PODDZIAŁ VI

RÓŻNE

2843-Koloidy metali szlachetnych; nieorganiczne lub organiczne związki metali szlachetnych, nawet niezdefiniowane chemicznie; amalgamaty metali szlachetnych.

2843 10-Koloidy metali szlachetnych

-Związki srebra:

2843 21- -Azotan srebra

2843 29- -Pozostałe

2843 30-Związki złota

2843 90-Pozostałe związki; amalgamaty

(A) KOLOIDY METALI SZLACHETNYCH

Niniejsza pozycja obejmuje metale szlachetne zgodnie z wykazem z działu 71. (tj. srebro, złoto, platyna, iryd, osm, pallad, rod i ruten) pod warunkiem, że znajdują się one w zawiesinie koloidalnej.

Otrzymuje się je w takim stanie metodą dyspersji albo proszkowania katodowego, albo przez redukcję ich soli nieorganicznych.

Srebro koloidalne występuje w postaci małych ziaren lub płatków niebieskawych, brązowawych albo zielonkawoszarych o połysku metalicznym. Jest stosowane w medycynie jako środek antyseptyczny.

Złoto koloidalne może być czerwone, fioletowe, niebieskie lub zielone i znajduje takie samo zastosowanie jak srebro koloidalne.

Platyna koloidalna występuje w postaci małych, szarych cząstek o istotnych właściwościach katalizujących.

Te metale koloidalne (np. złoto) pozostają objęte klasyfikacją do tej pozycji, gdy ich roztwory koloidalne zawierają koloidy ochronne (takie jak żelatyna, kazeina, klej rybi).

(B) NIEORGANICZNE LUB ORGANICZNE ZWIĄZKI METALI SZLACHETNYCH, NAWET CHEMICZNIE NIEZDEFINIOWANE

Są to:

(I)Tlenki, nadtlenki i wodorotlenki metali szlachetnych, analogiczne do związków objętych poddziałem IV.

(II)Sole nieorganiczne metali szlachetnych, analogiczne do związków objętych poddziałem V.

(III)Fosforki, węgliki, wodorki, azotki, krzemki i borki, analogiczne do związków objętych pozycjami 2849, 2850 i 2853 (takie jak fosforek platyny, wodorek palladu, azotek srebra, krzemek platyny).

(IV)Związki organiczne metali szlachetnych, analogiczne do związków objętych działem 29.

Niniejsza pozycja obejmuje związki zawierające zarówno metale szlachetne jak i pozostałe metale (np. sole podwójne metalu nieszlachetnego i metalu szlachetnego oraz estry złożone zawierające metale szlachetne).

Poniżej podano najczęściej spotykane związki każdego z metali szlachetnych:

(1)Związki srebra.

(a)Tlenki srebra. Tlenek disrebra (Ag2O) jest brązowawoczarnym proszkiem, słabo rozpuszczalnym w wodzie i czerniejącym pod wpływem światła.

Tlenek srebra (AgO) jest szarawoczarnym proszkiem.

Tlenki srebra są stosowane między innymi do produkcji baterii.

(b)Halogenki srebra. Chlorek srebra (AgCl) jest białą masą lub proszkiem o dużej gęstości, nierozpuszczalnym w wodzie, ciemniejącym pod wpływem światła; jest pakowany w nieprzezroczyste, ciemno zabarwione pojemniki. Stosowany w fotografice, do produkcji ceramiki, w medycynie oraz do srebrzenia.

Niniejsza pozycja nie obejmuje kerargirytu (lub srebra rogowego), naturalnych chlorków i jodków srebra (pozycja 2616).

Bromek srebra (żółtawy), jodek srebra (żółty) i fluorek srebra, mają podobne zastosowania do chlorku.

(c)Siarczek srebra. Syntetyczny siarczek srebra (Ag2S) jest ciężkim, szaro-czarnym proszkiem, nierozpuszczalnym w wodzie, stosowanym do produkcji szkła.

Niniejsza pozycja nie obejmuje naturalnego siarczku srebra (argentytu), naturalnego siarczku srebra i antymonu (pirargirytu, stefanitu, polibazytu) oraz naturalnego siarczku srebra i arsenu (prustytu) (pozycja 2616).

(d)Azotan (V) srebra (AgNO3), białe kryształy, rozpuszczalne w wodzie, trujące i niszczące skórę. Stosowany do srebrzenia szkła lub metali; do barwienia jedwabiu lub rogu; w fotografice; do produkcji niezmywalnego atramentu; jako środek antyseptyczny i pasożytobójczy. Czasami nazywany „lapisem”, chociaż nazwę tę stosuje się również do środka przyżegającego objętego działem 30, składającego się ze stopionego azotanu (V) srebra, zawierającego niewielką domieszkę azotanu (V) sodu lub potasu, a czasami chlorku srebra.

(e)             Pozostałe sole i związki nieorganiczne.

