2827-Chlorki, tlenochlorki i chlorki zasadowe; bromki i tlenobromki; jodki i tlenojodki.

2827 10-Chlorek amonu

2827 20-Chlorek wapnia

-Pozostałe chlorki:

2827 31- -Magnezu

2827 32- -Glinu

2827 35- -Niklu

2827 39- -Pozostałe

-Tlenochlorki i chlorki zasadowe:

2827 41- -Miedzi

2827 49- -Pozostałe

-Bromki i tlenobromki:

2827 51- -Bromki sodu lub potasu

2827 59- -Pozostałe

2827 60-Jodki i tlenojodki

Z uwzględnieniem wyłączeń podanych we wprowadzeniu do niniejszego poddziału, pozycja obejmuje chlorki, tlenochlorki i chlorki zasadowe, bromki, tlenobromki, jodki i tlenojodki metali lub jonu amonowego (NH4+). Niniejsza pozycja nie obejmuje halogenków i tlenohalogenków niemetali (pozycja 2812).

(A) CHLORKI

Niniejsza grupa obejmuje sole chlorowodoru objętego pozycją 2806.

Głównymi chlorkami objętymi niniejszą pozycją są:

(1)Chlorek amonu (salmiak, chlorek amonowy) (NH4Cl). Powstaje w wyniku reakcji zobojętnienia chlorowodoru amoniakiem. Występuje w postaci krystalicznej masy, proszku, kwiatu lub bryłek, otrzymywanych przez sublimację. Czysty chlorek amonu jest bezbarwny, natomiast gdy jest zanieczyszczony ma barwę żółtawą; jest rozpuszczalny w wodzie. Stosowany do trawienia metali, drukowania lub barwienia tkanin, w garbarstwie, jako nawóz, do otrzymywania ogniw Leclanché’go, do utwardzania lakierów lub klejów, w galwanotechnice, w fotografice (utrwalacz) itp.

Patrz uwaga do pozycji 3102 dotycząca nawozów zawierających chlorek amonu.

(2)Chlorek wapnia (CaCl2). Otrzymywany z naturalnych soli stassfurckich lub jako produkt uboczny przy produkcji węglanu sodu. Jest to substancja biała, żółtawa lub brązowa w zależności od stopnia czystości. Produkt higroskopijny; może występować jako odlew lub w postaci stopionej, masy porowatej lub płatków, może być także uwodniony 6 cząsteczkami H2O (krystaliczny lub granulowany). Stosowany jest w mieszaninach ochładzających, do betonowania w zimie, jako środek przeciwpylny na drogach lub podłożach wykonanych z utwardzonej ziemi, jako katalizator, środek odwadniający lub kondensacyjny w syntezie organicznej (np. otrzymywanie amin z fenolu) i do suszenia gazów. Ma on również zastosowanie w medycynie.

(3)Chlorek magnezu (MgCl2). Produkt uboczny procesu ekstrakcji soli potasu. Gdy jest bezwodny występuje w postaci półprzezroczystej masy, walców, tabletek lub słupków, zaś uwodniony w postaci krystalicznych bezbarwnych igieł. Jest rozpuszczalny w wodzie. Stosowany do produkcji bardzo twardych cementów (np. do bezspoinowych posadzek), do apreturowania bawełny i innych tkanin, jako środek odkażający lub antyseptyczny w medycynie i jako środek do nadawania ogniotrwałości drewnu.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego chlorku magnezu (biszofitu) (pozycja 2530).

(4)Chlorek glinu (AlCl3). Otrzymywany przez działanie chlorem na glin lub chlorowodorem na tlenek glinu. Bezwodny lub krystaliczny, może występować w roztworach wodnych o konsystencji syropu. Bezwodna sól dymi w powietrzu. Stały chlorek jest stosowany w syntezie organicznej, jako zaprawa w farbiarstwie itp. W postaci roztworów wodnych służy do konserwacji drewna, trawienia wełny, do dezynfekcji itp.

