2842-Pozostałe sole kwasów nieorganicznych lub nadtlenokwasów (włącznie z glinokrzemianami, nawet niezdefiniowanymi chemicznie), inne niż azydki.

2842 10-Krzemiany podwójne lub złożone, włącznie z glinokrzemianami, nawet niezdefiniowanymi chemicznie

2842 90-Pozostałe

Z wyjątkiem wyłączeń podanych we wprowadzeniu do niniejszego poddziału niniejsza pozycja obejmuje:

(I)SOLE NIEORGANICZNYCH KWASÓW LUB NADTLENOKWASÓW NIEMETALI GDZIE INDZIEJ NIEWYMIENIONE

Przykładami takich soli są:

(A)Pioruniany, cyjaniany, izocyjaniany i tiocyjaniany, sole metali niewyizolowanego kwasu cyjanowego (HO-C≡N) lub kwasu izocyjanowego (HN=C=O), lub kwasu piorunowego (H-C≡N+-O-) innego izomeru kwasu cyjanowego, lub kwasu tiocyjanowego (HS-C≡N).

(1)Pioruniany. Pioruniany są związkami o bardziej lub mniej nieznanym składzie, bardzo niestabilne, eksplodujące przy niewielkich wstrząsach lub pod wpływem działania ciepła (na przykład iskry). Stanowią one zapłonowe materiały wybuchowe i są stosowane do produkcji spłonek detonujących lub detonatorów

(2)Cyjaniany. Cyjaniany amonu, sodu lub potasu są stosowane do produkcji różnych związków organicznych. Do tej grupy należą również cyjaniany ziem alkalicznych.

(3)Tiocyjaniany. Tiocyjaniany (siarkocyjanki) są solami metali niewyizolowanego kwasu tiocyjanowego (HS-C≡N). Najważniejszymi spośród nich są:

(a)Tiocyjanian amonu (NH4SCN). Bezbarwne kryształy, rozpływające się pod wpływem wilgoci powietrza, dobrze rozpuszczalne w wodzie, zmieniające barwę na czerwoną pod wpływem działania powietrza i światła i rozkładające się pod wpływem ciepła. Stosowane w galwanotechnice; fotografice; farbiarstwie lub poligrafii (w szczególności, aby zapobiec pogorszeniu wymiarów jedwabnych materiałów włókienniczych); do otrzymywania mieszanek chłodniczych, cyjanków lub heksacyjanożelazianów (II), tiomocznika, guanidyny, tworzyw sztucznych, klejów, herbicydów itp.

(b)Tiocyjanian sodu (NaSCN). Taki sam wygląd jak tiocyjanianu amonu lub jak proszku. Trujący. Stosowany w fotografice; w farbiarstwie i poligrafii (zaprawa); w medycynie; jako odczynnik laboratoryjny; w galwanotechnice; do produkcji syntetycznego olejku gorczycznego; w przemyśle gumowym itp.

(c)Tiocyjanian potasu (KSCN). Posiadający takie same właściwości jak tiocyjanian sodu. Stosowany w przemyśle włókienniczym; w fotografice; w syntezie organicznej (np. tiomocznik, syntetyczny olejek gorczyczny i barwniki), do otrzymywania tiocyjanianów, mieszanek chłodniczych, środków pasożytobójczych itp.

(d)Tiocyjanian wapnia (Ca(SCN)2.3H2O). Bezbarwne kryształy, rozpływające się pod wpływem wilgoci z powietrza i rozpuszczalne w wodzie. Stosowany jako zaprawa farbiarska w farbiarstwie lub poligrafii oraz jako rozpuszczalnik celulozy; do merceryzacji bawełny; w medycynie zamiast jodku potasu (przeciwko arteriosklerozie); do otrzymywania heksacyjanożelazianów (II) lub innych tiocyjanianów; do produkcji pergaminu.

(e)Tiocyjaniany miedzi.

Tiocyjanian miedzi (I) (CuSCN), białawy, szarawy lub żółtawy proszek lub pasta, nierozpuszczalny w wodzie. Stosowany jako zaprawa do drukowania tekstyliów, do produkcji farb do malowania statków oraz w syntezie organicznej.

Tiocyjanian miedzi (II) (Cu(SCN)2), czarny proszek, nierozpuszczalny w wodzie, łatwo przechodzi w tiocyjanian miedzi (I). Stosowany do produkcji spłonek detonujących i zapałek.

Piorunian rtęci (II) i tiocyjanian rtęci (II) są wyłączone (pozycja 2852).

(B)Arseniany (III) (arseniny) i arseniany (V).

