2804-Wodór, gazy szlachetne i pozostałe niemetale.

2804 10-Wodór

-Gazy szlachetne:

2804 21- -Argon

2804 29- -Pozostałe

2804 30-Azot

2804 40-Tlen

2804 50-Bor; tellur

-Krzem:

2804 61- -Zawierający nie mniej niż 99,99% masy krzemu

2804 69- -Pozostały

2804 70-Fosfor

2804 80-Arsen

2804 90-Selen

(A) WODÓR

Wodór otrzymywany jest w procesie elektrolizy wody lub z gazu wodnego, z gazu koksowniczego lub z węglowodorów.

Jest to pierwiastek ogólnie uważany za niemetaliczny. Przechowuje się go pod ciśnieniem w grubościennych butlach stalowych.

Wykorzystywany jest do uwodornienia olejów (otrzymywania utwardzonych tłuszczów), do krakingu produktów naftowych, w syntezie amoniaku, do cięcia i spawania metali (spawarki tlenowodorowe) itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje deuteru (trwałego izotopu wodoru), który jest klasyfikowany do pozycji 2845 oraz trytu (promieniotwórczego izotopu wodoru), który klasyfikuje się do pozycji 2844.

(B) GAZY SZLACHETNE

Określenie „gazy szlachetne” (gazy obojętne) stosuje się do poniżej przedstawionych pierwiastków. Są one bardzo istotne z powodu wykazywanej bierności chemicznej i ich właściwości elektrycznych - w szczególności zdolności do emitowania promieniowania barwnego (wykorzystywanego np. w lampach fluoroscencyjnych) pod wpływem wyładowań wysokich napięć.

(1)Hel (gaz niepalny, stosowany np. do napełniania balonów).

(2)Neon (emituje różowo-pomarańczowo-żółte światło lub z domieszką par rtęci „światło dzienne”).

(3)Argon (bezbarwny i bezwonny gaz stosowany do uzyskiwania obojętnej atmosfery wewnątrz baniek szklanych żarówek).

(4)Krypton (takie samo zastosowanie jak argonu lub emituje bladofioletowe światło).

(5)Ksenon (emituje światło niebieskie).

Gazy szlachetne otrzymuje się metodą frakcjonowania ciekłego powietrza lub także (w przypadku helu) z niektórych gazów ziemnych. Przechowywane są pod ciśnieniem.

Radon jest obojętnym chemicznie promieniotwórczym gazem, objętym pozycją 2844, powstałym na skutek promieniotwórczego rozpadu radu.

(C) POZOSTAŁE NIEMETALE

Inne niemetale objęte niniejszą pozycją to:

(1)Azot

Azot jest gazem, który ani nie jest palny, ani nie podtrzymuje palenia, lecz tłumi ogień. Otrzymuje się go przez destylację frakcyjną ciekłego powietrza; dostarczany jest pod ciśnieniem w stalowych butlach.

Azot stosowany jest głównie do wytwarzania amoniaku oraz cyjanamidu wapnia, służy także do uzyskiwania obojętnej atmosfery wewnątrz baniek szklanych żarówek itp.

(2)Tlen

Jest to gaz podtrzymujący palenie, otrzymywany głównie przez destylację frakcyjną ciekłego powietrza.

Dostarczany jest pod ciśnieniem w stalowych butlach lub czasem jako ciecz w pojemnikach o podwójnych ściankach.

Sprężony tlen wykorzystywany jest w tlenowodorowych i acetylenowotlenowych lampach lutowniczych (spawanie gazowe) lub cięcia metali, takich jak żelazo. Swoje zastosowanie znajduje również w hutnictwie żelaza lub stali oraz w medycynie (inhalacje).

Niniejsza pozycja obejmuje również ozon, alotropową postać tlenu otrzymywaną w wyniku wyładowań elektrycznych lub iskry elektrycznej. Służy do sterylizacji wody (ozonowanie), do utleniania olejów schnących, do wybielania bawełny, jako środek antyseptyczny i w celach terapeutycznych.

(3)Bor

Bor jest ciałem stałym, koloru brązowego, występującym głównie w postaci proszku. Wykorzystuje się go w hutnictwie i przy wytwarzaniu regulatorów ciepła i termometrów o wysokiej czułości.

Z powodu swojej bardzo dużej zdolności do absorpcji wolnych neutronów, służy także w formie czystej lub w postaci stopu ze stalą do otrzymywania ruchomych prętów regulacyjnych w reaktorach atomowych.

(4)Tellur

Ciało stałe (gęstość 6,2), bezpostaciowe lub krystaliczne. Jest stosunkowo dobrym przewodnikiem ciepła i prądu elektrycznego i ma pewne własności metali. Jest wykorzystywany w niektórych stopach (np. stopy tellur-ołów), a także jako środek wulkanizacyjny.