(5)Chlorki żelaza.

(a)Chlorek żelaza (II) (chlorek żelazawy) (FeCl2). Występuje w stanie bezwodnym (w postaci łusek, płatków lub zielonożółtego proszku) lub uwodnionym na przykład 4 cząsteczkami H2O (zielone lub niebieskawe kryształy); może wystąpić także jako zielone roztwory wodne. W powietrzu utlenia się i żółknie. Zwykle dostarcza się go w dobrze zamkniętych butlach zawierających kilka kropli alkoholu, co zapobiega utlenianiu. Jest środkiem redukującym i zaprawą farbiarską.

(b)Chlorek żelaza (III) (chlorek żelazowy) (FeCl3). Otrzymywany przez rozpuszczanie tlenku albo węglanu żelaza lub żelaza metalicznego w kwasie chlorowodorowym lub w wodzie królewskiej, lub przepuszczanie gazowego chloru nad żelazem ogrzanym do temperatury czerwonego żaru. W stanie bezwodnym ma postać masy żółtej, brunatnej lub granatowej, rozpływającej się w wilgotnym powietrzu i rozpuszczalnej w wodzie, a w stanie uwodnionym (5 lub 12 cząsteczkami H2O) pomarańczowych, czerwonych lub fioletowych kryształów; handlowy ciekły chlorek żelaza (III) jest ciemnoczerwonym roztworem wodnym. Stosowany częściej niż chlorek żelaza (II), np. do oczyszczania wód przemysłowych, jako zaprawa farbiarska, w fotografice i chemigrafii, do patynowania żelaza, w medycynie (preparaty powstrzymujące krwawienie i zwężające naczynia), a głównie jako utleniacz.

(6)Dichlorek kobaltu (chlorek kobaltawy) (CoCl2.6H2O). Występuje w postaci czerwonych lub fioletowych kryształów, błękitniejących pod wpływem ciepła i rozpuszczalnych w wodzie. Stosowany do produkcji higrometrów, jako atrament sympatyczny lub jako pochłaniacz w maskach gazowych.

(7)Dichlorek niklu (NiCl2). Bezwodny ma postać żółtych łusek lub blaszek, zaś uwodniony (6 cząsteczkami H2O) występuje w postaci zielonych kryształów rozpływających się pod wpływem wilgoci z powietrza; bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie. Stosowany jako zaprawa farbiarska, w elektrolizie (kąpiele niklujące) lub jako pochłaniacz w maskach gazowych.

(8)Chlorek cynku (ZnCl2). Otrzymywany przez przepuszczanie chlorowodoru nad prażoną rudą cynku (blendą lub kalaminą) (pozycja 2608), można go także ekstrahować z popiołów i odpadów klasyfikowanych do pozycji 2620. Biała krystaliczna masa (masło cynkowe), stopiona lub granulowana. Szybko rozpływająca się pod wpływem wilgoci z powietrza, rozpuszczalna w wodzie, żrąca i bardzo toksyczna. Stosowany jako środek antyseptyczny, grzybobójczy, odwadniający, nadający drewnu ogniotrwałość, konserwujący skórę, utwardzający celulozę (otrzymywanie wulkanizowanej fibry), w syntezie organicznej. Stosowany także jako topnik przy lutowaniu, jako zaprawa do farbowania lub drukowania, do oczyszczania olejów, do produkcji cementów dentystycznych i leków (środek antyseptyczny do przyżegania).

(9)Chlorki cyny.

(a)Chlorek cyny (II) (chlorek cynawy, dichlorek cyny) (SnCl2). Masa o przełomie żywicznym lub też biała lub żółtawa substancja krystaliczna (z cząsteczkami H2O). Również w postaci roztworów o tej samej barwie. Powoduje korozję i rozkłada się w powietrzu. Stosowany jako czynnik redukujący lub zaprawa w farbiarstwie tkanin, jako barwnik kadziowy (sól cynowa farbiarska), jako klejonka cynowa do jedwabiu lub w elektrolitycznym pokrywaniu cyną.

