2850-Wodorki, azotki, azydki, krzemki i borki, nawet niezdefiniowane chemicznie, inne niż związki, które są również węglikami objętymi pozycją 2849.

Każda z czterech grup związków objętych niniejszą pozycją zawiera dwa lub więcej pierwiastków, z czego od jednego z nich wywodzi się ich nazwa (wodór, azot, krzem lub bor), a pozostałymi są metale lub niemetale.

(A) WODORKI

Najważniejszym z wodorków jest wodorek wapnia (CaH2) (hydrolit), otrzymywany przez bezpośrednie połączenie pierwiastków składowych; biała masa o krystalicznym przełomie rozkładajaca się pod wpływem zimnej wody, wydzielając wodór. Jest reduktorem, stosowanym do produkcji spieku chromu z chlorku chromu (III) (chromowego).

Istnieją również wodorki arsenu, krzemu, boru (włącznie z borowodorkiem sodu), litu (i glinu litu), sodu, potasu, strontu, antymonu, niklu, tytanu, cyrkonu, cyny, ołowiu itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje związków wodoru z następującymi pierwiastkami: tlenem (pozycje 2201, 2845, 2847 i 2853), azotem (pozycje 2811, 2814 i 2825), fosforem (pozycja 2853), węglem (pozycja 2901), i z niektórymi innymi niemetalami (pozycje 2806 i 2811). Wodorki palladu i innych metali szlachetnych obejmuje pozycja 2843.

(B) AZOTKI

(1)Azotki niemetali. Azotek boru (BN) jest lekkim, białym proszkiem o bardzo dobrej ognioodporności. Jest izolatorem termicznym i elektrycznym stosowanym jako wykładzina pieców elektrycznych i do produkcji tygli. Azotek krzemu (Si3N4) jest białoszarawym proszkiem.

(2)Azotki metali. Azotki glinu, tytanu, cyrkonu, hafnu, wanadu, tantalu lub niobu otrzymuje się, albo przez podgrzewanie czystego metalu w azocie do temperatury 1100°C bądź 1200°C, albo przez ogrzewanie w podwyższonej temperaturze mieszaniny tlenku metalu i węgla w strumieniu azotu lub gazowego amoniaku.

Niniejsza pozycja nie obejmuje związków azotu z następującymi pierwiastkami: tlenem (pozycja 2811), fliorowcami (pozycja 2812), siarką (pozycja 2813), wodorem (pozycja 2814), węglem (pozycja 2853). Azotki srebra i innych metali szlachetnych obejmuje pozycja 2843, a azotki toru i uranu pozycja 2844.

(C) AZYDKI

Azydki metali można uważać za sole kwasu azotowodorowego (HN3).

(1)Azydek sodu (NaN3). Otrzymywany w wyniku działania tlenku azotu (I) (podtlenku azotu) na amidek sodu lub z hydrazyny, azotanu (III) (azotynu) etylu i wodorotlenku sodu; krystaliczne, bezbarwne płatki. Rozpuszczalny w wodzie, nieznacznie rozkłada się w obecności wilgoci. Jest bardzo podatny na działanie ditlenku węgla z powietrza. Jest wrażliwy na wstrząsy jak piorunian rtęci, za to mniej wrażliwy od niego na ogrzewanie. Stosowany do produkcji spłonek detonujących.

(2)Azydek ołowiu (II) (ołowiawy) (PbN6). Otrzymywany z azydku sodu i octanu ołowiu. Biały, krystaliczny proszek, bardzo wrażliwy na wstrząs, przechowywany pod wodą. Zastępuje piorunian rtęci jako materiał wybuchowy.

(D) KRZEMKI

(1)Krzemek wapnia. Bardzo twarda, szara krystaliczna, masa. Stosowany w hutnictwie do lokalnego otrzymywania wodoru; również do produkcji bomb dymnych.

(2)Krzemki chromu. Istnieje kilka krzemków chromu; są to substancje bardzo twarde, stosowane jako materiały ścierne.

(3)Krzemek miedzi (inny niż stopy przejściowe miedzi krzemowej objęte pozycją 7405). Na ogół w postaci kruchych płytek. Reduktor używany do oczyszczania miedzi, ułatwiający jej odlewanie i zwiększający twardość oraz wytrzymałość na pękanie; zmniejsza również korozję stopów miedzi. Stosowany także do produkcji brązu krzemowego i stopów niklu z miedzią.

(4)Krzemki magnezu lub manganu.

Niniejsza pozycja nie obejmuje połączeń krzemu z następującymi pierwiastkami: tlenem (pozycja 2811), fluorowcami (pozycja 2812), siarką (pozycja 2813), fosforem (pozycja 2853). Krzemek węgla (węglik krzemu) obejmuje pozycja 2849, krzemki platyny i innych metali szlachetnych pozycja 2843, żelazostopy i stopy przejściowe zawierające krzem pozycja 7202 lub 7405, a stopy glinowo-krzemowe dział 76. Patrz wyżej część (A), gdzie podano informację o połączeniach krzemu z wodorem.

(E) BORKI

(1)Borek wapnia (CaB6). Otrzymywany przez elektrolizę mieszaniny boranu z chlorkiem wapnia; ciemny krystaliczny proszeku. Silny reduktor, stosowany w hutnictwie.

(2)Borek glinu. Otrzymywany w piecu elektrycznym; krystaliczna masa. Stosowany w przemyśle szklarskim.

(3)Borki tytanu, cyrkonu, wanadu, niobu, tantalu, molibdenu i wolframu otrzymywane są przez podgrzewanie próżniowe do temperatury 1800-2200°C mieszaniny proszku odpowiedniego metalu i sproszkowanego czystego boru lub przez działanie borem na pary metalu. Produkty te są bardzo twarde i wykazują dobre przewodnictwo elektryczne. Wchodzą w skład twardych spieków.

(4)Borki magnezu, antymonu, manganu i żelaza itp.

Niniejsza pozycja nie obejmuje związków boru z następującymi pierwiastkami: tlenem (pozycja 2810), fluorowcami (pozycja 2812), siarką (pozycja 2813), metalami szlachetnymi (pozycja 2843), fosforem (pozycja 2853), węglem (pozycja 2849). Informacje o związkach boru z wodorem, azotem lub krzemem, podano w punktach (A), (B) i (D) niniejszej pozycji.

Niniejsza pozycja nie obejmuje stopów przejściowych miedziowo-borowych (patrz Noty wyjaśniające do pozycji 7405).