(5)                         Krzem

Krzem jest otrzymywany prawie wyłącznie w łukowym piecu elektrycznym w wyniku termicznej redukcji krzemionki węglem. Słabo przewodzi ciepło i prąd elektryczny, jest twardszy od szkła i jest dostarczany w postaci proszku koloru kasztanowego lub, co zdarza się częściej, bezkształtnych bryłek. Krystalizuje w postaci szarych igieł z metalicznym połyskiem.

Krzem jest jednym z najważniejszych materiałów wykorzystywanych w przemyśle elektronicznym. Krzem w stanie bardzo czystym, otrzymany na przykład metodą wyciągania monokryształów, może występować w postaci nieobrobionej przez ciągnienie lub w postaci walców lub prętów; gdy jest domieszkowany borem, fosforem itp., stosowany jest do produkcji np. diod, tranzystorów i innych urządzeń półprzewodnikowych i ogniw słonecznych.

Krzem ma zastosowanie także w przemyśle hutniczym (np. stopy żelaza lub glinu) i w chemii do produkcji związków krzemu (np. tetrachlorku krzemu).

(6)Fosfor

Fosfor jest miękkim i elastycznym ciałem stałym, otrzymywanym w piecu elektrycznym przez obróbkę naturalnych fosforanów zmieszanych z piaskiem i węglem.

Znamy dwie główne odmiany fosforu:

(a)„Biały” fosfor, przezroczysty i żółtawy, trujący, niebezpieczny w użyciu, bardzo łatwopalny. Występuje w postaci sztabek zapakowanych w wypełnione wodą pojemniki z czarnego szkła, kamionki lub, co się zdarza najczęściej, z metalu; pojemniki te nie powinny być narażone na działanie mrozu.

(b)Czerwony fosfor znany jest jako odmiana „bezpostaciowa”, ale obecnie możliwa jest jego krystalizacja. Jest to nieprzezroczyste, nietoksyczne, niewykazujące fosforescencji ciało stałe, o większej gęstości i mniejszej aktywności niż fosfor biały. Czerwony fosfor służy do produkcji zapałek, wykorzystywany jest w pirotechnice lub jako katalizator (np. w chlorowaniu kwasów acyklicznych).

Niektóre leki zawierają fosfor (np. odtleniony fosforem tran z wątroby dorsza). Służy on także jako trucizna na szczury lub do otrzymywania kwasu fosforowego, fosforynów (podfosforynów), fosforku wapnia itp.

(7)Arsen

Arsen (arsen rafinowany) jest ciałem stałym otrzymywanym z naturalnych pirytów arsenowych.

Znamy dwie główne postacie arsenu:

(a)Arsen szary, tzw. „metaliczny” o lśniących, stalowoszarych kryształach, łamliwych, nierozpuszczalnych w wodzie;

(b)Arsen żółty, krystaliczny, raczej nietrwały.

Arsen służy do otrzymywania disiarczku arsenu, ładunków do nabojów łowieckich, brązów dzwonowych i wielu innych stopów (cyny, miedzi itp.).

(8)Selen

Selen, który raczej przypomina siarkę; występuje w kilku postaciach:

(a)Selen bezpostaciowy w postaci czerwonych płatków (kwiat selenowy).

(b)Selen szklisty - słaby przewodnik ciepła i prądu elektrycznego. Charakteryzuje się lśniącym czerwonawym lub brązowym przełomem.

(c)Selen krystaliczny w postaci szarych lub czerwonych kryształów. Stosunkowo dobry przewodnik ciepła i prądu elektrycznego, szczególnie wtedy, gdy jest wystawiony na działanie światła. Wykorzystywany jest do produkcji komórek fotoelektrycznych, a domieszkowany, do produkcji półprzewodników; w fotografice; w postaci sproszkowanej (czerwony selen) do wytwarzania kauczuku, specjalnych soczewek itp.

Pozycja nie obejmuje selenu w zawiesinie koloidalnej (stosowanego w medycynie) (dział 30).

W nomenklaturze antymon klasyfikuje się jako metal (pozycja 8110).

Niektóre z niemetali w tej grupie (na przykład krzem i selen) można domieszkować pierwiastkami takimi jak bor, fosfor itp. zwykle w proporcji jedna część na milion, mając na celu ich zastosowanie w elektronice. Do niniejszej pozycji klasyfikuje się je pod warunkiem, że występują w postaci nieobrobionej jako ciągnione, lub w postaci walców lub prętów. Gdy są w postaci krążków, płytek lub w podobnych postaciach, klasyfikuje się je do pozycji 3818.