2836-Węglany; nadtlenowęglany (nadwęglany); techniczny węglan amonu zawierający karbaminian amonu.

2836 20-Węglan sodu

2836 30-Wodorowęglan sodu (kwaśny węglan sodu)

2836 40-Węglany potasu

2836 50-Węglan wapnia

2836 60-Węglan baru

-Pozostałe:

2836 91- -Węglany litu

2836 92- -Węglan strontu

2836 99- -Pozostałe

Z wyjątkiem wyłączeń podanych we wprowadzeniu do niniejszego poddziału, niniejsza pozycja obejmuje:

(I)Węglany (obojętne, wodorowęglany lub bikarbonaty, węglany zasadowe) - sole metali i kwasu węglowego (H2CO3), nie istniejącego w stanie wolnym, którego bezwodnik (CO2) obejmuje pozycja 2811.

(II)Peroksowęglany (nadtlenowęglany, nadwęglany), tj. węglany zawierające nadmiar tlenu, takie jak (Na2CO4) (peroksomonowęglany) lub (Na2C2O6) (peroksodiwęglany) powstające w wyniku działania ditlenku węgla na nadtlenki metali.

(A) WĘGLANY

(1)Węglany amonu. Otrzymuje się, podgrzewając mieszaninę kredy i siarczanu (VI) (lub chlorku) amonu lub w wyniku połączenia ditlenku węgla z gazowym amoniakiem w obecności pary wodnej.

W ten sposób otrzymuje się techniczny węglan amonu, który oprócz różnych zanieczyszczeń (chlorków, siarczanów (VI), substancji organicznych) zawiera wodorowęglan amonu i karbaminian amonu (NH2COONH4). Techniczny węglan amonu (objęty niniejszą pozycją) występuje jako biała, krystaliczna masa lub proszek, rozpuszczalny w gorącej wodzie. W wilgotnym powietrzu rozpada się tworząc na powierzchni kwaśny węglan, nadal może być jednak stosowany w tym stanie.

Węglan amonu stosuje się jako zaprawa w farbiarstwie lub do drukowania tkanin; jako detergent do wełny; jako środek wykrztuśny w medycynie; do produkcji soli zapachowych lub proszku do pieczenia; w garbarstwie; w przemyśle gumowym; w hutnictwie kadmu; w syntezie organicznej itp.

(2)Węglany sodu.

(a)Węglan sodu (węglan obojętny) (Na2CO3). Niesłusznie nazywany „sodą techniczną” lub „karbonatem sody”, nie powinien być mylony z wodorotlenkiem sodu (sodą żrącą) objętym pozycją 2815. Może być otrzymywany w wyniku ogrzewania roztworu chlorku sodu i amoniaku z ditlenkiem węgla, a następnie rozkładu termicznego powstałego wodorowęglanu sodu.

Występuje w postaci bezwodnego (lub odwodnionego) proszku lub w postaci uwodnionych kryształów (sody krystalicznej, sody do prania) 10 cząsteczkami H2O, tworzących na powietrzu krystaliczne naloty i zmieniających się w monowodzian (z 1 cząsteczką H2O). Ma różnorodne zastosowanie: jako topnik w przemyśle szklarskim i w ceramice; w przemyśle włókienniczym; w produkcji preparatów piorących; w farbiarstwie; do klejenia cynowego jedwabiu (z chlorkiem cyny); jako produkt przeciw kamieniowi kotłowemu (patrz uwaga do pozycji 3824), do otrzymywania wodorotlenku sodu, soli sodu i indygo; w hutnictwie wolframu, bizmutu, antymonu lub wanadu; w fotografice; do czyszczenia wód przemysłowych (proces wapienno-sodowy), a zmieszany z wapnem służy do oczyszczania gazu węglowego.

(b)Wodorowęglan sodu (kwaśny węglan sodu, bikarbonat) (NaHCO3). Na ogół krystaliczny proszek lub białe kryształy rozpuszczalne w wodzie, zwłaszcza gorącej i rozkładające się w obecności wilgoci. Stosowany w medycynie (leczenie piasku nerkowego); do otrzymywania pastylek na trawienie i napojów gazowanych; do produkcji proszku do pieczenia; do produkcji porcelany itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego węglanu sodu (natronu) (pozycja 2530).

(3)Węglany potasu.