Są to sole metaliczne kwasów tworzonych przez arsen; arseniany(III) (arseniny) są solami kwasów arsenowych (III) (arsenawych), arseniany (V) są solami kwasów arsenowych (V) (pozycja 2811). Są silnymi truciznami. Przykładami są:

(1)Arsenian (III) (arsenin) sodu (NaAsO2). Otrzymywany przez stopienie węglanu sodu z tlenkiem arsenu (III) (arsenawym). Białe lub szarawe płytki lub proszek, rozpuszczalne w wodzie. Stosowane przy uprawie winorośli (środek owadobójczy); do konserwacji skór; w medycynie; do produkcji mydeł i środków antyseptycznych itp.

(2)Arsenian (III) (arsenin) wapnia, (CaHAsO3). Biały proszek nierozpuszczalny w wodzie. Stosowany jako środek owadobójczy.

(3)Arsenian (III) (arsenin) miedzi (CuHAsO3). Otrzymywany z arsenianu (III) (arseninu) sodu i siarczanu (VI) miedzi. Zielony proszek nierozpuszczalny w wodzie. Stosowany jako środek owadobójczy, jako barwnik pod nazwą zieleni Scheele’ego i do produkcji niektórych pigmentów zielonych (patrz Noty wyjaśniające do pozycji 3206).

(4)Arsenian (III) (arsenin) cynku (Zn(AsO2)2). Wygląd i zastosowanie podobne do arsenianu (III) (arseninu) wapnia.

(5)Arsenian (III) (arsenin) ołowiu (Pb(AsO2)2). Biały proszek, tylko nieznacznie rozpuszczalny w wodzie. Stosowany przy uprawie winorośli (jako środek owadobójczy).

(6)Arseniany (V) sodu (orto-, meta- i piroarseniany). Najważniejszymi są wodoroortoarsenian (V) disodu (Na2HAsO4) (z 7 lub 12 cząsteczkami H2O w zależności od temperatury krystalizacji) i ortoarsenian (V) trisodu (bezwodny lub z 12 cząsteczkami H2O). Otrzymywane z tlenku arsenu (III) i azotanu (V) sodu. Bezbarwne kryształy lub zielonkawy proszek. Stosowane do produkcji leków (roztwór Pearsona), środków antyseptycznych, środków owadobójczych i innych arsenianów (V); stosowane również do drukowania tekstyliów.

(7)Arseniany (V) potasu. Jedno- i dwuzasadowe ortoarseniany (V) potasu otrzymywane w ten sam sposób jak arseniany (V) sodu. Bezbarwne kryształy rozpuszczalne w wodzie. Stosowane jako środki antyseptyczne lub owadobójcze; w garbarstwie; do drukowania tekstyliów itp.

(8)Arseniany (V) wapnia. Diortoarsenian (V) triwapnia (Ca3(AsO4)2), często zawierający jako zanieczyszczenia inne arseniany wapnia. Otrzymywane przez wzajemne oddziaływanie chlorku wapnia i arsenianu (V) sodu. Biały proszek, nierozpuszczalny w wodzie. Stosowany w rolnictwie jako środek owadobójczy.

(9)Arseniany (V) miedzi. Ortoarsenian (V) miedzi (II) (Cu3(AsO4)2). Otrzymywany z ortoarsenianu (V) sodu i siarczanu (VI) (lub chlorku) miedzi. Zielony proszek, nierozpuszczalny w wodzie. Stosowany jako środek pasożytobójczy przy uprawie winorośli oraz do produkcji farb przeciwporostowych itp.

(10)Arseniany (V) ołowiu. Diortoarsenian (V) triołowiu (II) (Pb3(AsO4)2) i kwaśny ortoarsenian (V). Tylko nieznacznie rozpuszczalne w wodzie. Białe proszki, pasty lub emulsje. Stosowane do produkcji środków owadobójczych.

(11)Pozostałe arseniany (V). Obejmują one arseniany (V) glinu (środki owadobójcze) lub arseniany (V) kobaltu (różowy proszek, stosowany w ceramice).

Niniejsza pozycja nie obejmuje:

(a)Naturalnych arsenianów (V) niklu (np. anabergitu itp.) (pozycja 2530).

(b)Arsenków (pozycja 2853).

(c)Octanoarsenianów (dział 29).

(C)Sole kwasów selenowych: selenki, seleniany (IV) (seleniny) i seleniany (VI). Obejmują one:

(1)Selenek kadmu. Stosowany do produkcji przeciwodblaskowych szkieł ochronnych i pigmentów.

(2)Selenian (IV) (selenin) sodu. Stosowany w celu nadania szkłu odcienia czerwonego lub w celu zamaskowania jego zielonkawego odcienia.

(3)Seleniany (VI) amonu i sodu. Stosowane jako środki owadobójcze; sól sodowa jest także stosowana w medycynie.

(4)Seleniany (VI) potasu. Stosowane w fotografice.

Niniejsza pozycja nie obejmuje zorgitu, czyli naturalnego selenku ołowiu-miedzi (pozycja 2530).

