

DihydroandrosteronPółprodukt androgenu

5α-Androstan-3α, 17β-diol

Dydrogesteron (INN)Progestogen

9β, 10α-Pregna-4,6-dien-3,20 dion

Ekwilenin Estrogen

3-Hydroksyestra-1,3,5(10), 6,8-pentaen-17-on

EkwilinEstrogen

3-Hydroksyestra-1,3,5(10), 7-tetraen-17-on

Estradiol (INN)Estrogen

1,3,5(10)- Estratrien-3-17β -diol

Estriol (INNM)Estrogen

1,3,5(10)- Estratrien-3-16α,17βtriol

Estron (INN)Estrogen

3-Hydroksyestra-1,3,5(10)-trien-17-on

Etynylestradiol (INN)Estrogen

17α-Etynyloestra-1,3,5(10)-trien-3-17β –diol

Etysteron (INN)Progestogen

17α,Etynylo-17β –hydroksyandrost-4en-3on

Etylestrenol (INN)Anabolik

17α,Etyloestr-4-en-17βol

EtyndiolProgestogen

17α,Etynyloestr-4-en-3 β,17βdiol

Fludrokortizon (INN)Kortykosteryd

9α-fluoro-11β,17α, 21-trihydroksypregna-4-en-3,20-dion

Flumetason (INN)Kortykosteroid

6α 9α-Difluoro-11β,17α, 21-trihydroksy-16α –metylopregna-1,4

-dien-3-20-dion

Fluocinolon (INNM)Kortykosteryd

6α 9α-Difluoro-11β,16α, 21-tetrahydroksy-pregna-1,4

-dien-3-20-dion

Fluocortolon (INN)Kortykosteryd

6α -Fluoro-11β, 21-dihydroksy-16α-metylopregna-1,4-dien-

3-20-dion

Fluorometolon (INN)Kortykosteryd

9α -Fluoro-11β, 17α -dihydroksy-6α-metylopregna-1,4-dien-

3-20-dion

9α- FluoroprednizolonKortykosteryd

9α -Fluoro-11β