(a)Węglan dipotasu (obojętny węglan potasu) (K2CO3). Niepoprawnie nazywany „potażem”; nie należy go mylić z wodorotlenkiem potasu (potażem żrącym) objętym pozycją 2815. Otrzymywany z popiołów roślinnych, pozostałości po popłuczynach buraczanych i tłuszczopotów, ale głównie z chlorku potasu. Biała, krystaliczna masa, bardzo szybko rozpływająca się pod wpływem wilgoci z powietrza, rozpuszczalna w wodzie. Stosowany do produkcji szkła lub ceramiki; do bielenia płótna lub prania tkanin wełnianych; do czyszczenia obrazów; do otrzymywania soli potasowych, cyjanków, błękitu pruskiego, jako preparat przeciwko osadzaniu się kamienia kotłowego itp.

(b)Wodorowęglan potasu (kwaśny węglan potasu, bikarbonat potasu) (KHCO3). Otrzymywany w wyniku reakcji ditlenku węgla z obojętnym węglanem potasu; białe kryształy rozpuszczalne w wodzie, rozpływające się nieznacznie pod wpływem wilgoci z powietrza. Stosowany w gaśnicach przeciwpożarowych; do produkcji proszku do pieczenia; w medycynie i w winiarstwie (środek odkwaszający).

(4)Strącony węglan wapnia (CaCO3), objęty niniejszą pozycją, jest produktem obróbki roztworów soli wapnia za pomocą ditlenku węgla. Stosowany jako wypełniacz past do zębów, pudrów kosmetycznych, w medycynie (leczenie krzywicy) itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego kamienia wapiennego (dział 25) i kredy (naturalnego węglanu wapnia), nawet przemytej i zmielonej (pozycja 2509) i węglanu wapnia w postaci proszku, którego cząsteczki są powlekane hydrofobową błoną kwasów tłuszczowych (np. kwasu stearynowego) (pozycja 3824).

(5)Strącony węglan baru (BaCO3) objęty niniejszą pozycją, otrzymuje się z siarczku baru i węglanu sodu. Biały proszek nierozpuszczalny w wodzie. Stosowany do oczyszczania wód przemysłowych, do produkcji środków pasożytobójczych, szkieł optycznych i czystego tlenku baru; jako pigment i topnik w emalierstwie; w przemyśle gumowym i papierniczym, w produkcji mydła, w cukrownictwie, w pirotechnice (zielone ognie).

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego węglanu baru (witerytu) (pozycja 2511).

(6)Węglany ołowiu.

Niniejsza pozycja obejmuje następujące syntetyczne węglany ołowiu:

(a)Obojętny węglan ołowiu (II) (węglan ołowiawy) (PbCO3). Biały proszek, krystaliczny lub bezpostaciowy, nierozpuszczalny w wodzie. Stosowany w ceramice i do produkcji barwników, mastyksów i indygo.

(b)Zasadowe węglany ołowiu (II) typu 2PbCO3·Pb(OH)2 w postaci proszku, bryłek, płatków lub pasty znane pod nazwą „bieli ołowianej”. Biel ołowianą otrzymuje się z octanu ołowiu (II), będącego produktem reakcji płyt ołowianych lub glejty ołowiowej z kwasem octowym; jest barwnikiem suszącym. Stosowany do produkcji farb olejnych, topników, specjalnych mastyksów (np. do złączy przewodów parowych) oraz do produkcji minii pomarańczowej. Biel ołowiana (czysta lub zmieszana z siarczanem (VI) baru, tlenkiem cynku, gipsem lub kaolinem) daje biel Krems’a, biel wenecką, biel hamburską itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego węglanu ołowiu (cerusytu) (pozycja 2607).

(7)Węglany litu. Obojętny węglan litu (Li2CO3) otrzymywany przez strącanie z roztworu siarczanu litu za pomocą węglanu sodu; bezwonny, biały, krystaliczny proszek, trwały w powietrzu, słabo rozpuszczalny w wodzie. Stosowany w medycynie (skaza moczanowa) i do otrzymywania mieszanin do sztucznych wód mineralnych.

(8)Strącony węglan strontu (SrCO3), objęty niniejszą pozycją występuje w postaci bardzo miałkiego, białego proszku, nierozpuszczalnego w wodzie. Stosowany w pirotechnice (czerwone ognie) i do produkcji opalizujących szkieł, świecących farb, tlenku strontu lub soli strontu.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego węglanu strontu (stroncjanitu) (pozycja 2530).

(9)Węglan bizmutu. Syntetyczny węglan bizmutu objęty niniejszą pozycją, jest zwykle zasadowym węglanem bizmutu (węglanem bizmutylu) ((BiO)2CO3), bezpostaciowym białym lub żółtawym proszkiem, nierozpuszczalnym w wodzie. Stosowany w medycynie i do produkcji kosmetyków.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego wodorowęglanu bizmutu (bizmutytu) (pozycja 2617).