(D)Sole kwasów tellurowych: tellurki, tellurany (IV) (telluryny) i tellurany (VI). Obejmują on:

(1)Tellurek bizmutu. Półprzewodnik, do stosów termoelektrycznych.

(2)Tellurany (VI) sodu lub potasu. Stosowane w medycynie.

(II)SOLE PODWÓJNE LUB ZŁOŻONE

Niniejsza grupa obejmuje sole podwójne lub złożone, inne niż sole objęte innymi pozycjami.

Najważniejszymi solami podwójnymi lub złożonymi, objętymi tą pozycją są:

(A)Chlorki podwójne lub złożone (chlorosole).

(1)Chlorki amonu z:

(a)Magnezem. Kryształy rozpływające się pod wpływem wilgoci z powietrza; stosowane przy lutowaniu.

(b)Żelazem (chlorek amonu żelaza (II) i chlorek amonu żelaza (III)). Masy lub higroskopijne kryształy; Stosowane do platerowania i w medycynie.

(c)Niklem. Żółty proszek lub uwodnione, zielone kryształy. Stosowany jako zaprawa oraz do galwanizacji.

(d)Miedzią (chlorek amonu miedzi). Niebieskie lub zielonkawe kryształy rozpuszczalne w wodzie. Stosowany jako barwnik oraz w pirotechnice.

(e)Cynkiem (chlorek amonu cynku). Biały krystaliczny proszek rozpuszczalny w wodzie. Stosowany przy lutowaniu (sól lutownicza), w suchych ogniwach i w galwanizacji (elektrolityczne pokrywanie cynkiem).

(f)Cyną. Dotyczy to zwłaszcza chlorocynianu amonu; białe lub różowe kryształy lub roztwory wodne. Czasami nazywany „sól różowa”. Stosowany w farbiarstwie i jako klejonka do jedwabiu.

(2)Chlorki sodu z glinem. Biały, krystaliczny proszek, higroskopijny. Stosowany w garbarstwie.

(3)Chlorek wapnia z magnezem. Białe kryształy rozpływające się pod wpływem wilgoci z powietrza. Stosowany w przemyśle papierniczym, włókienniczym, w produkcji skrobi ziemniaczanej lub barwników.

(4)Chlorosole, np. chlorobromki, chlorojodki, chlorojodany, chlorofosforany, chlorochromiany i chlorowanadany.

Obejmują również chlorochromian potasu (sól Peligota). Czerwone kryształy rozkładające się w wodzie. Jest to utleniacz stosowany w syntezie organicznej.

Niniejsza pozycja nie obejmuje piromorfitu (chlorek fosforan ołowiu) i wanadynitu (chlorek wanadan ołowiu), ponieważ są one naturalnymi rudami metalicznymi klasyfikowanymi odpowiednio do pozycji 2607 i 2615.

(B)Jodki podwójne lub złożone (jodosole).

(1)Jodek bizmutu sodu. Czerwone kryształy ulegające rozkładowi w wodzie. Stosowany w medycynie.

(2)Jodek kadmu potasu. Biały proszek rozpływający się pod wpływem wilgoci z powietrza i żółknący w powietrzu. Stosowany w medycynie.

(C)Sole podwójne lub złożone zawierające siarkę (tiosole).

(1)Siarczan (VI) amonu z:

(a)Żelazem (siarczan (VI) amonu żelaza (II), sól Mohra) (FeSO4·(NH4)2SO4·6H2O). Jasnozielone kryształy rozpuszczalne w wodzie. Stosowany w hutnictwie i w medycynie.

(b)Kobaltem (CoSO4·(NH4)2SO4·6H2O). Czerwone kryształy, rozpuszczalne w wodzie. Stosowany do pokrywania kobaltem i w ceramice.

(c)Niklem (NiSO4·(NH4)2SO4·6H2O). Zielone kryształy, rozkładające się pod wpływem ogrzewania; bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie. Stosowany głównie do elektrolitycznego niklowania.

(d)Miedzią. Niebieski, krystaliczny proszek rozpuszczalny w wodzie, w kontakcie z powietrzem tworzący krystaliczne naloty. Stosowany jako środek pasożytobójczy, środek do drukowania i obróbki tkanin, do otrzymywania arsenianu (III) (arseninu) miedzi itp.

(2)Siarczan (VI) cyrkonu sodu. Białe ciało stałe. Stosowany w hutnictwie cynku.

(3)„Tiosole” i pozostałe sole podwójne lub złożone, zawierające siarkę np.: selenosiarczki i selenosiarczany, tiotellurany, tioarseniany (V), tioarsenany (III) (tioarseniny) i arsenosiarczki, tiowęglany, germanosiarczki, tioantymoniany, tiomolibdeniany, tiocyniany, sole Reinecke’go.

