PODDZIAŁ V

SOLE I NADTLENOSOLE KWASÓW NIEORGANICZNYCH I METALI

UWAGI OGÓLNE

Sole metali otrzymuje się w reakcji podstawiania wodoru w kwasie przez metal lub jon amonowy (NH4+). W stanie ciekłym lub w roztworze są elektrolitami wydzielającymi na katodzie metal (lub jon metalu).

Sole obojętne to takie, w których wszystkie atomy wodoru są zastąpione atomami metalu, sole kwaśne zaś to te, które nadal zawierają część atomów wodoru do zastąpienia przez metal; sole zasadowe zawierają większą liczbę tlenku zasadowego niż jest konieczna do zneutralizowania kwasu (np. zasadowy siarczan kadmu (CdSO4.CdO)).

Poddział V obejmuje sole metali kwasów wymienionych w poddziałach II (kwasy będące pochodnymi niemetali) i IV (wodorotlenki metali pełniące funkcję kwasu).

Sole podwójne lub złożone.

Niektóre sole podwójne lub złożone są objęte szczególnymi pozycjami od 2826 do 2841; na przykład fluorokrzemiany, fluoroborany i inne złożone fluorosole (pozycja 2826); ałuny (pozycja 2833), cyjanki złożone (pozycja 2837). W przypadku niewymienionych soli podwójnych lub złożonych, patrz uwaga do pozycji 2842.

Niniejszy poddział nie obejmuje m.in.:

(a)Soli objętych działem 25. (np. chlorku sodu).

(b)Soli składników rud lub innych produktów objętych działem 26.

(c)Związki metali szlachetnych (pozycja 2843), pierwiastków promieniotwórczych (pozycja 2844), metali ziem rzadkich, itru lub skandu, lub mieszanin tych metali (pozycja 2846) lub rtęci (pozycja 2852).

(d)Fosforków, węglików, wodorków, azotków, azydków, krzemków i borków (pozycje 2849, 2850 i 2853) i żelazofosforu (sekcja XV).

(e)Soli objętych działem 31.

(f)Pigmentów, barwników, środków matujących, emalii i innych preparatów objętych działem 32. Sole metali niezmieszane, nadające się w tym stanie do użytku jako pigmenty (oprócz luminoforów), objęte są niniejszym poddziałem; jeżeli są zmieszane wzajemnie lub z innymi substancjami w celu otrzymania z nich pigmentów, objęte są działem 32. Luminofory, zmieszane lub nie obejmuje pozycja 3206.

(g)Środków antyseptycznych, insektobójczych, grzybobójczych, chwastobójczych, itp. objętych pozycją 3808.

(h)Topników i innych pomocniczych związków używanych do lutowania metali itp. (pozycja 3810).

(ij)Kryształów hodowlanych (innych niż elementy optyczne) o masie nie mniejszej niż 2,5 g każdy, halogenków metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych, (pozycja 3824); gdy mają one postać elementów optycznych należy je klasyfikować do pozycji 9001.

(k)Kamieni szlachetnych lub półszlachetnych, naturalnych lub syntetycznych (pozycje od 7102 do 7105).

2826-Fluorki; fluorokrzemiany, fluorogliniany i pozostałe złożone sole fluorowe.

-Fluorki:

2826 12- -Glinu

2826 19- -Pozostałe

2826 30-Heksafluoroglinian sodu (syntetyczny kriolit)

2826 90-Pozostałe

(A) FLUORKI

Z uwzględnieniem wyłączeń podanych we wprowadzeniu do niniejszego poddziału, niniejsza pozycja obejmuje fluorki (tj. metaliczne sole kwasu fluorowodorowego objętego pozycją 2811).

Najważniejszymi fluorkami są:

(1)Fluorki amonu: fluorek obojętny (NH4F) i fluorek kwaśny (NH4F.HF). Mają postać rozpływających się pod wpływem wilgoci z powietrza, bezbarwnych, toksycznych kryształów, rozpuszczalnych w wodzie. Stosuje się je jako: środki antyseptyczne (do konserwacji skór lub drewna), do kontroli fermentacji (jako produkty zastępujące kwas fluorowodorowy), w farbiarstwie (zaprawy farbiarskie), do grawerowania szkła (głównie fluorek kwaśny), do oczyszczania miedzi, w hutnictwie (do rozdrabniania rud, do przygotowywania platyny) itp.