(10)Strącony węglan magnezu objęty niniejszą pozycją, jest zasadowym i uwodnionym węglanem. Otrzymywany przez podwójny rozkład węglanu sodu i siarczanu magnezu. Biała bezwonna substancja praktycznie nierozpuszczalna w wodzie. Lekki węglan jest białą „magnezją farmaceutyczną”, substancją przeczyszczającą, przedstawianą często w postaci sześciennych kostek. Ciężki węglan występuje w postaci granulowanego, białego proszku. Węglan magnezu stosowany jest jako wypełniacz papieru lub gumy, znajduje też zastosowanie w kosmetykach oraz jest używany jako materiał termoizolacyjny.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego węglanu magnezu (magnezytu) (pozycja 2519).

(11)Węglany manganu. Syntetyczny węglan (MnCO3), bezwodny lub uwodniony (1 cząsteczką H2O), objęty niniejszą pozycją jest miałkim żółtym, różowawym lub brązowawym proszkiem, nierozpuszczalnym w wodzie. Stosowany jako pigment do farb, gumy i ceramiki, a także w medycynie.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego węglanu manganu (dialogitu) (pozycja 2602).

(12)Węglany żelaza. Objęty niniejszą pozycją syntetyczny węglan (FeCO3), bezwodny lub uwodniony (1 cząsteczką H2O) otrzymuje się przez podwójny rozkład siarczanu (VI) żelaza i węglanu sodu. Szarawe kryształy, nierozpuszczalne w wodzie, łatwo utleniające się w powietrzu, zwłaszcza wilgotnym. Stosowany do produkcji soli żelaza i leków.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego węglanu żelaza (syderytu lub chalybitu) (pozycja 2601).

(13)Węglany kobaltu. Węglan kobaltu (CoCO3), bezwodny lub uwodniony (6 cząsteczkami H2O) jest krystalicznym proszkiem o barwie różowej, czerwonej lub zielonkawej, nierozpuszczalnym w wodzie. Stosowany jako pigment do emalii oraz do produkcji tlenków lub soli kobaltu.

(14)Węglany niklu. Zwykły syntetyczny węglan niklu (NiCO3) jest jasnozielonym proszkiem, nierozpuszczalnym w wodzie; stosowany jako pigment ceramiczny oraz do produkcji tlenku niklu. Uwodniony węglan zasadowy, w postaci zielonkawych kryształów, jest stosowany w ceramice, w szklarstwie, do elektrolitycznego pokrywania itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego zasadowego węglanu niklu (zaratytu) (pozycja 2530).

(15)Węglany miedzi. Syntetyczne węglany, zwane również sztucznym malachitem lub sztucznym azurytem występują w postaci błękitno-zielonkawego, trującego, nierozpuszczalnego w wodzie proszku, składają się z obojętnego węglanu (CuCO3) lub z zasadowych węglanów różnego rodzaju. Otrzymywane z węglanu sodu i siarczanu (VI) miedzi. Stosowane (czyste lub zmieszane) jako pigmenty (niebieski lub zielony węglan miedzi, błękit lub zieleń górska); jako środki owadobójcze lub grzybobójcze, w medycynie (środki ściągające i odtrutki przy zatruciu fosforem); przy elektrolitycznym pokrywaniu, w pirotechnice itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego węglanu miedzi, nawet uwodnionego (malachitu, azurytu) (pozycja 2603).

(16)Strącony węglan cynku (ZnCO3) objęty niniejszą pozycją otrzymuje się przez podwójny rozkład węglanu sodu i siarczanu (VI) cynku; biały, krystaliczny proszek, praktycznie nierozpuszczalny w wodzie. Stosowany jako pigment do farb, gumy, ceramiki i kosmetyków.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego węglanu cynku (smitsonitu) (pozycja 2608).

(B) PEROKSOWĘGLANY (NADTLENOWĘGLANY, NADWĘGLANY)

(1)Peroksowęglany sodu (nadtlenowęglany sodu) otrzymuje się w wyniku reakcji ciekłego ditlenku węgla z nadtlenkiem sodu, nawet uwodnionym. Białe proszki, które po rozpuszczeniu w wodzie dają tlen i obojętny węglan sodu. Stosowane do bielenia, do produkcji detergentów stosowanych w gospodarstwach domowych i w fotografice.

(2)Peroksowęglany potasu (nadtlenowęglany potasu). Otrzymuje się przez elektrolizę nasyconego roztworu obojętnego węglanu potasu w temperaturze -10°C lub -15°C. Bardzo higroskopijne, białe kryształy, błękitniejące w obecności wilgoci i rozpuszczalnych w wodzie. Silne utleniacze, stosowane czasami do bielenia.

(3)Pozostałe peroksowęglany (nadwęglany) np. peroksowęglany amonu lub baru.