(b)Chlorek cyny (IV) (chlorek cynowy, tetrachlorek cyny) (SnCl4). W stanie bezwodnym występuje jako bezbarwna lub żółtawa ciecz, wydzielająca białe dymy w obecności wilgotnego powietrza. W stanie uwodnionym występuje w postaci bezbarwnych kryształów, a także masy żelatynowej (masła cynowego). Stosowany jako zaprawa lub klejonka do tkanin, (klejonka cynowa do jedwabiu), lub zmieszany z chlorkiem cyny (II) i solami złota służy do produkcji purpury Kasjusza, używanej do zdobienia porcelany.

(10)Chlorek baru (BaCl2). Otrzymywany z naturalnego węglanu baru (witerytu) lub naturalnego siarczanu baru (barytu). Rozpuszczalny w wodzie; może występować jako substancja bezwodna lub stopiona (żółty proszek), lub uwodniona 2 cząsteczkami H2O (w postaci warstwowych kryształów albo tabletek). Stosowany w farbiarstwie, w ceramice, jako środek grzybo- i gryzoniobójczy, do oczyszczania wód przemysłowych itp.

(11)Chlorki tytanu. Najważniejszy jest tetrachlorek tytanu (TiCl4) otrzymywany w hutnictwie tytanu przez działanie chlorem na mieszaninę węgla i rodzimego ditlenku tytanu (rutylu, brukitu, anatazu). Bezbarwna lub żółtawa ciecz o ostrym zapachu; dymiąca w wilgotnym powietrzu; pochłaniająca wodę i podlegająca zjawisku hydrolizy w wodzie. Stosowany do produkcji zapraw farbiarskich (zaprawy tytanowe), do nadawania ceramice opalizującego połysku, do otrzymywania zasłon dymnych lub w syntezie organicznej.

(12)Chlorki chromu.

(a)Chlorek chromu (II) (chlorek chromawy) (CrCl2). Kryształy w formie igieł lub błękitne roztwory wodne. Środek redukujący.

(b)Chlorek chromu (III) (chlorek chromowy) (CrCl3). Krystaliczne różowe lub pomarańczowe łuski lub w stanie uwodnionym (6 lub 12 cząsteczkami H2O) zielone lub fioletowe kryształy. Stosowany jako zaprawa do barwienia tekstyliów, w garbarstwie, do chromowania elektrolitycznego, w syntezie organicznej i do produkcji spieków chromu.

(13)Chlorek manganu (II) (chlorek manganawy) (MnCl2). Otrzymywany przez działanie na naturalny węglan (dialogit lub rodochrozyt) (pozycja 2602), chlorowodorem. Sól bezwodna występuje w postaci różowej krystalicznej masy lub uwodniona (np. 4 cząsteczkami H2O) w postaci kryształów rozpływających się pod wpływem wilgoci z powietrza i rozpuszczalnych w wodzie. Stosowany do produkcji brązowych barwników lub niektórych leków, jako katalizator oraz do drukowania tekstyliów.

(14)Chlorki miedzi.

(a)Chlorek miedzi (I) (chlorek miedziawy, monochlorek miedzi) (CuCl). Krystaliczny proszek lub bezbarwne kryształy, praktycznie nierozpuszczalne w wodzie, utleniające się w powietrzu. Stosowany w metalurgii niklu i srebra lub jako katalizator.

(b)Chlorek miedzi (II) (chlorek miedziowy) (CuCl2.2H2O). Zielone kryształy rozpływające się pod wpływem wilgoci z powietrza i rozpuszczalne w wodzie. Stosowany do drukowania tekstyliów, w fotografice lub w elektrolizie, jako katalizator, jako środek antyseptyczny, odkażający lub owadobójczy, w przemyśle farb i w pirotechnice (sztuczne ognie) itp.