(2)Fluorki sodu: fluorek obojętny (NaF) i fluorek kwaśny (NaF.HF). Otrzymuje się je przez kalcynację naturalnego fluorku wapnia objętego pozycją 2529 (fluorytu) z solą sodu. Fluorki te mają postać bezbarwnych kryształów, niezbyt dobrze rozpuszczalnych w wodzie i toksycznych. Podobnie jak fluorki amonu stosowane są jako środki antyseptyczne (konserwacja skór, drewna, jaj), do kontroli fermentacji, do trawienia lub matowienia szkła; służą również do produkcji mas ulegających zeszkleniu oraz środków pasożytobójczych.

(3)Fluorek glinu (AlF3). Otrzymywany z boksytu i kwasu fluorowodorowego. Występuje w postaci bezbarwnych kryształów nierozpuszczalnych w wodzie. Stosowany jest jako topnik do produkcji emalii i ceramiki oraz do oczyszczania nadtlenku wodoru.

(4)Fluorki potasu. Obojętny fluorek potasu (KF.2H2O) występujący w postaci bezbarwnych, toksycznych kryształów, rozpływających się pod wpływem wilgoci z powietrza, bardzo dobrze rozpuszczalnych w wodzie. Istnieje też kwaśny fluorek (KF.HF). Mają one takie same zastosowania jak fluorki sodu. Dodatkowo zaś kwaśny fluorek jest używany w hutnictwie cyrkonu lub tantalu.

(5)Fluorek wapnia (CaF2). Otrzymywany z naturalnego fluorku wapnia (fluorytu) objętego pozycją 2529. Występuje w postaci bezbarwnych kryształów, nierozpuszczalnych w wodzie lub jako żel. Stosowany jako topnik w metalurgii (zwłaszcza do produkcji magnezu przez elektrolizę karnalitu) oraz w wytwarzaniu szkła lub ceramiki.

(6)Trifluorek chromu (CrF3.4H2O). Występuje w postaci ciemnozielonego proszku rozpuszczalnego w wodzie. Roztwory wodne fluorku chromu trawią szkło. Stosowany jako zaprawa w farbiarstwie.

(7)Fluorek cynku (ZnF2). Biały proszek, nierozpuszczalny w wodzie. Stosowany do impregnowania drewna, do otrzymywania emalii i pokryć galwanicznych.

(8)Fluorki antymonu. Działając kwasem fluorowodorowym na tlenki antymonu uzyskuje się trifluorek antymonu (SbF3), krystalizujący w formie białych igieł, rozpuszczalny w wodzie i rozpływający się pod wpływem wilgoci z powietrza oraz pentafluorek antymonu (SbF5), lepką ciecz rozpuszczającą się z sykiem w wodzie i tworzącą z nią wodzian (zawierający 2 cząsteczki H2O). Sole te używane są w ceramice, jako zaprawy w farbowaniu i drukowaniu tkanin.

(9)Fluorek baru (BaF2). Otrzymywany z kwasu fluorowodorowego i tlenku, siarczku lub węglanu baru. Występuje w postaci białego proszku, słabo rozpuszczalnego w wodzie; jest substancją toksyczną. Stosowany jako pigment do emalii i w ceramice, jako środek antyseptyczny stosowany przy balsamowaniu, jako środek owadobójczy itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje fluorków niemetali (pozycja 2812).

(B) FLUOROKRZEMIANY

Fluorokrzemiany są solami kwasu heksafluorokrzemowego (H2SiF6) objętego pozycją 2811.

(1)Heksafluorokrzemian disodu (fluorokrzemian sodu) (Na2SiF6). Otrzymywany z fluorku krzemu, będącego produktem ubocznym produkcji superfosfatów. Występuje w postaci białego proszku, tylko nieznacznie rozpuszczalnego w zimnej wodzie. Stosowany do produkcji szkła opakowego i emalii, kamieni syntetycznych, cementów odpornych na działanie kwasów, trutek na szczury, środków owadobójczych, do ekstrakcji metalicznego berylu (elektrolizy), do elektrolitycznego oczyszczania cyny, koagulacji lateksu, jako środek antyseptyczny.

