2815-Wodorotlenek sodu (soda kaustyczna); wodorotlenek potasu (potaż żrący); nadtlenki sodu lub potasu.

-Wodorotlenek sodu (soda kaustyczna):

2815 11- -Stały

2815 12- -W roztworze wodnym (ług sodowy lub ciekła soda kaustyczna)

2815 20-Wodorotlenek potasu (potaż żrący)

2815 30-Nadtlenki sodu lub potasu

(A) WODOROTLENEK SODU (SODA KAUSTYCZNA)

Wodorotlenku sodu (sody kaustycznej) (NaOH), nie należy mylić z sodą handlową, czyli węglanem sodu (pozycja 2836).

Wodorotlenek sodu otrzymuje się, np. przez kaustyfikację węglanu sodu mlekiem wapiennym lub przez elektrolizę chlorku sodu. Może być przedstawiany jako roztwór wodny lub jako bezwodne ciało stałe. W wyniku odparowania wodnego roztworu wodorotlenku sodu otrzymuje się wodorotlenek sodu stały w postaci płatków lub bryłek. Czysty produkt jest dostarczany w postaci tabletek lub kostek w szklanych słojach.

Wodorotlenek sodu w postaci ciała stałego uszkadza skórę i niszczy błonę śluzową. Rozpływa się pod wpływem wilgoci z powietrza i jest bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie, dlatego trzeba go przechowywać w szczelnie zamkniętych pojemnikach stalowych.

Wodorotlenek sodu jest silną zasadą, którą ma wiele zastosowań w przemyśle: do przygotowania chemicznego ścieru drzewnego przez usunięcie ligniny, produkcji celulozy regenerowanej, uszlachetniania bawełny, w hutnictwie tantalu lub niobu, do produkcji twardych mydeł, wielu produktów chemicznych, w tym związków fenolowych (fenolu, rezorcyny, alizaryny itp.).

Niniejsza pozycja nie obejmuje ługów resztkowych (ługów sodowych) otrzymywanych jako pozostałości po produkcji ścieru drzewnego w procesie alkalicznym lub siarczanowym (pozycja 3804); z ługów tych można uzyskać olej talowy objęty pozycją 3803 oraz regenerowany wodorotlenek sodu.

Niniejsza pozycja nie obejmuje również mieszaniny wodorotlenku sodu i wapna, zwanego „wapnem sodowym” (pozycja 3824).

(B) WODOROTLENEK POTASU (POTAŻ ŻRĄCY)

Wodorotlenek potasu (potaż żrący) (KOH) jest bardzo podobny do omówionego wyżej wodorotlenku sodu. Nie należy go mylić z węglanem potasu (pozycja 2836) lub potażem technicznym (określenie nadużywane w niektórych krajach dla oznaczenia jakiejkolwiek soli potasowej, a zwłaszcza chlorku).

Otrzymuje się go zazwyczaj przez elektrolizę roztworów naturalnego chlorku potasu (pozycja 3104), ale może być także otrzymany przez kaustyfikację węglanu potasu mlekiem wapiennym (w wyniku otrzymuje się „potaż wapienny”). Czysty wodorotlenek potasu otrzymuje się na skutek działania alkoholem lub reakcji podwójnej wymiany wodorotlenku baru i siarczanu potasu.

Wodorotlenek potasu jest dostarczany w postaci roztworu wodnego (ługu potasowego), mniej lub więcej stężonego (najczęściej około 50 %) lub w postaci ciała stałego, zawierającego (pośród innych zanieczyszczeń) chlorek potasu. Wodorotlenek potasu należy przechowywać tak samo jak wodorotlenek sodu, ma też podobne do niego własności.

Używa się go do produkcji miękkich mydeł, do trawienia przedmiotów przed pokryciem ich metalem lub ponownym malowaniem, do bielenia, produkcji nadmanganianu potasu itp. Wykorzystywany jest również w medycynie jako środek wypalający (w pałeczkach), w tym celu jest czasami mieszany z wapnem i wtedy klasyfikuje się go do pozycji 3003 lub 3004.

(C) NADTLENEK SODU

Nadtlenek sodu (ditlenek disodu) (Na2O2) otrzymywany w wyniku spalania sodu, jest białym lub żótławym, bardzo łatwo rozpływającym się pod wpływem wilgoci z powietrza proszkiem, o gęstości około 2,8. W wodzie ulega rozkładowi, wydzielając ciepło i tworząc nadtlenek wodoru. Może być również dostarczany w postaci bryłek w zaspawanych metalowych pojemnikach.

Stosowany jest do produkcji mydła, bielenia materiałów, jako środek utleniający w syntezie organicznej lub do oczyszczania stęchłego powietrza (np. w okrętach podwodnych). Zmieszany z katalizatorami (ślady soli miedzi lub niklu itp.) służy do szybkiego otrzymywania nadtlenku wodoru; wówczas jest preparatem objętym pozycją 3824.

(D) NADTLENEK POTASU

Nadtlenek potasu (ditlenek dipotasu) (K2O2) otrzymuje się podobnie do nadtlenku sodu; ma też podobne własności i zastosowania.