Nantokit, naturalny chlorek miedzi (II) obejmuje pozycja 2530.

(15)Chlorki antymonu.

(a)Trichlorek antymonu (masło antymonowe) (SbCl3). Otrzymywany w wyniku działania chlorowodorem na naturalny siarczek (antymonit) (pozycja 2617). Występuje w postaci bezbarwnych, półprzezroczystych bryłek; absorbuje wilgoć z powietrza przyjmując wówczas wygląd mazistej substancji; jest żrący. Stosowany do „brązowienia” lub trawienia metali, jako zaprawa, do produkcji laków, wyprawiania skór, do otrzymywania tlenku antymonu lub leków dla zwierząt.

(b)Pentachlorek antymonu (SbCl5). Bezbarwna ciecz, dymiąca w wilgotnym powietrzu; rozkładająca się pod wpływem działania wody. Stosowany jako środek do chlorowania w syntezach organicznych oraz jako środek do wytwarzania dymu.

Z tej grupy wyłączone są chlorek sodu i chlorek potasu, które, nawet w postaci czystej, są odpowiednio objęte pozycją 2501 i 3104 lub 3105. Niniejsza pozycja nie obejmuje również związku znanego pod błędną nazwą "wapna chlorowanego", który jest technicznym chloranem (I) (podchlorynem) wapnia (pozycja 2828). Chlorki rtęci [chlorek rtęci (I) i chlorek rtęci (II)] są objęte pozycją 2852.

(B) TLENOCHLORKI I CHLORKI ZASADOWE

Niniejsza grupa obejmuje tlenochlorki i zasadowe chlorki metali.

Obejmuje ona:

(1)Tlenochlorki i zasadowe chlorki miedzi. Krystaliczne niebieskie proszki, stosowane jako środki owadobójcze, grzybobójcze lub jako pigmenty.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego zasadowego chlorku miedzi (atakamitu) (pozycja 2603).

(2)Zasadowy chlorek glinu (Al2Cl(OH)5.xH2O). Białożółtawy proszek. Stosowany w przemyśle kosmetycznym jako środek przeciwpotowy.

(3)Tlenochlorek chromu (chlorek chromylu) (CrCl2O2). Czerwona ciecz o drażniącym zapachu, dymiąca w wilgotnym powietrzu i rozkładająca się w wodzie. Stosowany w garbarstwie jako zaprawa farbiarska i utleniacz.

(4)Tlenochlorek cyny. Bezpostaciowe, białe lub szare grudki rozpuszczalne w wodzie. Stosowany jako zaprawa farbiarska.

(5)Tlenochlorek antymonu (SbClO). Biały proszek stosowany do produkcji dymów, pigmentów i leków.

(6)Tlenochlorki i zasadowe chlorki ołowiu. Białe proszki otrzymywane w wyniku reakcji tlenku ołowiu (II) (glejty) z chlorkiem zasadowym. Stosowane do produkcji chromianów ołowiu, jako pigmenty (żółcień kasselska) do akwareli, farb olejnych lub farb wodnych, a także do produkcji innych, bardziej złożonych pigmentów.

(7)Tlenochlorek bizmutu (chlorek bizmutylu) (BiClO). Biały proszek, stosowany jako pigment (biel perłowa) do produkcji sztucznych pereł.

(C) BROMKI I TLENOBROMKI

Grupa obejmuje sole bromowodoru (pozycja 2811) i tlenobromki:

(1)Bromek sodu (NaBr). Otrzymywany podobną metodą jak bromek amonu lub przez działanie solą sodową na bromek żelaza (III), pochodzący z bezpośredniego działania bromu na wióry żelaza. Występuje w postaci raczej nietrwałej soli bezwodnej po krystalizacji w temperaturze wyższej niż 51°C. Kiedy krystalizuje poniżej tej temperatury jest solą uwodnioną (2 cząsteczkami H2O) występującą w postaci dużych, sześciennych kryształów. Substancja bezbarwna, higroskopijna i rozpuszczalna w wodzie. Stosowany w medycynie i fotografice.

