2809-Pentatlenek difosforu; kwas fosforowy; kwasy polifosforowe, nawet niezdefiniowane chemicznie.

2809 10-Pentatlenek difosforu

2809 20-Kwas fosforowy i kwasy polifosforowe

Niniejsza pozycja obejmuje pentatlenek difosforu, kwas fosforowy (kwas ortofosforowy lub zwykły kwas fosforowy), kwas pirofosforowy (difosforowy), metafosforowy i inne kwasy polifosforowe.

(A) PENTATLENEK DIFOSFORU

Pentatlenek difosforu (tlenek fosforu (V), pentatlenek fosforu, bezwodnik fosforowy) (P2O5) otrzymuje się przez spalanie w suchym powietrzu fosforu otrzymanego z naturalnych fosforanów. Jest to biały proszek, bardzo silnie powodujący korozję, silnie absorbujący wodę; przewozi się go w hermetycznie zamkniętych opakowaniach. Służy do suszenia gazów i do syntezy organicznej.

Pentatlenek difosforu występuje w postaci krystalicznej, bezpostaciowej lub szklistej. Te trzy odmiany wymieszane razem dają „śnieg fosforowy”, klasyfikowany do niniejszej pozycji.

(B) KWAS FOSFOROWY (V)

Kwas fosforowy (kwas ortofosforowy lub zwykły kwas fosforowy) (H3PO4) otrzymywany jest w reakcji kwasu siarkowego z naturalnym fosforanem triwapnia. Tak otrzymany kwas handlowy zawiera następujące zanieczyszczenia: pentatlenek difosforu, diwodoroortofosforan wapnia, tritlenek siarki, kwas siarkowy, kwas fluorokrzemowy itp. Czysty kwas fosforowy otrzymuje się przez kontrolowane uwadnianie pentatlenku difosforu.

Kwas fosforowy może występować w postaci rozpływających się pod wpływem wilgoci z powietrza słupkowatych kryształów, trudno go jednak zachować w stanie stałym, zwykle mamy do czynienia z roztworami wodnymi (np. 65 %, 90 %). Roztwory stężone, które w temperaturze pokojowej występują jako przesycone, czasami nazywa się „kwasem fosforowym syropowatym”.

Kwas fosforowy służy do produkcji stężonego (potrójnego) superfosfatu; używany jest także w przemyśle włókienniczym i jako środek do wytrawiania (usuwania rdzy).

Kwas fosforowy przez kondensację w wysokiej temperaturze daje początek kilku kwasom polimerycznym: pirofosforowemu (difosforowemu), metafosforowemu i innym kwasom polifosforowym.

(C) KWASY POLIFOSFOROWE

(I)Kwasy charakteryzujące się przemiennym występowaniem atomów P-O-P klasyfikuje się do niniejszej pozycji.

Formalnie można je uzyskać jako wynik kondensacji dwóch lub więcej cząsteczek kwasu ortofosforowego połączonej z eliminacją cząsteczek wody. W ten sposób można utworzyć serię kwasów liniowych o ogólnym wzorze Hn+2PnO3n+1, gdzie n jest równe 2 lub więcej i serię kwasów cyklicznych o ogólnym wzorze (HPO3)n, gdzie n wynosi 3 lub więcej.

(1)Kwas pirofosforowy (difosforowy, H4P2O7) powstaje przez kontrolowane ogrzewanie kwasu ortofosforowego. Jest nietrwały w wilgotnym powietrzu i z łatwością przechodzi ponownie w ortokwas.

(2)             Kwasy metafosforowe są to kwasy cykliczne, których przykładem może być kwas cyklo-triosforowy (HPO3)3 i cyklo-tetrafosforowy (HPO3)4, które występują jako drugorzędne składniki mieszanych kwasów polifosforowych zawierających więcej niż 86% P2O5. Lodowaty kwas polifosforowy (handlowy kwas metafosforowy) jest chemicznie niezdefiniowaną mieszaniną kwasów polifosforowych (głównie liniowych), która również może zawierać ich sole sodu. Takie mieszaniny, które klasyfikowane są do tej pozycji, występują w postaci mas szklistych, ulatniających się po ogrzaniu do temperatury czerwonego żaru i nie podlegają krystalizacji.

Są bardzo dobrymi absorbentami wody i używa się je do osuszania gazów.

(3)Pozostałe kwasy polifosforowe typu P-O-P, to zwykle mieszaniny, w handlu istniejące pod nazwą kwasów „polifosforowych” lub „superfosforowych”, które zawierają wyższą liczbę takich szeregów, jak kwas trifosforowy (H5P3O10) i tetrafosforowy (H6P4O13). Mieszaniny te są również klasyfikowane do niniejszej pozycji.

(II)Inne kwasy polifosforowe.

Niniejsza część obejmuje m.in. kwas fosforowy (IV) (podfosforowy) (kwas difosforowy (IV)) (H4P2O6). Związek ten występuje w postaci krystalicznego dihydratu (dwuwodzianu), który trzeba przechowywać w suchym miejscu. Jest bardziej trwały w słabych roztworach.

Niniejsza pozycja nie obejmuje:

(a)Pozostałych kwasów fosforowych i bezwodników (kwasu fosfoniowego i jego bezwodników, kwasu fosfonowego) (pozycja 2811).

(b)Fosforków wodoru (pozycja 2853).