Siarczan (VI) srebra (Ag2SO4) jest substancją krystaliczną.

Fosforan (V) srebra (Ag3PO4), żółtawe kryształy, niezbyt dobrze rozpuszczalne w wodzie; stosowany w medycynie, w fotografice oraz w optyce.

Cyjanek srebra (AgCN), biały proszek, ciemniejący pod wpływem światła, nierozpuszczalny w wodzie; stosowany w medycynie i do srebrzenia. Tiocyjanian srebra (AgSCN) wygląda podobnie i jest stosowany jako wzmacniacz w fotografice.

Złożone sole cyjanków srebra i potasu (KAg(CN)2) lub srebra i sodu (NaAg(CN)2) są rozpuszczalnymi białymi solami, stosowanymi w pokryciach galwanicznych.

Piorunian srebra, białe kryształy, eksplodujące przy najlżejszym wstrząsie, niebezpieczne w użyciu; stosowany do produkcji spłonek detonujących.

Dichromian srebra (Ag2Cr2O7) krystaliczny czerwonorubinowy proszek, słabo rozpuszczalny w wodzie; stosowany do malowania miniatur (czerwień srebra, czerwień purpurowa).

Manganian (VII) (nadmanganian) srebra, ciemnofioletowy, krystaliczny proszek, rozpuszczalny w wodzie, stosowany w maskach gazowych.

Azydek srebra jest materiałem wybuchowym

(f)Związki organiczne. Obejmują one:

(i)Mleczan srebra (biały proszek) i cytrynian srebra (żółtawy proszek); stosowane w fotografice i jako środki antyseptyczne.

(ii)Szczawian srebra, rozkładający się i wybuchający pod wpływem ogrzewania.

(iii)Octan, benzoesan, maślan, cynamonian, pikrynian, salicylan, winian i walerian srebra.

(iv)Proteiniany, nukleiniany, albuminiany, peptoniany, witeliniany i taniniany srebra.

(2)Związki złota.

(a)Tlenki. Tenek złota (I) (tlenek złotawy) (Au2O). Nierozpuszczalny, ciemnofioletowy proszek. Tlenek złota (III) (tlenek złotowy) (Au2O3) (bezwodnik złota) jest brązowym proszkiem; odpowiadającym kwasem jest wodorotlenek złota (III) lub kwas (Au(OH)3), czarny produkt, rozkładający się pod wpływem światła, z którego otrzymuje się złociany (III) metali alkalicznych.

(b)Chlorki. Chlorek złota (I) (chlorek złotawy) (AuCl), żółtawy lub czerwonawy krystaliczny proszek. Trijchlorek złota (AuCl3) (chlorek złota (III), chlorek brązowy), czerwonawobrązowy proszek lub masa krystaliczna; bardzo higroskopijny, najczęściej dostarczany w zapieczętowanych kolbach lub ampułkach. Niniejsza pozycja obejmuje również kwas tetrachlorozłotowy (III) (AuCl3·HCl·4H2O) (chlorek żółty), żółte kryształy uwodnione i chlorozłociany (III) metali alkalicznych, czerwonożółte kryształy. Produkty te są stosowane w fotografice (sporządzanie kąpieli tonujących), w ceramice lub szklarstwie i medycynie.

Niniejsza pozycja nie obejmuje purpury Kasjusza, mieszaniny wodorotlenku cyny (IV) i złota koloidalnego (dział 32), stosowanej do produkcji farb lub lakierów, a zwłaszcza do barwienia porcelany;

(c)Pozostałe związki. Siarczek złota (Au2S3), czarniawa substancja, która wraz z siarczkami alkalicznymi daje tiozłociany.

Podwójne siarczany (IV) (siarczyny) złota i sodu (NaAu(SO3)) oraz złota i amonu (NH4Au(SO3)) sprzedawane w postaci bezbarwnych roztworów, stosowane są w pokryciach galwanicznych.

Złocianotiosiarczan (VI) sodu jest stosowany w medycynie.

Cyjanek złota (AuCN), żółty krystaliczny proszek, rozkładający się pod wpływem ciepła i stosowany do złocenia elektrolitycznego oraz w medycynie. Reaguje z cyjankami alkalicznymi dając cyjanozłociany (III), takie jak tetracyjanozłocian (III) potasu (KAu(CN)4), jest to rozpuszczalna, biała sól stosowana w pokryciach galwanicznych.

Cyjanozłocian (III) sodu, krystalizujący w postaci pomarańczowych igieł, stosowany w medycynie i fotografice (kąpiele tonujące).

(3)Związki rutenu. Ditlenek rutenu (RuO2) jest produktem o barwie niebieskiej, a tetratlenek rutenu (RuO4) pomarańczowej. Trichlorek (RuCl3) i tetrachlorek rutenu (RuCl4) dają z chlorkami alkalicznymi podwójne chlorki i amino lub nitrozakompleksy. Istnieją także podwójne azotany (III) (azotyny) rutenu i metali alkalicznych.