Grupa ta obejmuje:

(a)Tritiowęglan potasu. Żółte kryształy rozpuszczalne w wodzie. Stosowany w rolnictwie (środek przeciw filokserze) i w analityce chemicznej.

(b)Tiomolibdeniany metali alkalicznych. Stosowane jako przyspieszacze w kąpielach do fosforanowania metali (fosforanowania powolnego).

(c)Sól Reinecke’go lub tetratiocyjanodiaminochromian amonu, (NH4[Cr(NH3)2(SCN)4]H2O). Krystaliczny proszek lub ciemnoczerwone kryształy. Stosowany jako odczynnik.

(d)Tiocyjanian potasu żelaza (II) i tiocyjanian potasu żelaza (III).

Niniejsza pozycja nie obejmuje kobaltynu (arsenosiarczku kobaltu) i germanitu (germanosiarczku miedzi), ponieważ są one naturalnymi rudami klasyfikowanymi odpowiednio do pozycji 2605 i 2617.

(D)Sole podwójne lub złożone selenu (selenowęglany, selenocyjaniany itp.)

(E)Sole podwójne lub złożone telluru (tellurowęglany, tellurocyjaniany itp.)

(F)                        Kobaltoazotany (III) (kobaltoazotyny) (nitrokobaltany)

Kobaltoazotan (III) (kobaltoazotyn) potasu (azotano (III) kobaltan potasu, żółcień Fischera), (K3Co(NO2)6). Mikrokrystaliczny proszek, dość dobrze rozpuszczalny w wodzie. Pigment, który czysty lub zmieszany, nazywany jest żółcienią kobaltową.

(G)Azotany (V) podwójne lub złożone (azotany (V) tetra- i heksaaminoniklu)

Amoniakalne azotany (V) niklu. Niebieskie lub zielone kryształy, rozpuszczalne w wodzie. Stosowane jako utleniacze i do produkcji czystego katalizatora niklowego.

(H)Fosforany (V) podwójne lub złożone (fosforosole)

(1)Ortofosforan (V) amonu sodu; (NaNH4HPO4·H2O) (sól mikrokosmiczna). Bezbarwne kryształy, tworzące krystaliczne naloty w kontakcie z powietrzem i rozpuszczalne w wodzie. Stosowany jako topnik do rozpuszczania tlenków metali.

(2)Ortofosforan (V) amonu magnezu. Biały proszek, tylko bardzo nieznacznie rozpuszczalny w wodzie. Stosowany do nadawania tkaninom ognioodporności oraz w medycynie.

(3)Sole złożone zawierające fosfor, np. molibdenofosforany (V), krzemofosforany (V), wolframofosforany (V), cynofosforany (V).

Grupa ta obejmuje:

(a)Molibdenofosforany (V). Stosowane w badaniach mikroskopowych.

(b)Krzemofosforany (V) i cynofosforany (V). Stosowane do zaklejania jedwabiu.

(IJ)Wolframoborany (borowolframiany).

Borowolframian kadmu. Żółte kryształy lub roztwory wodne; jest używany do rozdzielania minerałów według ich gęstości.

(K)Cyjaniany podwójne lub złożone.

(L)Krzemiany podwójne lub złożone.

Grupa ta obejmuje glinokrzemiany, nawet chemicznie niezdefiniowane. Glinikrzemiany są stosowane w przemyśle szklarskim i jako izolatory, wymieniacze jonowe, katalizatory, sita molekularne itp.

Tą kategorią objęte są syntetyczne zeolity o wzorze ogólnym M2/nO·Al2O3·y SiO2·wH2O, gdzie M oznacza kation o wartowości n (zazwyczaj sodu, potasu, magnezu lub wapnia), y wynosi dwa lub więcej i w oznacza liczbę cząstek wody.

Jednakże niniejsza pozycja nie obejmuje glinokrzemianów zawierających spoiwa (np. zeolitów zawierających gliny oparte na krzemionce) (pozycja 3824). Rozmiar cząstek może zwykle być stosowany do identyfikacji zeolitów zawierających spoiwa (zazwyczaj około 5 mikronów).

(M)Sole podwójne lub złożone tlenków metali.

Są to sole, takie jak chromian (VI) potasu wapnia.

Niniejsza pozycja nie obejmuje:

(a)Złożonych soli fluorowych (pozycja 2826).

(b)Ałunów (pozycja 2833).

(c)Złożonych cyjanków (pozycja 2837).

(d)Soli kwasu azotowodorowego (azydków) (pozycja 2850).

(e)Chlorku amonu z rtęcią (chlorek amonu rtęci lub chlorortęcian amonu) i jodek miedzi rtęci (pozycja 2852).

(f)Siarczanu (VI) magnezu potasu, nawet czystego (dział 31).

__________