(2)Bromek potasu (KBr). Otrzymywany podobnymi metodami i ma te same zastosowania jako bromek sodu. Bezwodna sól w postaci dużych kryształów.

(3)Bromek amonu (NH4Br). Otrzymywany w wyniku działania bromowodorem na amoniak. Bezbarwne kryształy rozpuszczalne w wodzie, żółknące i rozkładające się wolno w powietrzu oraz ulatniające się pod wpływem ciepła. Stosowany w medycynie jako środek uspokajający, w fotografice (jako opóźniacz wywoływania), a także jako środek uodparniający na ogień.

(4)Bromek wapnia (CaBr2.6H2O). Otrzymywany z węglanu wapnia i bromowodoru. Bezbarwne kryształy, rozpływające się pod wpływem wilgoci z powietrza i bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie. Stosowany w medycynie i fotografice.

(5)Bromki miedzi

(a)Bromek miedzi (I) (bromek miedziawy) (CuBr). Otrzymywany przez redukcję bromku miedzi (II); bezbarwne kryształy nierozpuszczalne w wodzie. Stosowany w syntezie organicznej.

(b)Bromek miedzi (II) (bromek miedziowy) (CuBr2). Otrzymywany przez bezpośrednie działanie bromu na miedź. Kryształy rozpływające się pod wpływem wilgoci z powietrza, rozpuszczalne w wodzie. Stosowany w syntezie organicznej i w fotografice.

(6)Pozostałe bromki i tlenobromki. Obejmują bromek strontu (stosowany w medycynie) i bromek baru.

(D) JODKI I TLENOJODKI

Grupa obejmuje sole jodowodoru (pozycja 2811) i tlenojodki.

(1)Jodek amonu (NH4I). Otrzymywany w wyniku reakcji jodowodoru z amoniakiem lub węglanem amonu. Biały, krystaliczny, higroskopijny proszek, bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie. Stosowany w medycynie (zaburzenia krążenia lub rozedma płuc) i w fotografice.

(2)Jodek sodu (NaI). Otrzymywany w wyniku reakcji jodowodoru z wodorotlenkiem sodu lub węglanem sodu lub też soli sodu z jodkiem żelaza (III) otrzymywanym przez bezpośrednie działanie jodu na opiłki żelaza; jest także produktem kalcynacji jodanów. Krystaliczny, bezwodny, rozpływający się pod wpływem wilgoci z powietrza i bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie, rozkładający się przy zetknięciu z powietrzem lub wystawiony na działanie światła. Stosowany w medycynie, do jodowania soli kuchennej i w fotografice.

(3)Jodek potasu (KI). Otrzymywany podobnymi metodami i ma podobne zastosowania jak jodek sodu, ale jest bardziej trwały. Bezwodny, bezbarwne lub nieprzezroczyste kryształy.

(4)Jodek wapnia (CaI2). Otrzymywany z węglanu wapnia i jodowodoru. Bezbarwne, błyszczące kryształy lub perłowe, białe łuski. Rozpuszczalny w wodzie i żółknie pod wpływem powietrza. Stosowany w fotografice.

(5)Pozostałe jodki i tlenojodki. Obejmują one:

(a)Jodki litu (stosowane w medycynie), strontu, antymonu, cynku lub żelaza (zarówno stosowane w medycynie jak i środki antyseptyczne), ołowiu (o połysku metalicznym, stosowane do produkcji barwników gumy), bizmutu (odczynnik).

(b)Tlenojodek antymonu (III), tlenojodek miedzi i tlenojodek ołowiu.

Jodki rtęci [jodek rtęci (I) i jodek rtęci (II)] są wyłączone (pozycja 2852).