(4)Związki rodu. Tlenkowi rodu (Rh2O3), który jest czarnym proszkiem odpowiada wodorotlenek rodu (Rh(OH)3). Trichlorek rodu (RhCl3) daje z chlorkami metali alkalicznych chlororodany, istnieją ponadto siarczany (VI) z ich złożonymi ałunami lub fosforanami (V), azotany (V) i złożone azotany (III) (azotyny), a także cyjanorodany i złożone pochodne aminowe lub szczawianowe.

(5)Związki palladu. Najbardziej trwały jest tlenek palladu (II) (palladawy) (PdO), jedyny o własnościach zasadowych. Czarny proszek, rozkładający się pod wpływem ogrzewania.

Chlorek palladu (II) (palladawy) (PdCl2), brązowy proszek rozpływający się pod wpływem wilgoci z powietrza, rozpuszczalny w wodzie i krystalizujący z 2 cząsteczkami H2O. Stosowany w ceramice, fotografice i pokryciach galwanicznych.

Niniejsza pozycja obejmuje również chloropalladan (II) potasu (K2PdCl4), sól o barwie brązowej, nieźle rozpuszczalna w wodzie, stosowany do wykrywania tlenku węgla. Istnieją również chloropalladany (IV), aminozwiązki (diaminopalladowe), tiopalladany (IV), azotano (III) palladany (IV) (azotynopalladany), cyjanopalladany (II), szczawianopalladany (IV) i siarczan (VI) palladu (II) (palladawy).

(6)Związki osmu. Ditlenek osmu (OsO2) jest ciemnobrązowym proszkiem. Tetratlenek osmu (OsO4) jest lotnym ciałem stałym, krystalizującym w postaci białych igieł; drażni oczy i płuca; Stosowany w histologii i mikrografii. Tetratlenek osmu daje osmiany (VI), takie jak osmian (VI) potasu (czerwone kryształy), a przez obróbkę amoniakiem i wodorotlenkami alkalicznymi daje oksamiany, takie jak oksamiany potasu lub sodu (żółte kryształy).

Chloroosmiany (VI) i chloroosmiany (III) (chloroosminy) alkaliczne są pochodnymi tetrachlorku osmu (OsCl4) i trichlorku osmu (OsCl3).

(7)Związki irydu. Oprócz tlenku irydu w tej grupie istnieje tetrawodorotlenek irydu (Ir(OH)4), ciało stałe o barwie niebieskiej, a także chlorek, chloroirydany (III), chloroirydany (IV), siarczany (VI)podwójne i amminozwiązki.

(8)Związki platyny.

(a)             Tlenki. Tlenek platyny (II) (platynawy) (PtO) jest proszkiem o barwie fioletowej lub czarniawej. Tlenek platyny (IV) (platynowy) (PtO2) daje kilka związków uwodnionych, z których jeden, tetrawodzian (H2Pt(OH)6), jest kwasem złożonym (kwas heksahydroksyplatynowy), jemu z kolei odpowiadają sole, takie jak alkaliczne heksahydroksyplatyniany (IV). Odpowiadają mu także amminokompleksy.

(b)Pozostałe związki. Chlorek platyny (IV) (platynowy) (PtCl4) występuje w postaci brązowego proszku lub żółtego roztworu; jest on stosowany jako odczynnik. Techniczny chlorek platyny (kwas chloroplatynowy (IV)), kwas heksachloroplatynowy (H2PtCl6) występuje w postaci słupków rozpływających się pod wpływem wilgoci z powietrza, o barwie brązowawoczerwonej, rozpuszczalnych w wodzie; stosowany w fotografice (tonowanie platynowe), do pokrywania platyną, do otrzymywania glazur ceramicznych lub do produkcji pianki platynowej. Temu kwasowi odpowiadają amminokompleksy platyny.

Istnieją także amminokompleksy odpowiadające kwasowi tetrachloroplatynowemu (chloroplatynowemu (IV)) (H2PtCl4), który jest ciałem stałym barwy czerwonej. Cyjanoplatyniany potasu lub baru stosowane są do produkcji ekranów fluorescencyjnych stosowanych w radiografii.

(C) AMALGAMATY METALI SZLACHETNYCH

Są to stopy metali szlachetnych z rtęcią. Najbardziej typowe z nich amalgamaty złota lub srebra stosowane jako produkty pośrednie do otrzymywania tych metali szlachetnych.

Niniejsza pozycja obejmuje amalgamaty zawierające zarówno metale szlachetne, jak i metale nieszlachetne (np. niektóre amalgamaty stosowane w stomatologii), ale nie obejmuje amalgamatów zawierających wyłącznie metale nieszlachetne (pozycja 2853).

Związki rtęci, nawet niezdefiniowane chemicznie, inne niż amalgamaty wyłączone (pozycja 2852).