2902-Węglowodory cykliczne.

-Cykloalkany, cykloalkeny i cykloterpeny:

2902 11- -Cykloheksan

2902 19- -Pozostałe

2902 20-Benzen

2902 30-Toluen

-Ksyleny:

2902 41- -o-Ksylen

2902 42- -m-Ksylen

2902 43- -p-Ksylen

2902 44- -Mieszaniny izomerów ksylenu

2902 50-Styren

2902 60-Etylobenzen

2902 70-Kumen

2902 90-Pozostałe

Węglowodory cykliczne są związkami zawierającymi jedynie atomy węgla i wodoru, mającymi w swej strukturze co najmniej jeden pierścień. Mogą być klasyfikowane w trzech kategoriach:

(A)Cykloalkany i cykloalkeny

(B)Cykloterpeny

(C)Węglowodory aromatyczne.

(A) CYKLOALKANY I CYKLOALKENY

Są to węglowodory cykliczne o wzorze ogólnym CnH2n, w przypadku nasyconych cykloalkanów monocyklicznych, bądź też CnH2n-x (gdzie x może być 2,4,6 itp.) w przypadku cykloalkanów policyklicznych lub nienasyconych (cykloakenów).

(1)Cykloalkany monocykliczne obejmują węglowodory polimetylenowe i naftenowe, znajdujące się w niektórych gatunkach ropy naftowej, na przykład:

(a)Cyklopropan (C3H6) (gaz),

(b)Cyklobutan (C4H8), (gaz),

(c)Cyklopentan (C5H10) (ciecz),

(d)Cykloheksan (C6H12) (ciecz).

(2)Cykloalkany policykliczne obejmują:

(a)Dekahydronaftalen (C10H18), bezbarwną ciecz stosowaną jako rozpuszczalnik do farb i lakierów, środków nabłyszczających itp.

(b)Związki zawierające mostek, takie jak 1,4,4a,5,6,7,8,8a-oktahydro-egzo-1,4-endo-5,8-dimetanonaftalen (C12H16), z którego otrzymuje się pestycyd HEOD.

(c)Związki o strukturze „klatkowej”, takie jak pentacyklo [5.2.1.02,6.03,9.05,8] dekan (C10H12), którego pochodną jest dodekachloropentacyklo [5.2.1.02,6.03,9.05,8] dekan.

(3)Cykloalkeny obejmują:

(a)Cyklobuten (C4H6), gaz.

(b)Cyklopenten (C5H8), ciecz.

(c)Cykloheksen (C6H10), ciecz.

(d)Cyklooktatertraen (C8H8), ciecz.

(e)Azulen (C10H8), ciało stałe.

Jednakże niniejsza pozycja nie obejmuje syntetycznych karotenów, które objęte są pozycją 3204.

(B) CYKLOTERPENY

Węglowodory te nie różnią się ogólną strukturą chemiczną od grupy cykloalkenów i mają wzór ogólny (C5H8)n, gdzie n może wynosić 2 lub więcej. W przyrodzie występują one jako wonne, lotne ciecze. Należą do nich:

(1)Pinen, składnik olejku terpentynowego, sosnowego, cynamonowego itp.; który jest bezbarwną cieczą.

(2)Kamfen, zawarty w olejku gałki muszkatołowej i w olejku otrzymywanym z małych, przedwcześnie zerwanych pomarańczy, zwanych petit-grain itp.

(3)Limonen, znajdujący się w olejkach owoców cytrusowych; dipenten, będący mieszaniną izomerów optycznych limonenu. Surowy dipenten jest wyłączony (pozycja 3805).

Niniejsza pozycja nie obejmuje olejków eterycznych (pozycja 3301), oraz terpentyny balsamicznej, ekstrakcyjnej i siarczanowej, a ponadto innych olejków terpenowych otrzymywanych z drzew iglastych w drodze destylacji lub innej obróbki (pozycja 3805).

(C) WĘGLOWODORY AROMATYCZNE

Związki te zawierają jeden lub więcej pierścieni benzenowych, skondensowanych lub nieskondensowanych, przy czym pierścień benzenowy składa się z 6 atomów węgla i 6 atomów wodoru, tworzących 6 grup (CH), ułożonych w sześciokątny pierścień.

(I)Węglowodory, mające tylko jeden pierścień benzenowy. Grupa ta obejmuje benzen i jego homologi:

(a)Benzen (C6H6). Występuje w gazie węglowym, w niektórych gatunkach ropy naftowej i ciekłych produktach suchej destylacji wielu związków organicznych bogatych w węgiel (węgiel kamienny, lignit itp.). Jest także otrzymywany syntetycznie. W stanie czystym jest bezbarwną, ruchliwą, załamującą światło cieczą, lotną i łatwopalną, o aromatycznym zapachu. Łatwo rozpuszcza żywice, tłuszcze, olejki zapachowe, kauczuk itp. Na drodze syntezy z benzenu otrzymać można wiele produktów.