(2)Heksafluorokrzemian dipotasu (fluorokrzemian potasu) (K2SiF6). Biały, bezwonny, krystaliczny proszek, nieznacznie rozpuszczalny w wodzie, rozpuszczalny w kwasie chlorowodorowym. Stosowany jest do wyrobu fryt szklistych emalii, ceramiki, środków owadobójczych, miki syntetycznej; w metalurgii glinu i magnezu.

(3)Heksafluorokrzemian wapnia (fluorokrzemian wapnia) (CaSiF6). Biały, krystaliczny proszek, nieznacznie rozpuszczalny w wodzie, stosowany jako biały pigment w ceramice.

(4)Heksafluorokrzemian miedzi (fluorokrzemian miedzi) (CuSiF6.6H2O). Niebieski, krystaliczny proszek rozpuszczalny w wodzie i toksyczny. Stosowany do uzyskiwania efektów cętkowania lub jako środek grzybobójczy.

(5)Heksafluorokrzemian cynku (fluorokrzemian cynku) (ZnSiF6.6H2O). Krystaliczny proszek rozpuszczalny w wodzie; reagując ze związkami wapnia wytwarza na ich powierzchni warstewkę fluorków wapnia. Stosowany do utwardzania betonu, elektrolitycznego cynkowania, jako środek antyseptyczny i grzybobójczy (infekcje drewna).

(6)Heksafluorokrzemian baru (fluorokrzemian baru) (BaSiF6). Biały proszek stosowany przeciw stonce ziemniaczanej i innym owadom oraz do zwalczania szkodników.

(7)Inne fluorokrzemiany. Fluorokrzemian magnezu i fluorokrzemian glinu stosowane są tak jak fluorokrzemian cynku do utwardzania betonu. Fluorokrzemian chromu i fluorokrzemian żelaza są używane w przemyśle barwników.

Niniejsza pozycja nie obejmuje topazu, naturalnego fluorokrzemianu glinu (dział 71).

(C) FLUOROGLINIANY I INNE ZŁOŻONE SOLE FLUOROWE

(1)Heksafluoroglinian trisodu (heksafluoroglinian sodu) (Na3AlF6), syntetyczny kriolit, otrzymywany w postaci osadu przy mieszaniu tlenku glinu rozpuszczonego w kwasie fluorowodorowym z chlorkiem sodu lub w wyniku stopienia siarczanu glinu z fluorkiem sodu. Występuje w postaci białawej krystalicznej masy. Stosowany jest jako zamiennik naturalnego kriolitu (pozycja 2530) w hutnictwie glinu, w pirotechnice, do produkcji emalii, do wytwarzania szkła oraz jako środek owadobójczy.

(2)Fluoroborany. Fluoroboran sodu (środek antyseptyczny), fluoroboran potasu (używany w emaliach), fluoroboran chromu i fluoroboran niklu (stosowany w galwanotechnice) itp.

(3)Fluorosiarczany. Zwłaszcza fluorosiarczan amonu antymonu ((NH4)2SO4SbF3) lub sól Haen’a; występuje w postaci rozpuszczalnych kryształów powodujących korozję szkła i metali. Stosowany jako zaprawa farbiarska.

(4)Fluorofosforany otrzymuje się na przykład z naturalnego fluorofosforanu magnezu (wagnerytu) (pozycja 2530) lub fluorofosforanu glinu litu (ambligonitu) (pozycja 2530).

(5)Fluorotantalany (otrzymywane w hutnictwie tantalu), fluorotytaniany, fluorogermaniany, fluoroniobiany, fluorocyrkoniany (otrzymywane w hutnictwie cyrkonu), fluorocyniany itp.

Tlenofluorki metali (np. berylu itp.) oraz złożone tlenofluorosole objęte są niniejszą pozycją, nie są nią objęte tlenofluorki niemetali (pozycja 2812).

Niniejsza pozycja nie obejmuje fluoromrówczanów, fluorooctanów i innych złożonych fluorosoli organicznych (dział 29).