Do celów niniejszej pozycji czystość benzenu musi wynosić 95% masy lub więcej. Benzen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

(b)Toluen (metylobenzen) (C6H5.CH3). Jest to pochodna benzenu, w której jeden atom wodoru został zastąpiony grupą metylową. Otrzymywany jest w wyniku destylacji lekkich frakcji smoły węglowej, lub przez cyklizację węglowodorów acyklicznych. Toluen jest bezbarwną, ruchliwą, załamującą światło, łatwopalną cieczą o aromatycznej woni, zbliżonej do woni benzenu.

Do celów niniejszej pozycji, czystość toluenu musi wynosić 95% masy lub więcej. Toluen o mniejszej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

(c)Ksylen (dimetylobenzen) (C6H4(CH3)2). Jest to pochodna benzenu, w której dwa atomy wodoru zostały zastąpione przez dwie grupy metylowe. Istnieją trzy izomery: o-ksylen, m-ksylen i p-ksylen. Ksylen jest przezroczystą łatwopalną cieczą, otrzymywaną z lekkich frakcji smoły węglowej.

Do celów niniejszej pozycji, czystość ksylenu musi wynosić 95% masy lub więcej, uwzględniając wszystkie jego izomery. Ksylen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

(d)Pozostałe węglowodory aromatyczne z tej grupy zawierają pierścień aromatyczny i jeden lub więcej łańcuch boczny, otwarty lub zamknięty; obejmują one:

(1)Styren (C6H5CH=CH2), będący bezbarwną, oleistą cieczą stosowaną głównie w produkcji tworzyw sztucznych (polistyren) i kauczuku syntetycznego.

(2)Etylobenzen (C6H5C2H5), będący bezbarwną, łatwopalną, ruchliwą cieczą, zawartą w smole węglowej, otrzymywaną na ogół z benzenu i etylenu.

(3)Kumen (C6H5CH(CH3)2). Jest to bezbarwna ciecz, występująca w pewnych gatunkach ropy naftowej. Stosowany głównie do produkcji fenolu, acetonu, a-metylostyrenu lub też jako rozpuszczalnik.

(4)p-Cymen (CH3C6H4CH(CH3)2). Występuje powszechnie w pewnych olejkach eterycznych. Jest to bezbarwna ciecz o przyjemnym zapachu.

Surowy p-cymen jest wyłączony (pozycja 3805).

(5)             Tetrahydronaftalen (tetralina) (C10H12). Otrzymywany jest w wyniku katalitycznego uwodornienie naftalenu. Jest to bezbarwna ciecz o terpenowym zapachu, używana jako rozpuszczalnik itp.

(II)Węglowodory o dwóch lub więcej nieskondensowanych pierścieniach benzenowych; należą do nich:

(a)Bifenyl (C6H5C6H5). Ma postać połyskujących białych kryształów o przyjemnym zapachu. Stosowany jest w szczególności do otrzymywania chlorowanych pochodnych (plastyfikatorów), jako płyn chłodzący (czysty lub w mieszaninie z eterem bifenylowym) oraz jako moderator w reaktorach nuklearnych.

(b)Difenylometan (C6H5CH2C6H5). Węglowodór z dwoma pierścieniami benzenowymi połączonymi z grupą metylenową (CH2). Krystalizuje w postaci bezbarwnych igieł o silnym zapachu przypominającym geranium; stosowany w syntezie organicznej.

(c)Trifenylometan (CH(C6H5)3). Metan, w którego trzy atomy wodoru zastąpione zostały trzema pierścieniami benzenowymi.

(d)Terfenyle. Mieszanina izomerów terfenylu stosowana jest jako płyn chłodzący i jako moderator w reaktorach nuklearnych.

(III)Węglowodory o dwóch lub więcej pierścieniach benzenowych skondensowanych.

(a)Naftalen (C10H8). Powstaje w wyniku połączenia dwóch pierścieni benzenowych. Występuje w smole węglowej, ropie naftowej, gazie węglowym, smole z przeróbki lignitu itp. Krystalizuje w formie drobnych białych płatków o charakterystycznym zapachu.

Do celów niniejszej pozycji naftalen musi mieć temperaturę krystalizacji 79,4°C, lub wyższą. Naftalen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

(b)Fenantren (C14H10). Powstaje w wyniku połączenia trzech pierścieni benzenowych. Jest jednym z produktów destylacji smoły węglowej; drobne, bezbarwne, fluorescencyjne kryształy.

Fenantren objęty jest niniejszą pozycją jedynie wtedy, gdy jest odrębnym, chemicznie zdefiniowanym związkiem w stanie czystym lub o czystości technicznej. Surowy fenantren jest wyłączony (pozycja 2707).

(c)Antracen (C14H10). Powstaje również w wyniku połączenia trzech pierścieni benzenowych i występuje w smole węglowej. Są to bezbarwne kryształy lub żółtawy proszek, dający błękitnopurpurową fluorescencję.

Do celów niniejszej pozycji, czystość antracenu musi wynosić 90% masy lub więcej. Antracen o niższej czystości jest wyłączony (pozycja 2707).

Grupa ta obejmuje również następujące węglowodory:

(1)Acenaften.

(2)Metyloantraceny.

(3)Fluoren.

(4)Fluoranten.

(5)Piren.

Niniejsza pozycja nie obejmuje takich dodecylobenzenów i takich nonylonaftalenów, które są zmieszanymi alkiloarenami (pozycja 3817).